اگرچه ناخن‌ها جزئیات کوچک بدن ما را تشکیل می‌دهند و ممکن است چندان به نظر مهم نیایند، اما تغییرات در ظاهرشان می‌تواند نشانه‌هایی از فرآیندهای داخلی بدن ما باشد.
برخی اختلالات ناخن به دلیل تغییر در اندازه سلول یا رشد و تقسیم غیر طبیعی آن‌ها بروز می‌کند. گرچه این تغییرات ظاهری ممکن است برای برخی افراد ناراحت‌کننده باشند، در برخی موارد این تغییرات کاملاً بی‌ضررند. اما در مواردی، دگرگونی در فرم ناخن می‌تواند نمایانگر بیماری‌هایی در بدن باشد که نمی‌توان آن‌ها را نادیده گرفت.
همچون سایر نواحی بدن، ناخن‌ها ممکن است دچار نئوپلاسم شوند، به عبارتی، رشد غیرطبیعی و بیش از حد بافت که ممکن است به عنوان تومور شناخته شود. در برخی موارد، نئوپلاسم می‌تواند خوش‌خیم باشد و در موارد دیگر، چنانچه به بافت‌های مجاور حمله کند، ممکن است بدخیم شود.
ملانوم
ملانوم، یک نوع نئوپلاسم بدخیم است که در ناخن‌ها مشاهده می‌شود و نوعی سرطان پوست به شمار می‌رود. این ضایعه که به عنوان ملانونیشی شناخته می‌شود، معمولاً به صورت خط‌های قهوه‌ای تیره یا سیاه از ناحیه پایین به سمت بالای ناخن ظاهر می‌شود و ممکن است در طول زمان بزرگ‌تر شود.
رنگ این خط‌ها به دلیل رشد بیش از حد ملانوسیت‌ها در بافت زیر ناخن شکل می‌گیرد. ملانوسیت‌ها به تولید ملانین پرداخته و تعیین‌کننده رنگدانه‌های پوست هستند.
اونیکوپاپیلوما
با این حال، این خط‌ها همیشه نمایانگر ملانوم نیستند و گاهی به وجود تومورهای خوش‌خیم در ناخن‌ها برمی‌گردند. نوعی از این تومورهای خوش‌خیم به بیماری نادری به نام «اونیکوپاپیلوما» منجر می‌شود که معمولاً با رگه‌های قرمز مایل به قهوه‌ای تیره، رشد زگیل‌مانند و شکافتن و بلند شدن در نوک ناخن نمایان می‌شود.
علاوه بر این، تحقیقات جدید نشان می‌دهد که وجود اونیکوپاپیلوما ممکن است با سندرم استعداد تومور (TPDS) ارتباط داشته باشد. این سندرم که یک اختلال ارثی نادر است، ناشی از یک جهش در ژن BAP۱ ایجاد می‌شود و خطر ابتلا به انواع خاصی از تومورهای سرطان پوست، چشم، کلیه و «مزوتلیوم» (بافتی که قفسه سینه و شکم را پوشش می‌دهد) را افزایش می‌دهد.
ناخن‌ها نیز ممکن است تحت تاثیر هیپرتروفی قرار بگیرند که در آن حجم سلول‌ها افزایش می‌یابد. در چنین حالتی که «اونیکوگریفوزیس» نامیده می‌شود، ناخن‌ها دچار ضخامت و رشد بیش از حد می‌شوند. این اختلال می‌تواند به واسطه یک بیماری ارثی یا به دنبال آسیب به ناخن، عفونت یا برخی مشکلات پزشکی مانند اختلالات گردش خون یا پسوریازیس بروز کند. درمان این عارضه ممکن است شامل کوتاه کردن مداوم ناخن یا در برخی موارد جراحی به منظور برداشتن کامل ناخن باشد.
وجود برآمدگی‌های عمودی روی ناخن ممکن است یک پدیده طبیعی باشد، اما شیارهای ریز یا فرورفتگی‌های عرضی می‌توانند نشانه مشکلات جدی‌تری باشند.
ناخن‌های حفره‌دار
ناخن‌های حفره‌دار که با فرورفتگی‌های گرد و کوچک مشخص می‌شوند، گاهی اوقات نتیجه پسوریازیس هستند و زمانی که این اختلال در ناحیه رشد ناخن رخ می‌دهد، شکل آن را به شدت تغییر می‌دهد. این حفره‌ها همچنین ممکن است به دلیل ابتلا به اگزما بر سطح ناخن پدیدار شوند و در افرادی که از بیماری «پیگمانتی» یا بیماری خودایمنی «آلوپسی آره‌آتا» رنج می‌برند، قابل مشاهده است. روش‌های درمان بسته به علت ایجاد این حفره‌ها متفاوت خواهد بود اما در موارد پسوریازیس ناخن، ممکن است شامل داروهای کورتیکواستروئیدی یا مشتقات ویتامین آ باشد.
