مسئول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وزیر خارجه قبلی ایتالیا در روز جمعه طی گفتوگویی با شبکه سیانان اظهار داشت: سوال کلیدی برای ایران این است که «چرا این بار باید شرایط متفاوت باشد؟ حتی اگر به توافق برسیم، چه تضمینی وجود دارد که آمریکا بار دیگر از آن خارج نشود؟»
بر اساس روایت ایرنا، وی ادامه داد: بدون فراهم کردن ضمانتهای بینالمللی، محدود کردن مذاکرات به فرآیندی صرفاً دوجانبه هیچگونه تضمینی برای ایرانیان فراهم نخواهد کرد و تهران برای اعتماد به هر توافقی، حتی اگر به نتیجه برسد، به ضمانتهایی فراتر از آنچه که پاکستان ارائه میدهد، نیاز دارد.
مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا با انتقاد از ترکیب تیم مذاکرهکننده آمریکایی تصریح کرد که بحثهای هستهای با ایران در غیاب کارشناسان فنی به نتیجه نخواهد رسید.
وی گفت: مذاکرات مربوط به برنامه هستهای ایران باید شامل متخصصان هستهای در تیم مذاکرهکننده باشد. در آن زمان ما هر دو نوع کارشناسان هستهای و تحریمها را در تیم خود داشتیم، نهتنها در سطح اروپا، بلکه در تیم آمریکایی نیز این متخصصان حضور داشتهاند.
بر اساس روایت ایرنا، موگرینی با ارزیابی تجربه مذاکرات منتهی به برجام تاکید کرد: کارشناسان هستهای جزییات فنی را مذاکره میکردند، که تنها برای رسیدن به توافق نبود، بلکه به منظور اجرای آن نیز، زیرا اگر توافقی شکل بگیرد، میبایست پیگیری و در عمل اجرا شود، که این نیز نیازمند پشتیبانی فنی وسیع است.
او ادامه داد: تصور اینکه بتوان بدون حضور تخصص فنی هستهای در مذاکرات با ایران به توافق رسید، یا حتی توافقی جامعتر حاصل کرد، به جایی نخواهد رسید و اندیشهای بسیار سادهانگارانه است.
از دیدگاه مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ابعاد تیم آمریکایی برای توافق با ایران کافی نیست. او افزود: حتی اگر تیمها به تعداد سه یا چهار نفر محدود شوند، باید توجه داشت که در طرف ایرانی، تیم مذاکرهکننده با تخصص هستهای از بالاترین سطوح برخوردار است. وزیر خارجه فعلی ایران در مذاکرات سال ۲۰۱۵ نیز حاضر بوده و بهخوبی بر این پرونده آشناست.
وی همچنین گفت: بنابراین، حتی اگر تیمها به یادداشت محدود شوند، طرف ایرانی از نظر تخصص فنی نسبت به طرف آمریکایی برتری دارد. همچنین نباید فراموش کرد که اروپاییها نیز بهدرستی تأکید میکنند که صرفاً تخصص آمریکا در این حوزه کافی نیست. به همین دلیل، تیم آمریکایی بهشدت محدود است.
مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا در بخشی دیگر از مصاحبهاش، رویکرد واشنگتن در رابطه با تهران را مورد انتقاد قرار داد و گفت: رویکرد آمریکا در این مذاکرات بهطور کلی نادرست است. این دولت بر این باور است که هرچه فشارهای نظامی یا اقتصادی بیشتری به ایران وارد شود، ایران بیشتر امتیاز میدهد. من معتقد نیستم که این روش مؤثر باشد.
شایان ذکر است که توافق برجام در سال ۱۳۹۴ پس از مذاکرات طولانی میان ایران و گروه ۱+۵ به امضاء رسید و موگرینی در آن مقطع بهعنوان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نقش اصلی هماهنگی مذاکرات را ایفا میکرد.
ایران پس از امضای این توافق متعهد به رعایت تمامی مفاد آن بود، اما آمریکا در سال ۱۳۹۷ بهطور یکجانبه از برجام خارج شد و اروپا نیز نتوانست به تعهدات خود پایبند بماند. در نتیجه، ایران تصمیم به اجرای گامهایی در راستای کاهش تعهدات خود در چارچوب حقوق برجامیاش گرفت.
مذاکرات برای احیای برجام در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ نیز به دلیل تعلل و زیادهخواهیهای آمریکا به نتیجه نرسید و با پایان قطعنامه ۲۲۳۱، دوره ۱۰ ساله برجام نیز به انتها رسید.
با این حال، ایران به دلیل عضویت در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و توافقنامه جامع پادمان به ارتباطات فنی خود با آژانس ادامه داده و همواره اعلام کرده که مایل به دستیابی به توافقی پایدار و قابلاعتماد است که در آن تحریمها بهطور تضمینشده لغو گردد و از سوءِ استفادههای احتمالی در آینده جلوگیری شود.
۲۱۹