شرکت فضایی نورثروب گرومن (Northrop Grumman) با اجرای ماموریت وسیله نقلیه گسترش مأموریت (MEV1) به تاریخ سازی پرداخته و برای نخستین بار دو ماهواره تجاری را در مدار زمین همگام (GEO) از یکدیگر جدا کرده است؛ این رخداد نویدبخش آغاز دوره جدیدی در بخش فعالیت های فضایی تجاری می باشد.
وسیله نقلیه MEV1 که تحت سرپرستی و توسعه شرکت SpaceLogistics LLC، یکی از زیرمجموعه های نورثروب گرومن، طراحی گردیده، در تاریخ ۲۵ فوریه ۲۰۲۰، با اتصال به ماهواره ارتباطی خراب Intelsat IS901، مستقر در مدار زمین همگام و در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری، تحول عظیمی را رقم زد.
بر اساس گزارشی از ایتنا ماهواره IS901 که ارزشی معادل ۲۵۰ میلیون دلار دارد، بعد از گذشت ۱۵ سال بدون هیچ گونه مشکل خاصی به کار خود ادامه می داد. دلیل اصلی خروج آن از سرویس، اتمام سوختی بود که برای کنترل موقعیت و نگه داشتن آن در مدار ضروری بود.
نورثروب MEV را به عنوان یک فضاپیما برای تمدید عمر طراحی کرده که قادر به بازگردانی ماهواره های از کار افتاده نیز است و می تواند با فضاپیماهایی که برای اتصال با آن طراحی نشده اند، ارتباط برقرار کند.
MEV1 این عملیات منحصر به فرد را با استفاده از یک کاوشگر ویژه انجام می دهد که در نازل موتور اصلی ماهواره هدف قرار می گیرد و به آن قفل می شود. سپس این وسیله مسئولیت کنترل محرکه و مدیریت وضعیت را برعهده می گیرد تا امکان دوباره فعال سازی ماهواره فراهم گردد.
هرچند به نظر می رسد این عملیات کاملاً ساده باشد، اما شامل فرایندهای مهندسی پیچیده ای است. نزدیک شدن به یک ماهواره در مدار، به ویژه در مدار زمین همگام با استفاده از یک فضاپیمای رباتیک کار چندان آسانی نیست و انجام این مأموریت تقریباً سه ماه به طول می انجامد. پس از آن باید با احتیاط به نقطه تعیین شده نزدیک شد تا از تصادفات جلوگیری شود. ماهواره ها باید به دقت در یک راستا قرار بگیرند.
علاوه بر موفقیت در ارتباط با ماهواره در سال ۲۰۲۰، MEV1 توانست عمر IS901 را برای باقی ماندن در مدار به مدت پنج سال دیگر تمدید کند. MEV1 پس از برگرداندن ماهواره معیوب به مدار زمین، در تاریخ ۹ آوریل ۲۰۲۵ آن را از خود جدا خواهد کرد؛ این جداسازی در مکانی به انجام می رسد که هیچ تهدیدی برای ناوبری موجود وجود نداشته باشد.
در حال حاضر، MEV1 در مسیر بازگشت به سمت یک ماهواره دیگر است تا با آن ارتباط برقرار کند.
این گونه مأموریت ها تنها به عنوان نمایش ظرفیت های فناوری محسوب نمی شوند، بلکه نمایانگر آینده ای امیدوارکننده برای عملیات های فضایی تجاری به شمار می روند.
احتمالاً با طراحی ماهواره های جدید، این نوع ملاقات ها در آینده معمول تر خواهند شد. نسخه های پیشرفته تر MEV نه تنها به عنوان ماژول های پیشران فعالیت خواهند کرد، بلکه قادر به تأمین سوخت برای ماهواره ها، تعمیرات آنها و حتی انجام عملیات نجات خواهند بود تا اجزای قابل استفاده ای برای نصب در ماهواره های جدید بازیابی کنند، بدون اینکه نیازی به بازگرداندن آنها به زمین باشد.