در دهه‌های پایانی قرن شانزدهم، پزشکان برای نخستین بار به ثبت شیوع یک بیماری عفونی تازه در سطح جهانی پرداختند. در نقاط مختلف و دوردست مانند فیلادلفیا، پورتوریکو، جاوه و قاهره، افراد به نوعی بیماری مبتلا شدند که با تب و دردهای شدید و فلج‌کننده در سراسر بدن همراه بود و به آن «تب استخوان‌شکن» (یا «quebranta huesos» در آمریکای لاتین) گفته می‌شد.
این بیماری در سال ۱۸۰۱، حدود سی سال بعد، در مادرید، پایتخت اسپانیا بروز کرد و ملکه اسپانیا در آن زمان، ماریا لوئیزا د پارما، به آن مبتلا شد. در نامه‌ای که او پس از بهبودی‌اش نوشت، علائم این بیماری را توصیف کرده و به نامی که امروزه برای ما آشناست، یعنی تب دنگی، اشاره کرد.
ریشه دقیق نام دنگی مشخص نیست، اما به وضوح به علائم این بیماری ارتباط دارد. بیماران مبتلا به این عفونت، احساس انقباض ماهیچه‌ای کرده و بدین ترتیب، حرکت برایشان به شدت دردناک و ناخوشایند می‌شود. یک تئوری درباره تب دنگی بیان می‌کند که این نام احتمالاً به شکل اسپانیایی یک اصطلاح سواحیلی (زبان رواج‌یافته در شرق و جنوب آفریقا) برای این بیماری یعنی ki denga pepo برمی‌گردد، که به معنای تسخیر ناگهانی توسط یک روح شیطانی است.
از سوی دیگر، احتمال دارد این نام ناشی از نحوه بیان عبارت «تب دندی» (dandy fever) به وسیله ساکنان منطقه کارائیب باشد که انتشار این بیماری در آنجا مشاهده شد، یا اینکه ممکن است از اصطلاح اسپانیایی “dengeruo” نشأت گرفته باشد که به راه رفتن ناهماهنگ و سخت بیماران مبتلا اشاره دارد.
ویروس‌های تب‌های خونریزی‌دهنده
ویروس دنگی یکی از اعضای گروهی از ویروس‌ها به نام ویروس‌های تب‌های خونریزی‌دهنده محسوب می‌شود. بسیاری از این ویروس‌ها از طریق نیش پشه‌ها منتقل می‌شوند، در حالی که برخی دیگر توسط کنه‌ها و تعداد محدودی از پستانداران هم‌چون خفاش‌ها و همچنین از طریق تماس مستقیم با خون و مایعات بدن به افراد منتقل می‌شود. این ویروس‌ها همگی علائمی شامل تب بالا، سردرد شدید، درد مفاصل و عضلات، اسهال و استفراغ دارند و ممکن است باعث خونریزی و کبودی ناگهانی در بخش‌های مختلف بدن شوند. اگرچه تمامی این ویروس‌ها علائم شدیدی ایجاد نمی‌کنند، تب‌های خونریزی‌دهنده ویروسی می‌توانند به شدت ناخوشایند باشند. از جمله این ویروس‌ها می‌توان به ویروس‌های ابولا، نیپاه و ماربورگ اشاره کرد که خطر مرگ‌ومیر بالایی دارند و عوارض بسیار ناگواری را به همراه دارند.
تب دنگی ناشی از چهار ویروس مرتبط در گروه فلاوی‌ویروس‌ها است. انتشار این ویروس‌ها به واسطه نوع خاصی از پشه‌ها مانند آئدس اجیپتی و آئدس آلبوپتیکوس انجام می‌شود. شیوع این بیماری می‌تواند در هر منطقه‌ای که این حشرات به طور طبیعی وجود دارند، اتفاق بیفتد و به راحتی تعداد زیادی از افراد را مبتلا کند.
تب دنگی گسترش پیدا می‌کند
تغییرات آب‌وهوایی جهان به ایجاد شرایط مناسب برای زندگی پشه‌های ناقل ویروس تب دنگی در مکان‌های جدید منجر شده است و این امر موجب گسترش بیماری به اقصی نقاط دنیا گردیده است.
در چهار ماه اول سال ۲۰۲۴، سازمان بهداشت جهانی (WHO) شاهد بیش از ۷.۶ میلیون مورد تب دنگی و حدود ۳۰۰۰ مورد مرگ ناشی از آن بود که این رقم به مراتب از ۶.۵ میلیون مورد گزارش‌شده در سال ۲۰۲۳ بیشتر است. سیستم نظارت جهانی دنگی از سوی سازمان بهداشت جهانی، ثبت‌کننده ۹.۶ میلیون مورد – که بالاترین میزان بروز در تاریخ محسوب می‌شود – و ۵۳۶۶ مرگ در سطح جهانی است. سال گذشته نیز، تعداد ۷۳۰۰ مورد مرگ ناشی از تب دنگی به WHO گزارش شد.