خطوط بیو
شیارهای عمیق افقی که در سراسر ناخن ایجاد می‌شوند، نشان‌دهنده توقف موقت در رشد ناخن هستند. به یاد داریم که ناخن‌ها در ماتریکس تولید می‌شوند و عواملی چون سوء تغذیه، شیمی درمانی، دیابت کنترل نشده و دیگر بیماری‌های حاد جسمی یا روانی می‌توانند اختلالاتی در تولید ناخن توسط ماتریکس به وجود آورند. به همین دلیل، ناخنی که در فاصله یک بیماری رشد می‌کند، از نظر ظاهر و ترکیب با ناخن‌های سالم متفاوت خواهد بود و به شکل خط عرضی و فرورفته که به آن خط بیو گفته می‌شود، قابل مشاهده است.
گاهی خطوط بیو ممکن است به دلیل فشارهای خارجی، مانند آسیب به ماتریکس یا کوتیکول ناخن حین مانیکور یا عفونت در این ناحیه ایجاد شود.
رنگ زرد
زرد شدن ناخن‌ها همیشه نباید نگران‌کننده باشد، زیرا گاهی این تغییر رنگ به دلیل استفاده از محصولات آرایشی خاص است. اما اگر این زردی همراه با ضخیم شدن ناخن و کاهش سرعت رشد آن باشد، می‌تواند نشانه سندرم ناخن زرد باشد. این سندرم یک بیماری نادر است که گاهی ممکن است با علائمی بیشتر از تغییر رنگ، نظیر ورم پاها و مشکلات تنفسی همچون سرفه همراه باشد. با اینکه علت دقیق این بیماری هنوز مشخص نیست، برخی محققان بر این باورند که این وضعیت ممکن است ارثی باشد یا با اختلالاتی در سیستم لنفاوی بدن در ارتباط باشد.
عفونت‌های قارچی نیز یکی از دلایل شایع زردی ناخن‌ها هستند. این نوع عفونت‌ها معمولاً با زرد شدن لبه ناخن‌ها آغاز شده و به تدریج به کل ناخن سرایت می‌کنند. اگرچه این عفونت‌ها به‌طور معمول خطرناک نیستند، اما می‌توانند بر روی سلامت ناخن تأثیرگذار باشند. درمان آن‌ها معمولاً با استفاده از داروهای ضد قارچ انجام می‌شود.
لکه‌های سفید
بر اساس گزارش یورونیوز، بر خلاف تصور عمومی، لکه‌های سفید کوچک کهگاهی روی ناخن‌ها ظاهر می‌شوند ربطی به کمبود شیر یا کلسیم ندارند. این لکه‌ها که به اصطلاح پزشکی «لوکونیشی» نامیده می‌شوند، شایع‌ترین علل آن آسیب به خود ناخن یا ماتریکس زیر آن است. در این حالت، درمان خاصی وجود ندارد و تنها می‌بایست صبر کرد تا با رشد ناخن‌ها این لکه‌ها ناپدید شوند.
اما لوکونیشی می‌تواند ریشه در عوامل دیگری چون عفونت قارچی، آلرژی (اغلب به محصولات ناخن) و در موارد نادر، بیماری‌هایی مانند دیابت، نارسایی قلبی و پسوریازیس داشته باشد.
ناخن چماقی
چماقی‌شدن ناخن‌ها به حالتی اطلاق می‌شود که در آن ناخن‌های دست و پا برآمده و خم شده‌اند. این تغییر شکل ابتدا با نرم شدن ناخن آغاز شده و نهایتاً به خمیدگی و تغییر شکل آن می‌انجامد. دلیل این تغییرات ممکن است ارثی باشد یا در برخی افراد، به طور تدریجی ایجاد شود.
این حالت معمولاً در افراد دارای مشکلات قلبی و تنفسی، از جمله سرطان ریه، مشاهده می‌شود و تصور می‌شود که این اختلال ارتباطی با تغییرات در اکسیژن و گردش خون در این شرایط دارد.
ناخن قاشقی
ناخن قاشقی یا کویلونیشیا به وضعیتی اطلاق می‌شود که در آن ناخن‌ها عموماً با نازک شدن آغاز می‌شوند و قبل از اینکه یک فرورفتگی در مرکز ناخن ظاهر شود، معمولاً سطح ناخن صاف می‌شود.
شایع‌ترین علت این عارضه کم‌خونی و فقر آهن است که موجب کاهش گلبول‌های قرمز خون می‌شود.
علاوه بر این، گفته می‌شود علل خارجی دیگری نیز می‌توانند منجر به این نوع ناخن‌ها شوند. به عوان مثال، افرادی که در شغل‌های در معرض فرآورده‌های نفتی هستند یا آن‌هایی که در ارتفاعات زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به ناخن‌های قاشقی قرار دارند.