عبور خط مترو از فاصله ۲۰ متری مسجد تاریخی ثبت شده جهانی عتیق اصفهان که چندی پیش در خبرگزاری ایلنا به اطلاع عموم رسید، اکنون به موضوعی جنجالی تبدیل شده است. بر اساس این گزارش، اختلاف نظرهای زیادی میان کارشناسهای حوزه میراث فرهنگی و مسئولان شهری و همچنین مدیربتهای مربوط به قطار شهری اصفهان وجود دارد که قرار است این موضوع به یونسکو ارجاع داده شود. این مسئله همچنین واکنش وزارت میراث فرهنگی را نیز بهدنبال داشته است.
به نقل از خبرنگار ایلنا، مسجد جامع اصفهان، که در قلب بافت تاریخی این شهر واقع شده، از کهنترین و با اهمیتترین مساجد ایران بهشمار میرود و تحول معماری اسلامی را در طی بیش از 1300 سال به تصویر میکشد. تاریخ ساخت این مسجد به سال 841 میلادی برمیگردد و این بنا نخستین اثری است که الگوی چهار ایوانی ساسانیها را به عرصه معماری مذهبی وارد کرده است. گنبدهای دوجداره این مسجد نیز از نوآوریهای مهم در علم مهندسی معماری اسلامی بهحساب میآیند. این مکان ارزشمند، نمونهای از ترکیب سبکهای مختلف معماری اسلامی از دورههای عباسی، آل بویه، سلجوقی، ایلخانی، تیموری و صفوی است که با وجود مرمتهای متعدد، اصالت آن در نوع مصالح به کار رفته، طراحی و کاربری مذهبیاش حفظ گردیده است.
علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری، صنایع دستی و معاون میراث فرهنگی کشور در گفتوگویی با ایلنا درباره وضعیت بررسی پرونده عبور مترو از کنار مسجد جامع عتیق اصفهان، که در سال ۱۳۹۰ به ثبت جهانی یونسکو رسید، بیان کرد: مسئله عبور مترو از کنار مسجد عتیق اصفهان در حال بررسی و پیشنهاد در شورای تأمین و وزارت میراث فرهنگی قرار دارد.
دارابی همچنین گفت: گروهی متشکل از کارشناسان میراث فرهنگی و متخصصین بافتهای تاریخی به اصفهان اعزام شده و با دکتر جمالی نژاد، استاندار اصفهان، در این خصوص گفتگو کردهایم.
معاون میراث فرهنگی با تأکید بر اینکه رسیدگی به وضعیت مترو اصفهان و عبور آن از فاصله ۲۰ متری مسجد ثبت جهانی عتیق در اولویت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قرار دارد، خاطرنشان ساخت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در دو هفته آینده نظر نهایی خود را درباره عبور مترو از ۲۰ متری مسجد جهانی عتیق بهطور رسمی اعلام خواهد کرد.
مسجد جامع اصفهان در سال 1310 به شماره ثبت 95 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و در سال 1390 نیز به فهرست میراث جهانی یونسکو پیوست.
پیشتر، سید مهدی موسوی موحد، مدیر پایگاه میراث ملی و جهانی استان اصفهان به ایلنا گفته بود: خط مترو هنوز از کنار مسجد عبور نکرده و حدود 2 کیلومتر با این میراث جهانی فاصله دارد. همچنین وزارت میراث فرهنگی در حال ارسال نامهای به یونسکو مبنی بر عبور این خط از 20 متری مسجد جامع اصفهان است تا نظرات کارشناسان یونسکو در این زمینه جمعآوری شود.
موسوی موحد همچنین تصریح کرد: مکاتبات متعددی با شهرداری و پروژه قطار شهری اصفهان از طریق وزارتخانه و اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان انجام شده و در تمامی این مکاتبات، مخالفت میراث فرهنگی با این اقدام بهروشنی بیان شده است.
