یورو نیوز: باور قدیمی وجود دارد که نشستن در انتهای هواپیما می تواند میزان امنیت مسافران را در زمان بروز حوادث هوایی افزایش دهد. به نظر می رسد که حادثه های اخیر شامل پرواز ۸۲۴۳ خطوط هوایی آذربایجان و پرواز ۲۲۱۶ جیجو ایر که دچار سانحه شدند، این نظریه را تأیید می کند.
در واقعه سانحه ای که برای خطوط آذربایجان پیش آمد، تمام ۲۹ بازمانده در صندلی های عقبی هواپیما نشسته بودند، در حالی که بدنه ی جلو از هم گسسته بود اما بخش عقبی به طور نسبی دست نخورده باقی ماند. همچنین، تنها افراد نجات یافته از سانحه ی کره جنوبی نیز دو مهماندار بودند که در ناحیه ی دُم هواپیما قرار داشتند.
حال باید پرسید آیا نشستن در کلاس اول و بیزنس به واقع مزیتی ندارد؟
بر اساس گزارشی که در سال ۲۰۱۵ توسط مجله تایم به بررسی سقوط های هوایی در ایالات متحده از سال ۱۹۸۵ تا ۲۰۰۰ پرداخته، مشخص شده که فقط ۳۲ درصد از تلفات مربوط به صندلی های یک سوم عقبی بوده اند؛ در حالی که میزان تلفات در یک سوم جلویی ۳۸ درصد و برای صندلی های میانی ۳۹ درصد گزارش شده است.
اما آیا این آمار همچنان قابل اعتماد است؟
حسن شهیدی، رئیس بنیاد ایمنی پرواز، اعلام می کند: «هیچ داده ی معتبر و قابل اعتمادی وجود ندارد که نشان دهنده یک ارتباط مثبت بین نشستن در بخش های خاص هواپیما و بقا یا فوت در بروز حوادث هوایی باشد. هر سانحه ی هوایی ویژگی ها و شرایط خاص خود را دارد.»
چنگلونگ وو، دانشیار هوانوردی در دانشگاه نیو ساوت ولز سیدنی نیز اظهار دارد که در یک سانحه هوایی مرگبار، موقعیت مسافر در هواپیما تأثیر چندانی ندارد.
اد گالیا، استاد مهندسی ایمنی در دانشگاه گرینویچ لندن و پژوهشگر در حوزه تخلیه ایمن هواپیماها، تصریح می کند که هیچ صندلی خاصی در هواپیما وجود ندارد که مزیت مطلقی برای ایمنی مسافران داشته باشد و امنیت مسافران بیشتر به نوع سانحه بستگی دارد. بنابراین ممکن است در برخی موارد نشستن در جلوی هواپیما برتر باشد و در مواقع دیگر نشستن در عقب به نفع مسافران باشد.
اد گالیا اشاره می کند که در بیشتر حوادث هوایی، احتمال زنده ماندن مسافران و خدمه وجود دارد. او توضیح می دهد که از سال ۱۹۸۸ به بعد، صندلی های هواپیما به گونه ای طراحی شده اند که بتوانند در برابر ضربه ای معادل ۱۶ برابر وزن فرد مقاومت کنند؛ بنابراین در بسیاری از حوادث، «امکان زنده ماندن در برابر ضربات ناگهانی وجود دارد.»
او اضافه می سازد: «به لطف هواپیماهای جدید که از مقاومت بالاتری در برابر ضربات برخوردار هستند و سرعت گسترش آتش در آنها کاهش یافته، شانس زنده ماندن در حوادث “قابل زنده ماندن” به حدود ۹۰ درصد رسیده است.»
با این حال، او نکته ای را در نظر می گیرد که شوک زنده ماندن در حوادث به سرعت تخلیه مسافران ارتباط مستقیم دارد. اد گالیا یادآور می شود که زمان تخلیه مسافران در هواپیماهای امروزی به طور نظری ۹۰ ثانیه است، که این زمان نظری به طور مشهود با شرایط واقعی که مسافران در حالت ترس قرار دارند، متفاوت است.
او بیان می کند: «نکته ی حیاتی که باید درک شود این است که هر ثانیه در یک سانحه هوایی دارای اهمیت است؛ چرا که هر ثانیه می تواند به راحتی سرنوشت مرگ یا زندگی را رقم بزند.»
