نتایج جدیدترین تحقیقات که توسط یک گروه بین‌المللی از پژوهشگران انجام شده، نشان می‌دهد که انواع نوشیدنی‌هایی که بخشی از عادات روزمره ما هستند، ممکن است خطر بروز سکته مغزی ایسکمیک یا خونریزی داخل مغزی (ICH) را افزایش دهند.
این مطالعه شامل مواردی چون نوشیدنی‌های گازدار، آب میوه‌های صنعتی، نوشیدنی‌های میوه‌ای و در مواردی که فرد بیش از چهار فنجان قهوه در روز مصرف کند، بوده که همگی می‌توانند ریسک سکته مغزی یا ICH را افزایش دهند.
داده‌های مورد تجزیه و تحلیل در این تحقیقات، از مطالعه‌ای گسترده به نام INTERSTROKE استخراج شده‌اند که نخستین بار در سال ۲۰۱۶ منتشر گردید. این مطالعه شامل ۲۶۹۵۰ شرکت‌کننده از ۳۲ کشور مختلف بود. تحلیل داده‌های INTERSTROKE به‌طور مشترک توسط محققان دانشگاه مک مستر در انتاریو، کانادا و دانشگاه گالوی در ایرلند صورت گرفته است.
نتایج جدید نشان داد که خطرات مشابه با مصرف نوشیدنی‌ها بسته به منطقه جغرافیایی و عوامل جمعیت‌شناختی متفاوت است.
بر اساس داده‌های موجود:
– نوشیدنی‌های گازدار حاوی شکر یا شیرین‌کننده‌های مصنوعی، مانند نوشابه‌های گازدار، می‌توانند احتمال بروز سکته مغزی اولیه یا ICH را تا ۲۲ درصد افزایش دهند. این رابطه به‌ویژه در آفریقا، اروپای شرقی و مرکزی، خاورمیانه و آمریکای جنوبی قوی‌تر مشاهده شده است.
– مصرف آب میوه و نوشیدنی‌های میوه‌ای صنعتی می‌تواند خطر ابتلا به ICH را تا ۳۷ درصد افزایش دهد، به‌ویژه در زنان که در مقایسه با مردان بیشتر در معرض خطر قرار دارند. تنها با مصرف دو عدد از این نوشیدنی‌ها در روز، احتمال خطر به سه برابر افزایش می‌یابد. محققان بر این باورند که این موضوع ناشی از مقادیر بالای شکر و مواد افزودنی دیگر موجود در این نوشیدنی‌ها است که می‌تواند بر خواص مفید آن‌ها غلبه کند.
– افرادی که بیش از چهار فنجان قهوه در روز می‌نوشند، با افزایش ۳۷ درصدی در خطر سکته مغزی مواجه هستند.
قابل ذکر است که مصرف متوسط قهوه در حد کمتر از چهار فنجان در روز، ارتباطی با افزایش خطر سکته مغزی ندارد. همچنین در یافته‌های جدید مشخص شد که نوشیدن چای در آمریکای جنوبی و چین ممکن است اثر محافظتی در برابر سکته مغزی داشته باشد. همچنین، محققان دریافتند که نوشیدن بیش از هفت فنجان آب در روز می‌تواند خطر سکته مغزی را تا ۱۸ درصد کاهش دهد.
این پژوهش‌ها در زمینه نوشیدنی‌های گازدار و آب‌میوه‌ها در مجله سکته مغزی منتشر شده و بررسی‌های مربوط به قهوه و چای نیز توسط مجله بین‌المللی سکته مغزی در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد. علاوه بر این، تحقیقات مشابه به وسیله مجله انجمن قلب آمریکا قابل مشاهده است.
نوشابه‌های گازدار و نوشیدنی‌های میوه‌ای
این نتیجه‌گیری که نوشیدنی‌های گازدار به خصوص انواع شیرین شده آن، از لحاظ سلامتی مفید نیستند، به هیچ عنوان جای تعجب ندارد.
