تاولهای ناشی از اصطکاک بر روی پا بسیار رایج هستند، بهویژه در افرادی نظیر کوهنوردان و سربازانی که مسافتهای طولانی را پیادهروی میکنند.
بسیاری از افراد تجربه تاول زدن را دارند. تاول، نوعی عارضه پوستی با ظاهری حبابی و دردناک است که پر از مایع میباشد. طبق گزارش وری ول هلت، در میان انواع تاولها، نوع شایع آن ناشی از اصطکاک پوست است و در حالی که میتواند در هر نقطهای از بدن دیده شود، بیشتر بر روی پاها مشاهده میشود.
تاولهای اصطکاکی زمانی شکل میگیرند که چیزی به اندازه کافی بر روی پوست ساییده شود و لایههای سطحی پوست را نازک کند، مانند زمانی که کفشهای تنگ به پا میکنیم. به همین دلیل، لایه رویی پوست که به عنوان لایه بیرونی شناخته میشود، از لایه زیرین جدا میگردد و بدن با ایجاد حبابی پر از مایع که نقش حفاظت را ایفا میکند، واکنش نشان میدهد.
دلایل بروز تاول
وقتی که چیزی بر روی پوست ایجاد تحریک یا جراحت کند، منجر به شکلگیری تاول میشود که در اصطلاح میتوان آن را وزیکول یا ریزکیسه هم نامید. یکی از نمونههای رایج آن، تاولهای اصطکاکی محسوب میشود.
تاولهای اصطکاکی بر اثر ساییده شدن یک وسیله – مانند کفشهای تنگ – بر روی پوست ایجاد میگردند.
این نوع تاولها بهخصوص در میان افرادی چون کوهنوردان و سربازانی که مدت زمان زیادی پیادهروی میکنند، بسیار متداولند.
عواملی که منجر به ایجاد تاولهای اصطکاکی در پاها میشوند شامل:
رطوبت پوست
دمای نسبتا بالا
حمل چمدان یا کولهپشتی
فعالیتهای طولانیمدت
انتخاب کفش نامناسب
تعدادی دیگر از انواع تاولها کداماند؟
علاوه بر تاولهای اصطکاکی که بر اثر ساییدگی ایجاد میشوند، برخی دیگر از انواع تاولها در بدن به دلیل دلایل متفاوتی بروز میکنند، از جمله:
گرما، سرما، آسیبهای ناشی از تشعشع به پوست، آفتابسوختگی، سوختگی، سرمازدگی (پس از گرم شدن مجدد) و همچنین آسیبهایی که نتيجة نیشگون گرفتن پوست به وجود میآید، مانند حالتی که انگشت در محل در کشو گیر میکند.
واکنش به مواد حساسیتزا و محصولات شیمیایی از جمله مواد شوینده
عفونتهایی نظیر تبخال، آبلهمرغان و زونا
بیماریهای پوستی مانند اگزما
برخی از اختلالهای خودایمنی نادر نیز ممکن است باعث بروز تاول شوند.
چرا تاول روی پا دردناک است؟
دردناکی تاول روی پا به این دلیل است که اپیدرم یا لایه بیرونی پوست، که نسبت به لایههای زیرین حساسیت کمتری دارد، آسیب میبیند. درم که لایه زیرین سازنده پوست است، دارای انتهای عصبی بیشتری بوده و هر گونه تماسی با آن میتواند به انتهای عصبی فشار وارد کند و این امر منجر به احساس درد میشود.
علائم تاولهای باز نشده یا حبابی
تاولها ظاهری شبیه به حباب روی پوست دارند و ممکن است با یک تاول یا تعدادی از آنها روبرو شوید.
مایع داخل تاولها ممکن است گاهی شفاف و گاهی با خون ترکیب شده باشد. تاولهای خونی ممکن است به رنگ قرمز، سیاه یا بنفش دیده شوند. این تاولها معمولا به لمسی بسیار حساسند.
نشانههای تاولهای باز
تاول باز به درستی به حالتی اطلاق میشود که تاولی ترکیده و پوست زیرین آن نمایان گردد. این وضعیت میتواند به شدت دردناک باشد.
معمولا تاولهای باز در معرض عفونت قرار دارند.
در صورتی که پوست اطراف تاول گرمتر شده باشد و چرک یا خطوط قرمزی در اطراف آن ایجاد شده باشد، احتمال وجود عفونت وجود دارد. اگر شک دارید که تاولی عفونی شده است، فوراً به یک متخصص بهداشت و درمان مراجعه کنید.
نقش مایع داخل تاول چیست؟
مایع شفاف داخل تاول اصطکاکی که به آن سرم گفته میشود، از ترکیبی از آب، پروتئین و کربوهیدراتهایی سرچشمه میگیرد که از رگهای خونی آسیبدیده نشت کردهاند.
