نتایج یک کارآزمایی بالینی جدید نشان می‌دهد برخی از مکمل‌های پروبیوتیک ممکن است به محافظت از مغز در برابر نشانه‌های اولیه افت شناختی کمک کنند. این یافته‌ها بار دیگر اهمیت ارتباط میان سلامت روده و عملکرد مغز را برجسته می‌کنند.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس الرت؛ در این مطالعه، سالمندانی که به درجات اولیه اختلال شناختی مبتلا بودند، به مدت حدود شش ماه روزانه مکمل پروبیوتیک مصرف کردند. نتایج نشان داد عملکرد آن‌ها در چند آزمون شناختی بهبود یافت و سطح یکی از نشانگرهای خونی مرتبط با بیماری آلزایمر نیز به میزان قابل‌توجهی کاهش پیدا کرد.
این پژوهش در مجله Journal of Alzheimer’s Disease منتشر شده است؛ بااین‌حال، نتایج آن هنوز مقدماتی است و برای تأیید به مطالعات گسترده‌تری نیاز دارد.
پروبیوتیک‌ها چه تأثیری بر مغز دارند؟
پژوهشگران در این مطالعه، سطح خونی نشانگری به نام pTau181 را بررسی کردند. این نشانگر با تغییرات مرتبط با بیماری آلزایمر ارتباط دارد و می‌تواند به شناسایی فرایندهای آسیب‌شناختی مرتبط با این بیماری کمک کند.
در بیماری آلزایمر، پروتئین تاو ممکن است ساختار غیرطبیعی پیدا کند و به شکل توده‌هایی در سلول‌های مغزی تجمع یابد. سطح نشانگر pTau181 نیز گاهی پیش از بروز علائم آشکار زوال عقل افزایش پیدا می‌کند.
در پایان مطالعه، افرادی که پروبیوتیک مصرف کرده بودند، در مقایسه با گروه دارونما کاهش قابل‌توجهی در سطح خونی این نشانگر داشتند. عملکرد آن‌ها در برخی آزمون‌های شناختی، از جمله آزمون‌های مربوط به حافظه دیداری، درک روابط فضایی و ترسیم شکل‌های پیچیده، نیز بهبود یافت.
بااین‌حال، همه تفاوت‌های مشاهده‌شده میان دو گروه از نظر آماری معنادار نبودند.
پروبیوتیک‌ها چگونه ممکن است از مغز محافظت کنند؟
پروبیوتیک مورد استفاده در این پژوهش با نام KL-P301 شناخته می‌شود و از سه سویه باکتریایی تشکیل شده است.
پژوهشگران احتمال می‌دهند این باکتری‌های مفید با بهبود تعادل میکروبی روده و کاهش برخی فرایندهای التهابی، بر سلامت مغز تأثیر بگذارند.
سلامت نامناسب روده ممکن است واکنش‌های ایمنی و التهاب را افزایش دهد. این فرایندها می‌توانند بر سد خونی‌مغزی، که از مغز در برابر عوامل مضر محافظت می‌کند، تأثیر بگذارند و به التهاب عصبی یا آسیب سلول‌های مغزی کمک کنند.
در مطالعه جدید، سطح یکی از نشانگرهای التهاب به نام IL-1β در گروه مصرف‌کننده پروبیوتیک بیشتر از گروه دارونما کاهش یافت. این یافته احتمال تأثیر ضدالتهابی برخی ترکیبات پروبیوتیک را مطرح می‌کند، هرچند سازوکار دقیق این اثر هنوز مشخص نیست.
آیا پروبیوتیک‌ها می‌توانند از آلزایمر پیشگیری کنند؟
هنوز نمی‌توان با قطعیت گفت که مصرف پروبیوتیک‌ها از ابتلا به آلزایمر جلوگیری می‌کند یا روند پیشرفت آن را متوقف می‌سازد. این مطالعه همچنین نشان نداده است که پروبیوتیک‌ها مستقیماً تجمع غیرطبیعی پروتئین تاو را در مغز کاهش می‌دهند.
این کارآزمایی با مشارکت ۸۷ نفر انجام شد و فقط ۲۴ هفته طول کشید. بنابراین، برای مشخص‌شدن میزان اثربخشی و ایمنی این مکمل‌ها در بلندمدت، به مطالعات بزرگ‌تر و طولانی‌تر نیاز است.
پژوهشگران معتقدند نتایج فعلی، شواهد بیشتری درباره ارتباط میان میکروبیوم روده، سیستم ایمنی و سلامت مغز فراهم می‌کند. در صورت تأیید این یافته‌ها در پژوهش‌های آینده، پروبیوتیک‌ها ممکن است به‌عنوان روشی غیردارویی برای کمک به مقابله با تغییرات اولیه مرتبط با آلزایمر مورد بررسی قرار گیرند.