کریستوفر یی، جراح عروق در مرکز پزشکی مموریال کر، که در این تحقیق مشارکت نداشته، درباره مضرات نوشابه‌های گازدار گفت: «محتوای قند فراوان در این نوشیدنی‌ها می‌تواند به چاقی، دیابت و فشار خون بالا منجر شود که همه این‌ها از عوامل خطر اصلی سکته مغزی ایسکمیک و ICH به شمار می‌روند.»
وی به این نکته اشاره کرد: «به طور مشابه، افزودنی‌های قندی به نوشیدنی‌های میوه‌ای می‌توانند سطح قند خون و انسولین را به سرعت افزایش دهند، که در نتیجه ریسک التهاب و اختلال عملکرد اندوتلیال را افزایش و احتمال بروز ICH را بالا می‌برد.»
مقایسه قهوه، چای و آب
یی در خصوص مصرف قهوه می‌گوید: «در مورد بسیاری از مواد غذایی که روزانه مصرف می‌کنیم، رعایت تعادل از افراط بهتر است.»
اگرچه کافئین موجود در قهوه می‌تواند به افزایش فشار خون و خطر سکته کمک کند، اما قهوه همچنین حاوی پلی‌فنول‌های مفیدی است.
وی افزود که پلی‌فنول‌ها & quot ; دارای خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی هستند که می‌توانند به کاهش تصلب شرایین و بهبود عملکرد عروق کمک کنند.& quot ;
یی با اشاره به تنوع نتایج حاصل از مطالعات مختلف درباره قهوه، فرضیه‌ای را مطرح کرد: «اختلافاتی که در نتایج تحقیقات مختلف وجود دارد، می‌تواند تحت تأثیر عواملی مانند ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، روش‌های آماده‌سازی قهوه و متغیرهای مؤثر در شیوه زندگی باشد.»
به این ترتیب، داده‌های مربوط به قهوه در تحقیقات متفاوت از ثبات کافی بدون ابهام برخوردار نیستند. در مقابل، داده‌های مربوط به چای همواره سازگارتر و قابل اعتمادتر بوده است. به‌ویژه، مشخص شده است که چای سبز و سیاه می‌تواند خطر سکته را کاهش دهد.
در مناطقی که چای با کاهش خطر سکته همراه بوده است، انواع چای تأثیرات متفاوتی از خود بروز داده‌اند. نشان داده شده است که مصرف سه تا چهار فنجان چای سیاه در روز، خطر سکته مغزی را تا ۲۹ درصد کاهش می‌دهد. همین مقدار از چای سبز نیز این خطر را تا ۲۷ درصد به حداقل می‌رساند.
معتقدند که این اثرات عمدتاً به خاطر وجود مقادیر بالای آنتی‌اکسیدان‌ها در چای است. مواد مؤثر مانند کاتچین‌ها و اپی‌کاتچین‌ها می‌توانند التهاب و آسیب اکسیداتیو رگ‌های خونی را کاهش دهند که این دو از عوامل مؤثر در بروز سکته مغزی هستند. چای همچنین با کاهش فشار خون و بهبود عملکرد اندوتلیال عروق ارتباط دارد و به همین دلیل می‌تواند خطر سکته مغزی را کم کند.
داده‌ها همچنین حاکی از این است که افزودن شیر به چای می‌تواند اثر مفید آن را در کاهش خطر سکته مغزی کاهش دهد، ممکن است به خاطر اثر مهاری بر قابلیت‌های آنتی‌اکسیدانی آن باشد.
نقش آب نیز در جلوگیری از کم‌آبی بدن، که خودش یکی از عوامل جدی خطر برای سکته مغزی است، حائز اهمیت است: کم‌آبی می‌تواند احتمال ایجاد لخته خون را افزایش دهد. خون رقیق‌تر می‌تواند به آسانی به تمام نقاط بدن، از جمله مغز، جریان یابد و فرد را در برابر خطر لخته شدن و سکته محافظت کند. کم‌آبی همچنین می‌تواند به فشار خون بالا منجر شود، زیرا بدن به‌منظور تنظیم دوباره فشار خون تلاش می‌کند. فشار خون بالا، خود یک عامل خطر قابل توجه برای سکته مغزی است؛ در حالیکه جریان طبیعی و مناسب خون برای تنظیم صحیح فشار خون اهمیت بالایی دارد.