تینا مزدکی_ گروه تحقیقاتی خبر از کشف حدود ۳۴۵ سازه در منطقهای به نام «Harrat ‘Uwayrid»، نزدیک به شهر «العلا» در شمال غربی عربستان سعودی دادهاند. طراحی این سازهها به صورت دایرهای بوده و قطر آنها بین ۴ تا ۸ متر است، بهگونهای که حداقل یک سنگ ایستاده در وسط هر یک از آنها قرار دارد.
این دایرهها به حدود ۷۰۰۰ سال پیش بازمیگردند و آثار دیوارهای سنگی و حداقل یک دروازه را در خود دارند و به احتمال زیاد سقف آنها از سنگ یا مواد آلی تشکیل شده بود. در خلال کاوشها، باستانشناسان شاهد کشف تعدادی ابزار سنگی از جنس بازالت بودند. این مورد به اندازهای چشمگیر است که در پنج مورد از دایرههای ایستاده تقریباً ۲۲۵ کیلوگرم ابزار و آثار دیگر یافت شد. همچنین، بقایای استخوانهای گوسفند، بز و گاو نیز در این منطقه کشف گردید.
در میان یافتههای به دست آمده، انواع مختلفی از صدفهای دریایی وجود داشت که همگی از دریای سرخ واقع در ۱۲۰ کیلومتری غرب آنجا بهدست آمدهاند. این صدفها نشاندهندهی وجود شبکههای تجاری و مبادلات، همراه با تحرکات اجتماعی است. آثار موجود در دایرهها و شباهت ساختار این سازهها با خانههای قدیمی بررسیشده در اردن بیانگر این است که بسیاری از این دایرههای سنگی بهعنوان منازل مسکونی طراحی شدهاند.
در حالی که برخی از جوامع امروزی ممکن است دایرههای سنگی مانند استونهنج را به کارکردهای آیینی نسبت دهند، اهمیت دارد به این نکته توجه کنیم که بسیاری از خانههای باستانی بهصورت دایرهای طراحی شده بودند. در سراسر نقاط مختلف جهان، معماریهای اولیه بهطور معمول دارای شکل گرد بودند و در دوران نوسنگی متأخر، خانههای مستطیلی شکل شروع به ظهور کردند.
عربستان متفاوت!
حدود ۷۰۰۰ سال قبل، محیط شمال عربستان سعودی بهطور قابل توجهی مرطوبتر از امروز بوده است، هرچند کشاورزی هنوز در آن زمان متداول نبود. شواهدی دال بر کشت گیاهانی نظیر گندم و جو در دست نیست، اما احتمالاً جمعآوری گیاهان وحشی در آن دوران صورت میگرفت.
در زمانی که این سازههای سنگی مورد استفاده قرار میگرفتند، سازهای دیگر که بهنام «مستطیل» شناخته میشود نیز ساخته میشد. کاوشها در مستطیلها نشان میدهند که این بناها برای مقاصد آیینی بنا شده بودند و به احتمال زیاد شامل قربانیکردن گاو بوده است. استفاده همزمان از مستطیلها و دایرههای سنگی ایستاده به این معناست که این دو نوع ساختمان مگالیتیک از ویژگیهای فرهنگی مشترکی برخوردار بودهاند.
گری رولفسون، استاد بازنشسته انسانشناسی، باور دارد که افرادی که دایرههای سنگی ایستاده و مستطیلها را طراحی کردهاند، از نسل مردمانی هستند که حدود ۵۰۰ سال پیش در اردن و سوریه سکونت داشتهاند. وی اظهار میدارد که معماری این دایرههای سنگی مشابه سازههایی است که در اردن پیدا شده و مرتبط با ۵۰۰ سال قبل است و افرادی که این دایرهها را ساختهاند نیز گوسفند، بز و گاو را نگهداری میکردند. این ملت در گذشته در شرق اردن و قسمتی از سوریه تعداد زیادی را تشکیل میدادند و بهدنبال یافتن نقاط شکار جدید، به طور تدریجی به سمت جنوب، به عربستان سعودی کنونی مهاجرت کردند.
شایان ذکر است که شهر سوخته یکی از قدیمیترین شهرهای متمدن ایران با قدمتی ۵۰۰۰ ساله است و در زابل در استان سیستانوبلوچستان واقع شده است؛ شواهد جدید مؤید این است که مردمان عربستان سعودی ۲۰۰۰ سال پیش از مردمان شهر سوخته به تمدن دست یافته بودند.
منبع: livescience
۲۲۷۳۲۳