دکتر پریسا صمیمی همزمان با فرا رسیدن ماه اکتبر که به عنوان ماه افزایش آگاهی درباره سرطان پستان شناخته میشود، در قالب کمپین پارسا (پیشگیری و امید رهایی از سرطان ایران) درباره اهمیت اطلاعرسانی در زمینه غربالگری سرطان پستان تأکید کرد: مناسبترین روش این است که خانمها پس از ۴۰ سالگی، به صورت سالانه تحت ارزیابی و غربالگری قرار گیرند. در برخی موارد، امکان دارد فرد بدون بروز هیچ علامتی به سرطان پستان مبتلا باشد که با استفاده از ماموگرافی این نوع سرطانهای غیرقابل لمس شناسایی میشود.
وی همچنین به علائمی اشاره کرد که ممکن است خود فرد بتواند آنها را تشخیص دهد: احساس توده، ترشحات خونی یا زرد کهربایی از سینه به خصوص اگر به صورت خود به خودی و از یک مجرا باشد، فرو رفتگی نوک پستان، ایجاد برجستگی یا نقصان در بخشی از پستان، خارش یا اگزما و پوستهریزی و ترشح در نوک پستان و… از جمله نشانههایی هستند که امکان دارد به ظهور سرطان پستان اشاره کنند.
این عضو پژوهشکده معتمد سرطان جهاد دانشگاهی ادامه داد: مشاهده خارش و پوستهریزی نوک پستان میتواند نمایانگر نوعی از سرطان باشد که خود را با علائم شبیه به اگزما نشان میدهد. البته همه خارشها به معنای وجود سرطان نیست بلکه ما در خصوص خارشهای نوک سینه که با زخم و پوستهریزی و ترشح مجرا همراه است صحبت میکنیم و برخی از این خارشها ممکن است ناشی از حساسیت پوستی باشد. اما درصورتی که علائم ادامه پیدا کند، ضروری است که فرد توسط پزشک معاینه شود و در صورت لزوم نمونهبرداری صورت گیرد. این نوع سرطان پستان معمولاً به صورت یک طرفه بروز مییابد، یعنی در یکی از پستانها ظهور پیدا میکند.
وی در خصوص زمان مناسب آغاز غربالگریهای سرطان پستان، بیان کرد: غربالگریها در افرادی که سالم هستند از ۴۰ سالگی آغاز میشود و ماموگرافی پستان بهترین و اصلیترین روش برای غربالگری به شمار میآید. ممکن است بر اساس نظر پزشک، سونوگرافی نیز به این پروسه اضافه شود.
صمیمی ادامه داد: با این حال، در افرادی که در خانوادههای نزدیک خود سابقه سرطان پستان دارند، بهتر است این غربالگری زودتر آغاز شود. به عنوان مثال، در خانوادهای که مادر در سن ۴۵ سالگی مبتلا به سرطان پستان شده، دختر او باید ماموگرافی را ۱۰ سال قبل، یعنی در سن ۳۵ سالگی انجام دهد و سپس بر اساس نظر پزشک فاصله بین غربالگریها تعیین خواهد شد.
وی با تاکید بر روند افزایشی بروز سرطان پستان و ابتلای افراد در سنین پایینتر، اظهار داشت: بررسیها نشان میدهد که در افرادی که در سنین پایینتر ازدواج کرده و اولین بارداری خود را در سنین کمتر تجربه میکنند، میزان ابتلا به سرطان پستان کاهش مییابد.
این متخصص جراحی سرطان پستان در مورد تأثیر لیزر بر بروز سرطان پستان تصریح کرد: لیزر به عمق رنگدانههای فولیکول مو نفوذ میکند و به طرز عمیقتری نفوذ نمیکند وبنابراین نمیتواند در تحریک غدد پستان یا بروز سرطان پستان مؤثر باشد. حتی در رابطه با موادی که برای اپیلاسیون استفاده میشوند، شواهدی مبنی بر تأثیر آنها بر بروز سرطان پستان وجود ندارد.
وی درخصوص درمانپذیری سرطان پستان بیان کرد: در حوزه سرطان پستان مفهومی به عنوان درمان قطعی وجود ندارد و بعد از جراحی و شیمیدرمانی نمیتوان گفت که فرد دیگر مبتلا نخواهد شد؛ ریسک عود بیماری حتی پس از ۱۰ یا ۱۵ سال نیز ممکن است وجود داشته باشد، اما با داروها و تکنیکهای نوین، روند درمان به طرز چشمگیری مسائل را بهبود داده و در اکثر موارد نتایج امیدوارکنندهای حاصل میشود که ممکن است بیمار عود را تجربه نکند. عود بیماری به پارامترهای هورمونی ناشی از سرطان اولیه بستگی دارد. در برخی از اشکال بیماری ممکن است عود بیشتر در پنج سال اول بعد از درمان انتظار برود و در موارد دیگر این زمان به ۱۰ سال تقلیل یابد.
صمیمی در خصوص سهم مردان در ابتلا به سرطان پستان خاطرنشان کرد: تنها یک درصد از سرطانهای پستان به مردان تخصیص دارد؛ چرا که آقایان حجم بافت پستان کمتری دارند و در معرض سطح پایینتری از هورمونهای زنانه قرار میگیرند که بیشتر از غده فوق کلیه ترشح میشود. یکی از عوامل بروز سرطان پستان در مردان، مسائل ژنتیکی است. بر اساس مشاهدات در خانوادههایی که یک یا چند مورد سرطان پستان در مردان مشاهده شده، احتمال وجود یک نوع جهش ژنتیکی وجود دارد.
وی همچنین با تأکید بر نقش تغذیه در پیشگیری از بروز سرطان پستان، افزود: انتخاب تغذیهای صحیح از جمله عوامل قابل کنترل است که در اختیار افراد قرار دارد. چاقی یکی از عواملی است که خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش میدهد، به این دلیل که هورمونهای زنانه میتوانند در بافت چربی انباشته شوند و بافت چربی به نوعی مانند تخمدان عمل کند. ما به شدت توصیه میکنیم که وزن خود را کنترل کرده و از مصرف غذاهای چرب، فست فودها و… اجتناب کنند. در عوض، مصرف غذاهای دریایی، سبزیجات و مواد غذایی بخارپز شده میتواند نقش مهمی در کاهش احتمال بروز سرطان پستان ایفا کند.
این عضو پژوهشکده معتمد سرطان جهاد دانشگاهی همچنین درباره تأثیر جراحیهای زیبایی پستان بر ریسک ابتلا به سرطان در این ناحیه اشاره کرد: هرگونه دستکاری غیر ضروری ممکن است به میزان اندکی ریسک ابتلا به سرطان را افزایش دهد و به شکل معناداری ریسک ابتلا را افزایش نمیکند؛ اما در افرادی که اینگونه جراحیهای زیبایی را انجام دادهاند، انجام غربالگریها باید با دقت بیشتری انجام شود.
وی در پایان تأکید کرد: غربالگری سرطان پستان از ۴۰ سالگی نکتهای حیاتی است و ماموگرافی، بهترین راه برای شناسایی سرطانهای غیرقابل لمس به شمار میرود. برخی افراد حتی در صورت بروز علائم به دلیل ترس از تشخیص سرطان، مراجعه به پزشک را به تعویق میاندازند که این تأخیر ممکن است منجر به از دست دادن فرصت شناسایی یک بیماری نهفته شود. در برخی از این غربالگریها ممکن است ضایعات پیشسرطانی شناسایی شوند که در صورت اتخاذ تدابیر به موقع، میتوان از بروز عواقب وخیمتر جلوگیری کرد.
