آیا تابحال احساس کردهاید هنگامی که در دل طبیعت نفسی عمیق میکشید، چه احساسی به شما دست میدهد؟ این عمل ممکن است فراتر از صرفاً دریافت هوای تازه برای بدن شما باشد.
گروهی از محققان در یک مقالهی تازه که در نشریهی Advances in Nutrition به چاپ رسیده، به بررسی «مواد مغذی هوابرد» پرداختهاند که از طریق تنفس وارد بدن میشوند. اصطلاح انتخابشده بهطور عمده بهمنظور تفکیک این مواد مغذی از مواد غذایی معمولی است که از طریق سیستم گوارش جذب میشوند. به طور خلاصه، پژوهشگران متذکر شدهاند ما میتوانیم با تنفس، برخی مواد مغذی ضروری مانند ید، روی، منگنز و برخی ویتامینها را بهدست آوریم.
یافتههای منتشر شده بهطور قوی از ایدهای حمایت میکنند مبنی بر اینکه برخی از مواد مغذی از طریق هوایی که تنفس میکنیم، به بدن ما وارد میشود. اما چرا تا کنون دربارهی این موضوع نشنیدهایم؟
تنفس یک فرآیند استمرار دارد
ما انسانها در هر روز تقریباً ۹ هزار لیتر هوا را استنشاق میکنیم، که در طول عمر به ۴۳۸ میلیون لیتر میرسد. برخلاف فرآیند غذا خوردن، تنفس هرگز قطع نمیشود. مواجهه ما با عناصر موجود در هوا حتی در غلظتهای کم، به تدریج افزایش یافته و به مرور زمان جمع جبری مهمی میشود.
مواد مغذی هوابرد از طریق شبکههای عروقی کوچک موجود در بینی، ریهها، اپیتلیوم بویایی و دوای دهانی به بدن ما منتقل میشوند.
تا به امروز، بیشتر تحقیقات در زمینهی اثرات هوا بر سلامتی بر روی آلودگی تمرکز کرده است. اکثر تلاشها در ارتباط با کیفیت هوا و تنفس بر حذف آلایندهها و عوامل خطرآفرین متمرکز بودهاند، در حالی که جنبههای مثبت و مواد مغذی احتمالی موجود در محیط هوا کمتر مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر این، به دلیل اینکه هر نفس مقادیر اندکی از مواد مغذی را بههمراه دارد، معمولاً این موضوع در نظر گرفته نمیشود.
هزاران سال است که فرهنگهای مختلف، وجود طبیعت و تنفس هوای پاک را بهعنوان روشی برای ارتقای سلامت تلقی میکنند. مثلاً، اکسیژن بهعنوان یکی از مواد مغذی هوابرد، اهمیت اساسی در بقای ما دارد و این برداشت سنتی که هوای تازه برای سلامتی مفید است، به لحاظ علمی تایید میشود.
چگونه مواد مغذی هوابرد وارد بدن ما میشوند؟
این مواد مغذی از طریق یک شبکه عصبی به نام نورونها که بوها را شناسایی میکنند، از بینی و ریهها وارد بدن میشوند. ریهها قابلیت جذب مولکولهای سنگینتری که اندازهی آنها تا ۲۶۰ برابر از مواد غذایی بیشتر است، را دارند. این مولکولها بهصورت دستنخورده به جریان خون و مغز منتقل میشوند.
داروهایی که از طریق استنشاق مصرف میشوند (مانند کوکائین، نیکوتین و داروهای بیهوشی) در عرض چند دقیقه به بدن وارد میشوند و اثر خود را نشان میدهند، در حالی که مصرف خوراکی مشابه به مقادیر بیشتری نیاز دارد. رودهها برای تجزیه مواد با کمک آنزیمها و اسیدها موجب شکسته شدن آنها میشوند. زمانی که این مواد به خون راه مییابند، توسط کبد متابولیزه و سمزدایی میشوند.
روده در جذب نشاسته، قندها و اسیدهای آمینه عملکرد بینظیری دارد، اما در جذب برخی داروها چندان مؤثر نمیباشد. دانشمندان بهدنبال بهبود داروها بهگونهای هستند که به شکل موثرتری از طریق دهان مصرف شوند.
شواهدی مبنی بر این موضوع سالها است که وجود دارد
بسیاری از نظریههای علمی که امروز روشن به نظر میرسند، مدتها پیش مطرح شدهاند و ما به تازگی به ارزش واقعی آنها پی بردهایم. تحقیقی که در دهه ۱۹۶۰ انجام شد، نشان داد کارگرانی که در محیط آلوده به ید قرار داشتند، میزان ید بالاتری در خون و ادرار خود داشتند.
