طبق گزارش پارسینه و به نقل از ثریا، کاوشگران رباتیک قمری هند پس از انجام ماموریت پیشگامانهای به مدت دو هفته، هفته گذشته در تاریکی سرد ناحیهی قطب جنوبی ماه به خواب عمیق فرو رفتهاند. اینکه آیا فضاپیماهای هندی پس از پایان شبانگاه قمری و با تابش دوبارهی نور خورشید از خواب بیدار خواهند شد یا نه، به میزان زیادی به شانس بستگی دارد.
دمای مناطق نزدیک به قطبهای ماه ممکن است تا منفی ۲۵۳ درجهی سانتیگراد کاهش یابد، که تنها ۲۰ درجه بالاتر از صفر مطلق است. با این حال، ماهنشین چاندرایان ۳ به نام ویکرام و ماهنورد این ماموریت تحت عنوان پراگیان که در تاریخ یکم شهریور بر سطح ماه فرود آمدند، به هیچگونه گرمکنهای معمولی که در ماموریتهای قمری مورد استفاده قرار میگیرند، مجهز نیستند.
این گرمکنها که به واحدهای گرمکننده رادیوایزوتوپ (RHUs) معروفاند، با استفاده از تابش غیرفعال گرما عمل میکنند تا دمای سختافزار فضاپیما را در حدود دمای عملیاتی سالم نگه دارند. معمولاً RHUهای به کار رفته در ماموریتهای فضایی، گرمای حاصل از واپاشی طبیعی ایزوتوپهای پلوتونیم و پولونیم را به انرژی الکتریکی تبدیل میکنند. این پروسه در نهایت به گرم نگهداشتن سختافزار فضاپیما کمک میکند، هرچند که عمدتاً به اندازهای که بتوانند در دماهای بسیار پایین دوام بیاورند.
اما عدم وجود هرگونه سامانه گرمکننده، منجر به این میشود که بقا و ادامه فعالیت دو فضاپیمای ماموریت چاندرایان ۳ به شانس وابسته باشد.
واحدهای گرمکننده رادیوایزوتوپ از دههی ۱۹۷۰ در ماموریتهای فرود بر ماه به کار گرفته شدهاند. لونوخود ۱ که به عنوان اولین ماهنورد موفق با رکورد پیمایش بیش از ۱۰ کیلومتر در مدت فقط ۱۰ ماه شناخته شده، انرژی خود را از طریق سلولهای خورشیدی نصبشده بر روی یک درپوش تأمین میکرد. این فضاپیما در طول شبهای ماه، با بستن آن درپوش از انرژی ایجاد شده توسط یک گرمکن رادیوایزوتوپ مبتنی بر پلوتونیم ۲۱۰ استفاده میکرد تا بتواند تا طلوع خورشید گرم بماند.
زوج ماهنشین و ماهنورد مأموریت چانگای ۳ چین که در سال ۲۰۱۳ در یک دهانهی وسیع در شمال غربی ماه فرود آمدند، نیز دارای مکانیزمهای مشابهی برای حفاظت از خود در برابر شبهای سرد بودند. ماهنورد یوتو در شب اول جان سالم بهدر برد؛ اما پس از شب دوم امکان تحرک خود را برای همیشه از دست داد. با این حال، جانشین آن به نام یوتو ۲ در طول چهار سال گذشته بهدرستی در آغاز هر روز قمری از خواب برمیخیزد.
سازمان پژوهشهای فضایی هند (ایسرو) در مورد دلایل عدم تجهیز ماهنشین و ماهنورد مأموریت چاندرایان ۳ به گرمکنهای رادیوایزوتوپ مشابه عموماً توضیحی نداده است. اما این دو فضاپیمای رباتیک بهطور موفقی اهداف علمی خود را محقق کردند. آنها در اصل نخستین کاوشگران بودند که در نزدیکی قطب جنوبی ماه فرود آمدند؛ منطقهای که به خاطر وجود احتمالی مخازن بزرگ آب یخزده، به یکی از مراکز جدید شگفتیهای فضایی تبدیل شده است.
دو فضاپیمای رباتیک چاندرایان ۳ اهداف علمی خود را به خوبی انجام دادند. ماهنشین ویکرام حتی از اهداف خود فراتر رفت و در حین اجرای یک آزمایش، توانست به اندازهی تقریباً ۴۰ سانتیمتر از سطح ماه بالا برود. این برخاست در حالی انجام شد که ماهنورد پراگیان پیشتر به حالت خواب رفته بود. ایسرو در انتهای مأموریت چاندرایان ۳ در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد که به منظور آمادهسازی فضاپیماها برای اولین شب قمری، باتریهای آنها قبل از خواب به طور کامل شارژ شده بود.
اگر شانس به هند یاری رساند، این کشور از فرصتی دیگر برای کاوش ماه در مدت ۱۴ روزه بهرهمند خواهد شد؛ در غیر این صورت، فضاپیماهای چاندرایان ۳ به خواب ابدی خود خواهند رفت و به عنوان نمایندگان هند بر روی ماه باقی خواهند ماند.
