
در صحنهای که پیچیدگیهای درگیری دریایی در خلیج فارس را منعکس میکند، محافل منطقهای و بینالمللی تاکید دارند، محاصرهای که ایالات متحده بر تنگه هرمز اعلام کرده بود، با وجود نمایش نظامی بزرگی که همراه آن بود، به اهداف کامل خود دست نیافته است.
بنا به روایت تسنیم؛ الجزیره در گزارشی به این منظور اعلام کرد: پس از اعلام ایران مبنی بر اعمال مجدد محدودیتها بر ناوبری در تنگه هرمز، تاثیرات این تصمیم همچنان در حال آشکار شدن است، در حالی که تنشها بین تهران و واشنگتن ادامه دارد و حرکت کشتیها در یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی برای انتقال نفت در جهان مختل شده است.
بر اساس گزارشی که احمد جرار، کارشناس و تحلیلگر برجسته امور منطقه برای الجزیره تهیه کرده است، ایران کمتر از 24 ساعت پس از اعلام بازگشایی تنگه هرمز به طور ناگهانی اعلام کرد که، محدودیتها را دوباره تشدید میکند. این اقدام تهران پس از تمجید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از تسهیل ناوبری و در پاسخ به تداوم محاصره دریایی اعمال شده از سوی واشنگتن، صورت گرفت.
گزارش خبرنگار مذکور الجزیره به شکل زیر است:
اما تحولات بعدی نشان داد که این تصمیم ایران موقتی نبوده، بلکه به یک سیاست مستمر تبدیل شده است؛ با تأکید تهران بر پایبندی به بستن تنگه هرمز، مگر اینکه محدودیتهای آمریکایی اعمال شده بر بنادر ایران برداشته شود.
تهران، ایالات متحده را به نقض آتشبس و ادامه اعمال محاصره دریایی متهم کرد و آنچه را که نیروهای آمریکایی انجام میدهند، دزدی دریایی دانست.
در این زمینه، سخنگوی قرارگاه خاتم الانبیاء تأکید کرد که وضعیت تنگه هرمز منوط به رفع کامل محدودیتها بر حرکت کشتیها به ایران و از ایران است، که اشارهای مستقیم به ارتباط بین آزادی ناوبری و رفع محاصره است.
تثبیت معادله ایران در ناوبری در تنگه هرمز
اما در میدان عمل، تاثیرات این تصمیم ایران همچنان آشکار است، زیرا منابع در بخش کشتیرانی گزارش دادند که کشتیهای تجاری، پیامهای بیسیم از نیروی دریایی ایران دریافت کردهاند که بر ادامه ممنوعیت عبور تأکید میکند.
در حوادث قابل توجه، وبسایت “تانکر تراکرز” (TankerTrackers) اشاره کرد که نیروی دریایی سپاه پاسداران دو کشتی هندی را مجبور به عقبنشینی از تنگه هرمز کرد، از جمله یک نفتکش غولپیکر که حدود دو میلیون بشکه نفت عراق را حمل میکرد.
به گفته یک منبع در شرکت نفت بصره، نفتکش مذکور هندی برای هفتهها در نزدیکی تنگه هرمز گیر کرده بود و در نهایت مجبور به عقبنشینی شد.
در همین راستا، وال استریت ژورنال (The Wall Street Journal) به نقل از منابع در بخش کشتیرانی گزارش داد که حدود 20 کشتی که منتظر عبور در نزدیکی جزیره لارک بودند، به سمت عمان بازگشتند، با وجود اینکه قبلاً با پرداخت عوارض به ایران موافقت کرده بودند.
این تحولات نشاندهنده ادامه استفاده از تنگه هرمز به عنوان اهرم فشار در رویارویی بین تهران و واشنگتن است، جایی که ایالات متحده به دنبال اعمال محاصره دریایی برای محدود کردن صادرات نفت ایران است، در حالی که ایران تلاش میکند تا این محدودیتها را دور بزند و جریان درآمدهای خود را حفظ کند.
در این چارچوب، تهران به آنچه “ناوگان سایه” معروف است، تکیه میکند که به آن امکان میدهد صادرات نفت را دور از محدودیتهای رسمی ادامه دهد.
دادههای وزارت خزانهداری آمریکا نشان میدهد که این ناوگان شامل صدها نفتکش است که از شبکههای مالکیت پیچیده، پرچمهای متغیر و اسناد گمراهکننده، علاوه بر انتقال محمولهها بین کشتیها در دریا، استفاده میکنند.
همچنین، روشهای پرداخت مورد استفاده شامل ارزهای دیجیتال، یوان چین یا مبادله کالا به کالا است؛ در راستای تلاش برای دور زدن سیستم مالی سنتی.
از سوی دیگر، در یک گزارش خبری، روزنامه تایمز انگلیس اعلام کرد که دادههای ناوبری و ردیابی کشتیها از ادامه فعالیت نفتکشهای مرتبط با ایران خبر دادند که برخی از آنها به طور موقت متوقف شدند؛ بدون اینکه توقیف یا مصادره شوند.
این درحالی است که در سایه تنشهای دریایی و ایستادن ایران مقابل محاصره آمریکا، قیمت نفت در معاملات اولیه آسیا در روز دوشنبه به شدت افزایش یافت.
پیش از این نیروی دریایی ایالات متحده یک کشتی ایرانی را که متهم به تلاش برای شکستن محاصره آن بود، توقیف کرد.
این توقیف، ترس از تشدید شدید درگیری و اختلال طولانی مدت در تنگه هرمز را دوباره برانگیخت. ایران هشدار داده است اقدام غیرقانونی آمریکا را تلافی خواهد کرد.
در حال حاضر قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت با 6.21 درصد افزایش نسبت به هفته معاملاتی گذشته به 89.06 دلار رسیده است. نفت برنت نیز با 5.27 درصد افزایش در برابر 95.14 دلار معامله شد. این افزایش قیمت پس از فروش چشمگیر در روز جمعه رخ داد، زمانی که هر دو شاخص پس از موافقت ایران برای بازگشایی تنگه و ابراز خوشبینی ایالات متحده در مورد مذاکرات احتمالی، بیش از 9 درصد کاهش یافت. این خوشبینی در آخر هفته از بین رفت، زمانی که ایالات متحده یک کشتی با پرچم ایران به نام توسکا را توقیف کرد.
ایران بلافاصله این توقیف را به عنوان «دزدی دریایی» محکوم کرد و نسبت به تلافی قریبالوقوع هشدار داد.
سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی گفت که پس از 50 روز، تولید تقریباً 600 میلیون بشکه نفت از دست رفته است.
315