ویتامین B۱۲ هوابرد میتواند کمبود این ویتامین را جبران کند
اخیراً، گروهی از محققان در ایرلند به دانشآموزانی که در نزدیکی مناطق ساحلی غنی از جلبک دریایی زندگی میکردند، پرداخته و دریافتند که سطح گاز ید در این نواحی به میزان قابل توجهی بالاتر است. این کودکان نسبت به آنهایی که در مناطق ساحلی کم جلبک یا مناطق روستایی قرار داشتند، ید بیشتری در ادرار خود نشان دادند، با اینکه تفاوتی در میزان ید موجود در رژیم غذایی آنها وجود نداشت.
یافتهها به وضوح نشان میدهند که ید موجود در هوا بهویژه در مکانهایی که جلبک دریایی در وفور قرار دارد، میتواند به تأمین ید مورد نیاز بدن یاری رساند؛ از این رو، ید به عنوان یک ماده مغذی هوابرد شناخته میشود که از طریق تنفس قابل جذب است.
همچنین منگنز و روی میتوانند از طریق نورونهای حسی بویایی که در بینی قرار دارند، به مغز وارد گردند. منگنز ماده مغذی مهمی است، اما مقدار زیاد آن میتواند به مغز آسیب برساند. این مشکل گاه در جوشکارانی که در معرض سطوح بالایی از منگنز موجود در هوا هستند، مشاهده میشود.
مژکها و ساختارهای مومانند در سیستم بویایی و تنفسی دارای گیرندههای خاصی هستند که میتوانند به تنوعی از سایر مواد مغذی هوابرد متصل شوند. این مواد شامل کولین، ویتامین C، کلسیم، منگنز، منیزیم، آهن و حتی اسیدهای آمینه میشود.
تحقیقاتی که بیش از ۷۰ سال پیش منتشر شده، نشان میدهد که ویتامین B۱۲ هوابرد میتواند به جبران کمبود ویتامین B۱۲ کمک کند. این موضوع برای افرادی که با کمبود این ویتامین دست و پنجه نرم میکنند، اهمیت فراوانی دارد. افراد گیاهخوار، سالمندان، دیابتیها و افرادی که مصرف الکل دارند، از جمله افرادی هستند که به شدت با کمبود ویتامین B۱۲ مواجهند.
اگر ما فرضیه «وجود مواد مغذی در هوا» را بپذیریم، مرحلهی بعدی چه خواهد بود؟
هنوز سؤالات زیادی باقی است. در ابتدا باید تعیین کنیم که چه ترکیباتی از هوا در محیطهای طبیعی مانند پارکها، جنگلها، اقیانوسها و کوهها به سلامتی کمک میکنند. تا به امروز، پژوهشها بیشتر بر روی سموم، ذرات معلق و آلرژنهایی مانند گرده متمرکز شده است. در گام بعدی، باید شناسایی کنیم که کدامیک از این عناصر میتوانند به عنوان مواد مغذی هوابرد طبقهبندی شوند.
با توجه به اینکه قبلاً ثابت شده مصرف ویتامین B۱۲ از طریق هوا مؤثر و ایمن است، تحقیقات آینده میتواند به این بپردازد که آیا تبدیل سایر ریزمغذیها مانند ویتامین D به نوع هوابرد میتواند به رفع کمبود گسترده این ماده مغذی کمک کند یا خیر.
ما نیاز داریم تا مواد مغذی بالقوه هوابرد را در آزمایشهای کنترلشده مطالعه کنیم تا دوز، ایمنی و نقشهای آنها در رژیم غذایی مشخص شود. این موضوع بهویژه در مکانهایی که هوا به شدت فیلتر میشود، مانند هواپیماها، بیمارستانها، زیردریاییها و حتی ایستگاههای فضایی، حائز اهمیت است.
شاید روزی کشف کنیم که مواد مغذی موجود در هوا قادرند از برخی بیماریهای مدرن مرتبط با زندگی شهری پیشگیری کنند. ممکن است روزی به دستورالعملهای تغذیهای دست پیدا کنیم که توصیه میکند تا از طریق تنفس مواد مغذی را دریافت کنیم، یا اینکه زمان بیشتری را در طبیعت بگذرانیم تا در کنار رعایت رژیم غذایی سالم و متعادل، مواد مغذی موجود در هوا را نیز جذب نماییم.
منبع: زومیت