این متخصص ایمنی پرواز توضیح می دهد: «البته، در موارد سانحه های هوایی ممکن است که تمام خروجی های اضطراری در دسترس نباشند. به عنوان مثال، زمانی که پرواز ۵۱۶ خطوط هوایی ژاپن در ژانویه اخیر با یک کشتی گارد ساحلی در باند فرودگاه هاندا برخورد کرد، تنها سه مورد از هشت سرسره تخلیه قابل استفاده بودند. با این حال، به لطف واکنش سریع خدمه و مسافران، تمامی ۳۷۹ نفر سرنشین ایرباس A350 نجات یافتند.
بر پایه تحقیقات گسترده ای که انجام داده، او توصیه می کند که هنگام صندلی، مسافران باید این نکته را لحاظ کنند که صندلی هایی نزدیک به خروجی های اضطراری، احتمال تخلیه به سرعت بیشتری دارند.
او خاطرنشان می کند: «حتی اگر سفرهای هوایی را به صورت مکرر انجام می دهید، لازم است به توصیه های ایمنی خدمه پرواز در ابتدای پرواز توجه کنید. باید در نظر داشته باشید که یکی از مشکلات اصلی که مردم در موقعیت های اضطراری با آن مواجه می شوند، باز کردن کمربند ایمنی است.»
همچنین او تأکید می کند که لازم است کارت های ایمنی که مشخصات خروجی های تخلیه را نشان می دهند و در جیب صندلی ها قرار دارند، به دقت مطالعه شوند و اگر شما در کنار درب خروج اضطراری نشسته اید، نحوه ی باز شدن آن را به دقت بررسی کنید.
او ادامه می دهد: «کفش های خود را تا زمانی که به حداکثر ارتفاع پروازی نرسیدید از پا درنیاورید و در زمان نخستین فرود، دوباره آنها را بپوشید. اگر با خانواده یا دوستان و همکاران سفر می کنید، حتی در صورتی که مجبور به پرداخت هزینه خواهید بود، بسیار مهم است که در کنار یکدیگر بنشینید؛ چرا که در شرایط اضطراری، دوری از یکدیگر می تواند سرعت عمل شما را افت کند زیرا افراد تلاش می کنند یکدیگر را پیدا کنند. همچنین به شمارش تعداد ردیف های خود تا نزدیک ترین خروجی اضطراری هواپیما از هر دو طرف بپردازید و مطمئن شوید که کدام خروجی به شما نزدیک تر است.»
جفری توماس، متخصص ایمنی پرواز نیز توصیه می کند در هنگام بروز سانحه هوایی از بردن چمدان و بار شخصی خود در کابین خودداری کنید تا عملیات تخلیه به تأخیر نیفتد.
او ادامه می دهد: «مشکل دیگر این است که افراد به جای تخلیه سریع، سعی دارند تصاویری از حادثه ثبت کرده و آنها را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارند. به باور من فیلمبرداری از سانحه یا خروج از کابین با بار دستی و چمدان باید به عنوان یک جرم در نظر گرفته شود، زیرا جان افراد را به خطر می اندازد.»
آقای توماس تأکید می کند: «اگرچه طراحی هواپیماها به گونه ای است که هر مسافر می تواند با فعال بودن نیمی از خروجی ها در ۹۰ ثانیه تخلیه شود، اما در عمل، تخلیه برخی هواپیماها به دلیل عدم سرعت عمل مسافران تا پنج یا شش دقیقه به طول می انجامد.»
حسن شهیدی نیز به این نکته اشاره می کند که به لحاظ آماری، بیش از ۸۰ درصد از صدمات در هواپیما برای مس شرکت کنندگانی که کمربند ایمنی نبسته اند، به وقوع می پیوندد.
توماس و گالیا هر دو بر این نکته تأکید دارند که شرکت هواپیمایی نیز در کاهش احتمال وقوع سانحه تأثیر دارد، چرا که خطوط هوایی معتبر به کارکنان خود دستمزد بیشتری پرداخت می کنند، به همین دلیل خلبانان غیرماهر عموماً به خطوط نامعتبر نقل مکان می کنند.