خبر مترو به حافظیه شیراز؛ تایید شورا و رد میراث!

شهرداری شیراز اقدام به توسعه خط دو مترو خود تا فاصله ۵۰۰ متری از حافظیه کرده است، بدون اینکه مطالعات لازم یا مجوزهای شورای ترافیک استان فارس و تأییدات میراث فرهنگی را دریافت کند. در دوره پنجم شورای شهر شیراز، تصمیم گرفته شد که پروژه مترو باید یک کیلومتر دورتر از آرامگاه حافظ به پایان برسد. با این حال، مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس اعلام نمود که چنین طرحی موجود نیست و پیشروی خط دو مترو به سمت حافظیه غیرممکن است. در عین حال، رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای پنجم تأیید کرد که این طرح در حال حاضر اجرا می‌شود و پروژه شهرداری به‌طور کامل فاقد مطالعه بوده و مجوزهای شورای ترافیک ملی و استانی را ندارد.

تأیید شورا و رد میراث فرهنگی
نواب قائدی (رییس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای پنجم) در خصوص مسیر خط دو مترو که از شهرک میانرود شروع می‌شود و به خیابان و بلوار آزادی می‌رسد، بیان کرد: در شورای پنجم تصمیم گرفته شد این خط به سمت آرامگاه سعدی گسترش یابد، اما به دلیل نزدیکی سازه تاریخی آب انبار به حافظیه، توافق شد که پروژه تا بین فلکه اطلسی و حافظیه ادامه دلیل سدی برای حفظ آثار تاریخی، متوقف گردد و بخش باقی‌مانده مسیر با احداث تراموا ادامه یابد.

وی در ادامه افزود: بدین ترتیب، این پروژه در شورای ترافیک استان فارس تأیید شد و مقرر بود تا همکاران در شورای حمل و نقل ترافیک این طرح را در شورای ترافیک کشور به تصویب برسانند. اما با به پایان رسیدن دوره شورای پنجم، این طرح دوباره در شورای ششم بررسی شد و متأسفانه بدون توجه به مباحث مرتبط با میراث فرهنگی و مصوبه شورای پنجم، دوباره مطرح شده و مقرر شد که مترو به سمت آرامگاه سعدی ادامه یابد که در مسیر خود با حافظیه و آثار تاریخی آن تداخل پیدا می‌کند.

به گفته رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای پنجم، در حال حاضر این پروژه توسط شهرداری در حال اجراست و تونل‌های حفاری در فاصله ۵۰۰ و ۶۰۰ متری آب انبار و بنای حافظیه قرار دارند. در حالی که پروژه تراموایی که شورای پنجم آن را تأیید کرده بود، که از آرامگاه سعدی آغاز می‌شد و به سمت میدان قائم یا فلکه اطلسی و خیابان هجرت و ارگ کریمخانی می‌رفت تا به شاهچراغ برسد، به طور کلی لغو شده و این مسیر به جای تراموا به مترو منتقل گشته است تا آرامگاه سعدی را به شاهچراغ متصل کند.

قائدی تصریح کرد: اجرای این پروژه که هیچگونه مطالعه‌ای برای آن انجام نشده، نه تنها طرح تراموا را از دستورکار خارج کرد، بلکه پروژه‌ای دیگر نیز بدون توجه به مطالعه و بررسی‌های لازم در حال اجراست. این طرح نه تنها تأییدیه شورای ترافیک استان را ندارد، بلکه از مصوبات وزارت میراث فرهنگی و شورای ترافیکی کشور نیز بی‌بهره است. در واقع این پروژه بدون هیچ‌گونه مجوز یا مطالعات مرتبط در حال اجراست.

رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای پنجم در این مصاحبه به طور مکرر بر اهمیت حفاظت از میراث فرهنگی و حفظ آثار تاریخی در نزدیکی حافظیه تأکید کرد.

در این مقطع، محمد ثابت اقلیدی (مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس) در گفتگو با ایلنا، پروژه خط دو مترو و پیشروی آن به سمت حافظیه را رد کرد و اظهار داشت که نه تنها چنین پروژه‌ای وجود ندارد بلکه غیرممکن است. درحالی که مصاحبه‌ها و مستندات متعدد از مدیران شهری، گواه بر روند اجرای این پروژه است.

مدیرکل میراث فرهنگی استان فارس به صراحت اعلام کرد: خط مترو به سمت حافظیه وجود ندارد و شهرداری شیراز تنها یک پروژه مترو به میراث فرهنگی اطلاع داده که آن هم به سمت میدان احمدی و شاهچراغ می‌رود که این مسیر نیز ۲۶ متر زیر زمین قرار دارد و هیچگونه تداخلی با آستان شاهچراغ ندارد و چنین مسأله‌ای در حال حاضر وجود ندارد.

ادامه خط دو مترو شیراز نگرانی‌هایی را به‌دنبال داشته و به‌طور جدی به تخریب و تهدید آرامگاه حافظ و دیگر آثار تاریخی در مسیر این پروژه اشاره شده است.

فعالان میراث فرهنگی در شیراز پیش‌تر هشدار داده بودند که آب انبار تاریخی در مسیر ساخت خط مترو به حافظیه، که به‌عنوان یکی از نخستین آب انبارهای دایر در ورودی شهر شیراز برای ذخیره آب قنات مشهور به رکن آباد به شمار می‌رود و در زیر زمین در نزدیکی آرامگاه حافظ کشف شده است، با خطر تخریب مواجه خواهد شد.

امین طباطبایی (فعال در حوزه میراث فرهنگی) این مطلب را تأکید کرد که با ادامه حفر تونل مترو در این مسیر، نه تنها آرامگاه حافظ و آب انبار تاریخی در خطر هستند بلکه گورستان تاریخی هزارساله شیراز نیز در این نقطه تهدید خواهد شد. به گفته وی، محدوده منتهی به باغ ملی و حافظیه شیراز در دوران تاریخی، یک گورستان وسیع بوده که حافظ نیز در این گورستان دفن شده است.

طباطبایی افزود: سازه آبی تاریخی که در مسیر خط دو مترو شیراز کشف شده، احتمالاً به قنات رکن آباد مرتبط است و به عنوان منبع آب برای آبیاری باغ‌های اطراف و استفاده عمومی مردم خدمت می‌کرده است. عبور مترو از این ناحیه نه تنها به تخریب سازه تاریخی آب انبار ورودی شهر شیراز منجر خواهد شد، بلکه به دلیل لرزش‌های ناشی از حرکت مترو، بر ساختار حافظیه نیز تأثیرات منفی به جا خواهد گذاشت.