این سرم وظیفهای حیاتی دارد زیرا با ایجاد یک بالشتک بر روی لایه زیرین پوست از آن حفاظت میکند و به تسریع روند بهبود لایه زیرین کمک مینماید. در نتیجه، مایع مجدداً جذب پوست خواهد شد.
زمانی که پوست دچار التهاب است، تاولها با خون پر میشوند. این خون از عروق آسیبدیده ناشی میشود و ممکن است کارکردی مشابه با سرم داشته باشد. در موارد عفونت، تاولها با چرک پر میشوند.
نقاط دیگر بدن نیز میتوانند دچار تاولهای اصطکاکی شوند. این تاولها معمولا در نواحی با پوست ضخیمتر، نظیر کف دستها، کف پاها و مناطقی که دارای پوست سخت هستند، بروز مییابند.
درمان تاول
متخصصان بهداشت پیشنهاد میکنند که تاولها را سوراخ نکنید و مایع درون آنها را تخلیه نکنید، به ویژه آن دسته از تاولهایی که در حدود ۵ میلیمتر یا کوچکتر هستند. زیرا این کار خطر عفونت را به شدت افزایش خواهد داد. معمولاً تاولها در مدت یک هفته تا ۱۰ روز بهبود مییابند.
محل تاول را به آرامی با صابونی ملایم بشویید و آن را تمیز و خشک نگه دارید.
اگر تاولی بهطور طبیعی بروز کند، تلاش کنید تا لایه بیرونی پوست به لایه زیرین باقی بماند و آن را جدا نکنید.
از وارد کردن فشار بر روی تاولها پرهیز کنید.
چنانچه تاول پاره نشده و ناحیه مربوطه تمیز و خشک است، بر روی آن نوار چسب بزنید.
اگر تاول ترکید، مراقب نشانههای عفونت باشید و در صورت لزوم با پزشک تماس بگیرید.
برخی افراد ممکن است تاولهای بزرگتر را تخلیه کنند. برای این کار از یک متخصص بهداشت کمک بگیرید و حداقل یک روز بعد از ظهور تاول صبر کنید. اگر تصمیم به انجام این کار به صورت خودسرانه دارید، از سوزن استریل شده با الکل برای سوراخ کردن لبهی تاول استفاده کنید. ناحیه را بشویید و یک لایه نازک از ژل نفتی (وازلین) بر روی آن بمالید (میتوانید از پماد ضدباکتری برای تاولهای ترکیده یا تخلیه شده استفاده کنید). تاول تخلیه شده را باندپیچی کنید تا از آسیبهای بیشتر آن جلوگیری گردد.
چگونه از بروز تاولها در پاها جلوگیری کنیم؟
تعدادی اقدام احتیاطی برای پیشگیری از تاول پاها وجود دارد:
کفشهای مناسب بپوشید، یعنی کفشی نه تنگ و نه گشاد، تا پوست در هنگام راه رفتن ساییده نشود. به یاد داشته باشید که پاها در هنگام پیادهرویهای طولانی متورم میشوند، بنابراین فضای اضافی در داخل کفش را در نظر داشته باشید.
به جای جورابهای نخی، از جورابهای جذب رطوبت استفاده کنید که عرق پا را به خود میکشند. برای فعالیتهایی به مانند ورزش، حتماً از جورابهای مناسب بهره ببرید.
نواحی مستعد به اصطکاک، مثل بین انگشتان پا، پاشنه پا و کف پا را با ژل نفتی (وازلین) یا سایر محصولات نرم کننده چرب کنید.
اگر پاهایتان عرق کرد و مرطوب شد، جورابتان را عوض کنید. پوست مرطوب به سادگی در اثر اصطکاک آسیب میبیند.
از مواد ضدعرق به عنوان راهی برای کاهش میزان عرق پاها استفاده کنید.
خطرات مرتبط با تاولهای باز درمان نشده
عفونت اولین خطری است که میتواند ناشی از تاولهای باز باشد. بنابراین در صورت مشاهده عفونت، به یک متخصص بهداشت و درمان مراجعه کنید.
نشانههای هشداردهنده در تاولها
نشانههای خطر جدی شامل قرمزی اطراف محل تاول، احساس گرما در ناحیه تاول، وجود چرک در آن و خطوط قرمزی که از تاول منشعب میشوند، هستند.
در صورت مشاهده موارد زیر به یک متخصص مراجعه کنید:
تاولهای خونی در نزدیکی دهان که میتوانند نشاندهنده بیماریهای مختلفی باشند
تاولهایی که در نواحی وسیعی از بدن یا در کل بدن مشاهده شوند
تاولهایی که علائم عفونت دارند یا بهبود نمییابند
در مواردی که از بیماری دیابت رنج میبرید یا مشکلات گردش خون دارید، برای درمان هرگونه تاول اصطکاکی یا سایر مشکلات پوستی باید به پزشک مراجعه کنید.