روزبه طاهریان، مدیر یک اقامتگاه در خراسان جنوبی، اظهار میدارد که خانههای بوم گردی به نوعی نوآوری در صنعت گردشگری به شمار میروند. هتلها سالهاست که انواع و اقسام خدمات را به مسافران ارائه میدهند، اما خانههای بومگردی تازه به عرصه آمدهاند و هنوز تعریف دقیقی در آکادمی ندارند. وی به این نکته اشاره میکند که در ایران بسیاری از مسافران، هتل را به عنوان گزینهای مناسب تلقی کرده و خدمات اقامتگاهها را با آن مقایسه میکنند. او میافزاید که در اقامتگاهها، تجربهای که برای گردشگران رقم میخورد از اهمیت زیادی برخوردار است. با این وجود، به علت عدم آشنایی برخی مهمانان و حتی گاه صاحبان بومگردیها با این مفهوم جدید، انتظار میرود که مهمان از این اقامتگاهها همان انتظارات هتل را داشته باشد و در صورت ناکامی در برآورده سازی این نیازها دچار نارضایتی گردد.
نارضایتیهای گردشگران گاهی به مسأله قیمتگذاری اقامتگاهها برمیگردد. آنها میگویند که هزینههای دریافتی از سوی خانههای بومگردی به مراتب مشابه هتلهاست، در حالی که نوع خدمات ارائه شده به طور کلی متفاوت است. طاهریان با اشاره به ضرورت معقول بودن قیمتگذاری در این اقامتگاهها، نکتهای را متذکر میشود که برخی گردشگران انتظار دارند هزینه واقعی خدمات نیز مطابق آنچه پرداخت میکنند، محاسبه نشود. وی تصریح میکند که عوامل اقتصادی نیز باید در نظر گرفته شود، زیرا بسیاری از خانههای بومگردی در مناطق دورافتاده و روستاها واقع شدهاند. همچنین، تغییر الگوی زندگی در این مناطق سبب شده که تعداد زیادی از صاحبان اقامتگاهها مایحتاج خود را از همسایگان و مغازههای محلی تهیه کنند که این امر هزینههایشان را افزایش میدهد. به گفته طاهریان، با توجه به محدودیتهای فصلهای گردشگری در برخی نواحی، اقامتگاهها برای بقای اقتصادی خود و حفظ نیروهای کارشان، ناگزیرند هزینه واقعی را از گردشگران دریافت نمایند، در حالی که این قیمت باید منطقی و منصفانه باشد.
مبین صوفی، مدیر اقامتگاهی در استان گلستان در گفت و گو با «دنیایاقتصاد» توضیح میدهد که همانگونه که از نام بومگردی پیداست، این نوع اقامت به خانههای قدیمی مربوط میشود که بازسازی شدهاند. او به اهمیت نشاندادن فرهنگ جامعه میزبان در ارائه خدمات بومگردی تاکید میکند. با این حال، میافزاید که به دلیل انتظارات گردشگران، برخی بومگردیها به سمت ارائه خدماتهای شبیه به بوتیک هتلها گرایش یافتهاند. به عنوان نمونه، با ساخت کافههایی با دیوارهای شیشهای در برخی از اقامتگاهها و یا وجود امکاناتی همچون استخر در برخی خانههای بومگردی روبرو هستیم. صوفی هم مانند طاهریان بر اهمیت تجربه در بومگردیها تاکید دارد و میگوید: در این اقامتگاهها، گردشگران میتوانند با فرهنگ و سبک زندگی روستایی آشنا شوند، امری که در بوتیک هتلها و هتلها ممکن نیست.
تغییر نگرش به خانههای بومگردی به طوریکه به صورت سوئیتهای خصوصی درآیند، موضوع دیگری است که این کارشناس حوزه بومگردی به آن اشاره میکند و اضافه میکند: متاسفانه برخی از صاحبان بومگردی، سوئیتهایی به گردشگران ارایه میکنند که شامل فقط یک اتاق، آشپزخانه و سرویس بهداشتی بوده و هیچ ارتباطی با ویژگیهای خانه بومی ندارد.
او ادامه میدهد: خانه بومگردی باید همانند یک بنای قدیمی که دوباره طراحی شده، خدمات شامل اقامت، غذا یا گشت و پیمایش در منطقه اطراف را ارائه دهد. در این اقامتگاهها، مهمان میتواند از طریق میزبان اطلاعات برجستهای در مورد فرهنگ، طبیعت و تاریخ روستا کسب کند. صوفی در این باره میگوید: آیا قیمتگذاری برخی اقامتگاهها که هزینهای مشابه هتلها دارند، این تصویر را ایجاد نمیکند؟ اگرچه در بومگردیها هزینه بر اساس هر فرد محاسبه میشود، این مبلغ بر اساس نرخنامههای تعیین شده برای بومگردیها است. برای مثال، اکثر اقامتگاهها هزینه اقامت را برای هر نفر ۲۵۰هزار تومان در نظر میگیرند که با صبحانه به ۴۰۰هزار تومان میرسد. هزینه غذاها نیز بسته به مواد اولیه بکار رفته قیمت متفاوتی دارد.
با وجود این، برخی از اقامتگاهها بهویژه در فصلهای پربازدید، قیمتهای بالایی را درخواست میکنند که گاهی از هزینههای هتلها نیز بیشتر میشود. به عنوان نمونه، در ایام تعطیلات نوروز، برخی اقامتگاهها در نزدیکی ترکمن صحرا برای هر نفر مبلغی معادل یک میلیون و ۸۰۰هزار تومان برای اقامت و غذا دریافت کردند که رقمی قابل توجه است.
محسن مهدی زاده، فعال بومگردی در روستای اصفهک واقع در شهرستان طبس نیز در گفت و گو با «دنیایاقتصاد» اذعان دارد که گردشگران باید هنگام رزرو، اطلاعات دقیقی از امکانات ارائه شده به دست آورند تا این گزینه را با انتظارات هتلی مقایسه نکنند. او همچنین بر این باور است که صدور مجوزهای متعدد و بیقید ومقید به اقامتگاههای مختلف تحت عنوان خانههای بومگردی سردرگمیهایی را در این نوع گردشگری ایجاد کرده است. مهدیزاده بیشتر توضیح میدهد: اقامتگاههای بومگردی بر اساس ارتباط انسانی استخراج میشوند و خدمات آنها تنها به اقامت و صبحانه محدود نمیشود، بلکه در خلال این اقامت، ارتباطات عمیقی میان میزبان و مهمان شکل میگیرد و گردشگر با جامعه میزبان ارتباط برقرار کرده و شناخت بیشتری پیدا میکند. اما متاسفانه، به علت صدور بیرویه مجوزها و بدون ارزیابی، برخی از خانههای بومگردی به خدمات محدودی از جمله غذا و اقامت تقلیل یافتهاند.
این کارشناس در حوزه بومگردی تذکر میدهد که باید تمایزی بین بومگردیها قائل شد. او بیان میکند: باید اقامتگاههایی که خدمات حداقلی ارائه میدهند نام و عنوان دیگری داشته باشند تا گردشگران بتوانند با اطلاعات دقیقتری آنها را انتخاب کنند. البته باید خاطرنشان کرد که ارائه خدمات حداقلی به معنای عدم رعایت استانداردها در خصوص بهداشت و سایر موارد نیست، زیرا هر واحد اقامتی حتی اگر خدماتی در سطح محدود داشته باشد، موظف است که این خدمات را به شکل استاندارد به گردشگران ارائه دهد و رضایت آنها را جلب کند.