مدیر پایگاه میراث ملی و جهانی اصفهان تأکید کرد که خط مترو در حال حاضر از حریم درجه یک مسجد عتیق اصفهان عبور میکند و گفت: طی 5 سال گذشته جلسات متعددی برای تعیین تکلیف این پروژه برپا شده که حتی موجب بروز اختلافنظرهایی بین سازمانهای مرتبط گردید و به جلسات در سطوح بالاتر و استانداری اصفهان نیز کشیده شده است. اما در نهایت تصمیم بر این شد که وزارت میراث فرهنگی گزارشات و مطالعات مرتبط را برای یونسکو ارسال کند و توضیحات لازم مبنی بر دلایل عبور مترو از 20 متری مسجد عتیق اصفهان و موارد علمی و مقاومسازی و ارتعاشات را نیز به آنها ارائه دهد تا یونسکو در خصوص این موضوع تصمیمگیری نماید.
اکنون، علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در پاسخ به سؤال ایلنا درباره موضع وزارت میراث فرهنگی در قبال عبور مترو از کنار مسجد ثبت جهانی اصفهان، گفت: بر اساس مباحث قبلی بهوجود آمده، همواره بر حفظ حریم آثار تاریخی به ویژه آثار ثبت جهانی تأکید داشته و بر این باوریم که حریم آثار ملی و جهانی باید محترم شمرده شود.
علی دارابی، با اشاره به مسئله عبور مترو در شیراز و پیامدهای مربوط به آن به دنبال انتشار اخبار و گزارشهای مرتبط با نقض حریم آثار تاریخی کشور، افزود: وزارت میراث فرهنگی بهدلیل نگرانیهای موجود در مورد عبور مترو از کنار آرامگاه حافظ و بافت تاریخی شیراز با انجام بازدیدهای میدانی، پیگیریهای لازم را انجام داده و همچنان در حال نظارت بر این موضوع است.
او یادآور شد: در خصوص مترو اصفهان نیز وزارت میراث فرهنگی با توجه به وضعیت ثبت جهانی مسجد جامع عتیق اصفهان، نظر رسمی خود را تا دو هفته آینده اعلام خواهد کرد.
مسجد جامع اصفهان در سال 1310 به شماره ثبت 95 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در سال 1390 نیز در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت جهانی شد.
پیشتر، سید مهدی موسوی موحد، مدیر پایگاه میراث ملی و جهانی استان اصفهان به ایلنا گفته بود: خط مترو هنوز از کنار مسجد عبور نکرده و حدود 2 کیلومتر با این میراث جهانی فاصله دارد. وزارت میراث فرهنگی نیز طی نامهای در حال اطلاع رسانی به یونسکو درباره عبور این خط از 20 متری مسجد جامع اصفهان است تا نظرات کارشناسان یونسکو در این زمینه جمعآوری شود.
موسوی موحد تأکید کرده است: مکاتبات زیادی با شهرداری و پروژه قطار شهری اصفهان از طریق وزارتخانه و اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان انجام شده و در این مکاتبات، مخالفت میراث فرهنگی با این اقدام کاملاً مشخص شده است.
مدیر پایگاه میراث ملی و جهانی اصفهان با اشاره به اینکه خط مترو از حریم درجه یک مسجد عتیق اصفهان میگذرد، گفت: از پنج سال پیش، جلسات متعددی به منظور تعیین سرنوشت این پروژه برگزار شده که حتی موجب بروز تنشهایی بین ارگانهای مختلف گردیده و به بررسیهای گستردهتری در استانداری اصفهان نیز انجامیده است. اما در نهایت تصمیم بر این شد که وزارت میراث فرهنگی گزارشی از ارتباطات و مطالعات انجام شده را برای یونسکو ارسال کند و توضیحاتی درباره دلایل عبور مترو از 20 متری مسجد عتیق اصفهان ارائه دهد و در پایان یونسکو باید در این خصوص تصمیم نهایی را اتخاذ کند.
/