راهکارهای ناسا برای پیشگیری از برخورد سیارک‌ها با زمین چیست؟

شش میلیون و ششصد هزار سال پیش، هنگام برخورد سیارک چیکشلوب (Chicxulub) با عرض ۶ مایل به زمین، دایناسورها هیچ علامتی از فاجعه پیش رو دریافت نکردند. اما چنانچه امروز یک سیارک با همین اندازه به زمین برخورد کند، به قدری نیروی معکوس ایجاد می‌کند که دو میلیون برابر بیشتر از یک بمب هیدروژنی بوده و می‌تواند جنگل‌ها را بر باد دهد، سونامی‌های مهیبی به راه بیندازد، لرزه‌ای معادل یک زلزله با قدرت ۱۰ ریشتر خلق کند که شهری را با خاک یکسان می‌سازد و در پی این فاجعه، ابر عظیمی از گرد و غبار، خاکستر و بخار، نور خورشید را بلوکه کرده و زمین را به سردی عصر یخبندان فرو می‌برد.

اما امروزه، اگر چنین رویدادی در شرف وقوع باشد، ما احتمالاً زودتر از آن خبردار خواهیم شد و اگر ناسا بتواند آن را به موقع بیابد، ممکن است بتوانیم از ورود به یک فاجعه جهانی جلوگیری کنیم.

بر اساس گزارش اس‌ای، دفتر هماهنگی دفاع سیاره‌ای ناسا مسئول شناسایی، ردیابی و ارزیابی خطرات مرتبط با سیارک‌های بالقوه مضر در منظومه شمسی است.

لیندلی جانسون، مدیر اجرایی این دفتر می‌گوید: ما به طور حتم می‌خواهیم قبل از اینکه آن‌ها ما را پیدا کنند، خودمان آن‌ها را شناسایی کنیم.

ناسا برای تحقق این هدف با یک ائتلاف جهانی از ستاره‌شناسان تحت عنوان شبکه بین‌المللی هشدار سیارک‌ها (IAWN) همکاری‌هایی دارد.

حالا در صورت حرکت یک سیارک آخرالزمانی به سمت ما، اقداماتی که آنها انجام می‌دهند چیست؟

سیستم هشدار بین‌المللی

اگر سیارکی خطرناک به سمت زمین در حال حرکت باشد، شبکه بین‌المللی هشدار سیارک‌ها (IAWN) اقداماتی را برای اطلاع‌رسانی به عموم مردم درنظر گرفته است.

ابتدا اعضای شناسایی‌کننده خطر، مشاهدات خود را در میان اعضای IAWN به اشتراک می‌گذارند تا این یافته‌ها تأیید و ارزیابی شود.

زمانی که تمامی اعضا و طرفین به این نتیجه برسند که زمین نیاز به آماده‌سازی برای برخورد دارد، ناسا هشدارهای لازم را ارسال می‌کند.

جانسون خاطرنشان می‌کند: من هیچ خط تماس فوری روی میزم ندارم، اما ما روندهای رسمی برای اطلاع‌رسانی درباره تهدیدات جدی داریم.

چنانچه یک سیارک به سوی ایالات متحده حرکت کند، ناسا با کاخ سفید تماس می‌گیرد و دولت بیانیه رسمی را برای عموم منتشر خواهد کرد.

همچنین اگر ابعاد آن به حدی باشد که تهدیدی جهانی قلمداد شود، IAWN به دفتر امور فضایی سازمان ملل نیز اطلاع می‌دهد.

شکار سیارک‌ها

سیارکی که اندازه‌اش بزرگ‌تر از ۱۵۰۰ متر باشد و مدار زمین را در فاصله ۰.۵ واحد نجومی قطع کند، به عنوان «بالقوه خطرناک» شناخته می‌شود.

در حال حاضر حدود ۲۳۰۰ سیارک بالقوه خطرناک در اطراف زمین شناخته شده‌اند و تقریباً ۱۵۳ عدد از آن‌ها بزرگ‌تر از ۱۰۰ متر هستند که در صورت برخورد فاجعه‌آفرین خواهند بود.

ناسا و دیگر همکاران IAWN علاوه بر ردیابی سیارک‌های شناخته شده، به جست‌وجو برای سیارک‌های جدید نیز ادامه می‌دهند. تمامی یافته‌های آن‌ها در یک پایگاه داده در مرکز سیاره کوچک (Minor Planet Center) گردآوری می‌شود.

شبکه بین‌المللی هشدار سیارک‌ها تا اکنون موفق به شناسایی بیش از ۳۴ هزار سیارک نزدیک به زمین شده است.

جانسون تصریح می‌کند که با داده‌های رصدی کافی، ناسا می‌تواند مدارهای آن‌ها را دست‌کم تا یک قرن آینده با اطمینان پیش‌بینی کند.

لازم به ذکر است که احتمال کمی وجود دارد که سیارک بالقوه خطرناکی به نام بنو (Bennu) در ۱۵۹ سال آینده به زمین برخورد کند و انفجاری معادل ۲۴ بمب هسته‌ای ایجاد کند. بر طبق یک مطالعه در سال ۲۰۲۱، احتمال این رویداد یک در ۲۷۰۰ اعلام شده است.

در صورتی که بنو به سمت زمین حرکت کند، ناسا ترفندهای مختلفی برای دفاع از سیاره ما در پیش خواهد داشت.

دفاع از زمین

به گفته جانسون، بیشتر مواقع شبکه بین‌المللی هشدار سیارک‌ها قریب به موعد ورود سیارک‌ها را زمانی شناسایی می‌کند که هنوز به تهدیدی فوری تبدیل نشده‌اند. با این حال، ناسا برای جلوگیری از وقوع یک فاجعه، حداقل نیاز به ۵ تا ۱۰ سال زمان پیش خبرگیری دارد.

ناسا در سال ۲۰۲۱ نخستین ماموریت آزمایشی دفاع سیاره‌ای خود را انجام داد و طی آن یک فضاپیمای بدون سرنشین را به یک سیارک گماشت تا مدار آن را تغییر دهد.

این ماموریت با موفقیت به اتمام رسید و ناسا برنامه‌هایی برای آزمایش تکنیک‌های انحرافی بیشتری در آینده دارد.

یکی از تکنیک‌های در حال توسعه «تراکتور گرانشی» نام گرفته که به یک فضاپیما اجازه می‌دهد تا به نزدیکی یک سیارک برود و با استفاده از میدان گرانشی آن، مسیر سیارک مورد نظر را تغییر دهد. ناسا همچنین در حال تحقیق بر روی تکنیکی است که به کمک پرتوی یونی می‌تواند مسیر یک سیارک را تغییر دهد.

اما اگر تهدید در کمتر از پنج سال به وقوع بپیوندد، ناسا زمان کافی برای منحرف کردن سیارک را نخواهد داشت؛ لذا ممکن است برای کاهش خطر، به تخریب سیارک روی آورد.

به هر حال، اگر زمان فقط چند ماه باشد، نخواهد توانست زمین را نجات دهد.

خوشبختانه استراتژی IAWN عمدتاً برای شناسایی سیارک‌ها دهه‌ها و قرن‌ها قبل از هرگونه برخورد طراحی شده است.

جانسون می‌افزاید: این به ما زمان کافی می‌دهد تا اقدام کنیم و از هر نوع فاجعه‌ای که ممکن است در زمین به وقوع بپیوندد، جلوگیری کنیم.