در مجمع تمدنهای باستانی، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در راستای پیشنهاد «ساختارمندسازی» این مجمع بیان کرد: نابودی آثار تاریخی در نتیجه درگیریهای نظامی، قاچاق و تصاحب اموال فرهنگی، تغییرات اقلیمی و بلایای طبیعی همگی تهدیدهای جدی برای میراث مشترک انسانی به شمار میروند. او همچنین اشاره کرد که رغم اینکه جهانیسازی و تغییرات سریع فرهنگی و اجتماعی میتوانند فرصتهای جدیدی برای تبادلات فرهنگی فراهم آورند، اما این تحولات میتوانند منجر به آسیب دیدن ارزشهای فرهنگی شوند.
سیدرضا صالحیامیری در هشتمین نشست مجمع تمدنهای باستانی که در روز چهارشنبه ۲۸ آذرماه ۱۴۰۳ در ایروان، پایتخت ارمنستان برگزار شد، تصریح کرد: همزمانی برگزاری این نشست با جشن «یلدا»، به عنوان طولانیترین شب سال و یک جشن باستانی ایرانی، نماد خوبی برای شروع دوران نور و روشنایی در زمان انقلاب زمستانی است. حضورمان در این جلسه نشاندهنده تعهد مشترک کشورهای عضو به نگهداری و حفاظت از میراث فرهنگی است.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ادامه داد: فرهنگ، بهترین ابزار برای تعامل و گفتوگو میان کشورها به شمار میآید. فرهنگ به عنوان یک عامل اصلی میتواند بسیجکننده آرامش و صلح در سطح جهانی باشد. تمدنهای باستانی و تاریخی با ایفای نقش منحصربهفرد و به تصویر کشیدن خاطرات مشترک سیاسی و اجتماعی میتوانند به عنوان الگوهایی بر پایه تجربیات زندگی، دلگرمیدهندگان نظم نوین جامعه جهانی محسوب شوند.
او همچنین افزود: جمهوری اسلامی ایران با میراث فرهنگی غنی و کهن خویش همواره به اشتراکگذاری در فرهنگ جهانی افتخار کرده است. ایران به ارزشهای میراث فرهنگی به عنوان سرمایهای نمادین و منحصر به فرد که با افزایش آگاهی و انتقال پیام، موجب گفتوگو و همکاری میان ملتها میشود، ایمان دارد.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: با دارا بودن بیش از یکمیلیون اثر ملموس و ناملموس، ایران یکی از بزرگترین تمدنهای باستانی جهان شناخته میشود. این کشور در حال حاضر با ۲۸ اثر ملموس و ۲۶ اثر معنوی ثبت شده در فهرست جهانی یونسکو، جایگاه مناسبی در عرصه جهانی دارد. علاوه بر این، در حال حاضر ۵۰ اثر تمدنی دیگر در نوبت ثبت قرار دارد. آثار تمدنهای صفوی، ساسانی، هخامنشی و مادها به همراه هگمتانه و شهر سوخته، نشاندهنده تاریخ غنی و دیرینه ایرانیان هستند.
صالحیامیری بر اهمیت توجه بیشتر به فرهنگها تاکید کرد و گفت: تعامل مستقیم ملتها از طریق فرهنگ، پیشنیاز حسن همجواری و روابط مسالمتآمیز متقابل خواهد بود. این نوع تعامل کشورها را وادار به نزدیکی و همگرایی میکند و همواره در سایه صلح خواهد بود. صلح و دوستی تنها از طریق تعامل مستقیم حاصل میگردد و این نوع تعامل صرفاً از بستر فرهنگ امکانپذیر خواهد بود.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ادامه اظهارات خود در هشتمین نشست کشورهای عضو مجمع تمدنهای باستانی به ضرورت توجه به چالشهای موجود اشاره کرد: استعمار نوین در پی آن است که گفتوگو بین کشورها را از بستر فرهنگ به جای دیگری منتقل کرده و عناصر وحدتساز مانند میراث فرهنگی را کمرنگ کند. امروز جهان با چالشها و بحرانهای بیسابقهای در حوزه حفظ میراث فرهنگی مواجه است. نابودی آثار تاریخی در درگیریهای مسلحانه، قاچاق و غارت اموال فرهنگی، تغییرات اقلیمی و بلایای طبیعی، همگی تهدیدهای جدی برای میراث مشترک انسانی محسوب میشوند. همچنین جهانیسازی و تحولات سریع در عرصههای فرهنگی و اجتماعی در حالی که فرصتهای جدیدی برای تعاملات فراهم میآورد، میتواند به بیارزش شدن ارزشهای فرهنگی نیز منجر شود.
وی برای مقابله با این چالشها به اهمیت همکاریهای بینالمللی و ایجاد سازوکارهای عملیاتی در این زمینه تاکید کرد.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خاطرنشان کرد: با توجه به اهداف این نشست و مبانی مطرح شده در بیانیههای پیشین، جمهوری اسلامی ایران ضمن تشکر از تلاشهای کشور ارمنستان در جهت تقویت انسجام مجمع تمدنهای باستانی، بر این باور است که «ساختارمندسازی» مجمع پس از تصویب مراحل اولیه برای ایجاد بسترهای همکاری و تعامل بیشتر امکانپذیر خواهد بود.
او بااشاره به ضرورت همکاریهای فرهنگی و تمدنی به منظور رویارویی با چالشهای جهانی افزود: شایسته است با همبستگی و همکاری، دنیای مطلوبی برای نسلهای آتی بسازیم؛ دنیایی که در آن تنوع فرهنگی به عنوان گنجینهای ارزشمند، حفظ گردد و میراث فرهنگی ابزاری برای رشد پایدار جوامع باشد. با توجه به این نکته و تحولات اخیر منطقه، ضرورت موضعگیری صریح و قاطع جامعه جهانی نسبت به جنایات جنگی و نسلکشی رژیمصهیونیستی در غزه و لبنان و تخریب وسیع مکانه و آثار فرهنگی و حفظ حرمت و نگهداری شایسته از اماکن مذهبی و فرهنگی در سوریه از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در پایان، صالحیامیری از دولت ارمنستان بابت میزبانی این نشست و از تمام اعضای مجمع تمدنهای باستانی به خاطر تلاشهایشان قدردانی کرده و ابراز امیدواری کرد که نتایج این نشست به تحکیم همکاریهای فرهنگی و تمدنی میان ملتها بینجامد.