همواره شنیده‌ایم که خواب، در هر جنبه‌ای که به آن بنگریم، برای ما بسیار مفید است. اما دستیابی به هشت ساعت خواب جادویی که مدام درباره‌اش صحبت می‌شود، همیشه آسان نیست. حال بیایید فرض کنیم که فقط با ۴۶ دقیقه خواب اضافی می‌توانیم احوالات خود را بهبود ببخشیم. طبق نتایج پژوهش جدید، خواب بیشتری در شب می‌تواند تأثیرات مثبتی بر سلامت روان ما داشته باشد.
تحقیقات متعددی به پیامدهای منفی ناشی از کم‌خوابی پرداخته‌اند؛ از افت تمرکز و حافظه گرفته تا آسیب به دی‌ان‌ای و حتی پایین آمدن عملکرد کلی در زندگی. بسیاری از ما از این آثار مخرب نگران هستیم و همواره به دنبال راهکارهایی برای بهبود کیفیت خواب خود می‌باشیم. اما چرا نگاهی متفاوت به خواب نداشته باشیم؟
گروه تحقیقاتی به رهبری الکساندر دو از دانشگاه بیلر در آمریکا که این پژوهش را به عنوان پروژه پایان‌نامه افتخاری خود تحت نظارت دکتر مایکل کی اسکالین و دکتر سارا اشنیتکر به انجام رسانده‌اند، به‌جای تأکید بر عیوب کم‌خوابی تصمیم گرفتند بر مزایای مثبت خواب اضافی تمرکز کنند.
اسکالین در بیانیه‌ای اعلام کرد: «الکساندر دو ایده‌ای نوآورانه برای پایان‌نامه‌اش مطرح کرد و پیوندی بین مطالعات گذشته در حوزه خواب و یک زمینه جدید ایجاد کرد که می‌تواند به‌طور عمیق به علم خواب یاری رساند.»
در این تحقیق، ۹۰ جوان بین ۱۸ تا ۲۴ سال به‌طور تصادفی به سه گروه مختلف تقسیم شدند: یک گروه با زمان خواب دیرهنگام، یک گروه با زمان خواب زودهنگام و یک گروه که الگوی خواب معمولی خود را حفظ کردند. اعضای گروه دیرخواب در ساعت ۲ بامداد به خواب می‌رفتند و ساعت ۷:۳۰ صبح بیدار می‌شدند که به‌طور متوسط ۳۷ دقیقه کمتر از گروه معمول خواب داشتند. در مقابل، گروه زودخواب در ساعت ۱۰:۳۰ شب به خواب می‌رفتند و در ساعت ۷:۳۰ صبح از خواب بیدار می‌شدند، که به‌طور میانگین ۴۶ دقیقه بیشتر از خواب معمول خود در اختیار داشتند.
شرکت‌کنندگان در طول هفته عادات خواب خود را در دفترچه‌ای یادداشت می‌کردند و همچنین وضعیت خوابشان از طریق اکتی‌گرافی، که یک روش غیرتهاجمی برای ثبت دوره‌های فعالیت و استراحت و اندازه‌گیری واقعی پارامترهای خواب است، با کمک ساعت‌های هوشمند زیر نظر گرفته می‌شد. در ابتدای هفته و انتهای آن، پرسشنامه‌هایی درباره خواب‌آلودگی در اختیار شرکت‌کنندگان قرار گرفت و تست‌های شناختی نیز انجام شد.
محققان در مقاله خود نوشته‌اند: «با توجه به کمبود تحقیقات در زمینه تأثیرات مثبت روانشناختی خواب، ما مجموعه‌ای از معیارهای رایج برای ارزیابی تاب‌آوری، شکوفایی و قدردانی را در این مطالعه گنجاندیم.» این آزمایش‌ها در شروع و پایان دوره تحقیق صورت گرفت و در نهایت از شرکت‌کنندگان خواسته شد تا درباره مسائل و موضوعاتی که برایشان مهم و قابل قدردانی هستند، بنویسند.
نتایج حاکی از آن است که حتی تغییرات جزئی در الگوی خواب می‌تواند تأثیرات عمده‌ای به همراه داشته باشد.
اسکالین می‌افزاید: «ما متوجه شدیم افرادی که به‌طور متوسط ۴۶ دقیقه بیشتر در شب می‌خوابیدند، احساس تاب‌آوری، قدردانی، رضایت از زندگی و هدفمندی بیشتری را تجربه کردند. در مقابل، کسانی که به‌طور متوسط ۳۷ دقیقه خواب کمتری داشتند، کاهش خلق‌وخو، تاب‌آوری، شکوفایی و قدردانی را مشاهده کردند.»
اما تأثیرات مثبت خواب تنها در بهزیستی فردی افراد دیده نشد. خواب بیشتر، منجر به افزایش تمایل به رفتارهای اجتماعی مثبت از جمله کمک به خیریه و مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی نیز گردید؛ به این معنی که خواب بیشتر می‌تواند پیامدهای اجتماعی گسترده‌تری را به همراه داشته باشد.
اسکالین ادامه می‌دهد: «این موضوع مشخص شد که تأثیرات خواب بیشتر فراتر از احساس هشیاری در طول روز است.» خوشبختانه، اگر نتایج این مطالعه حقیقت داشته باشد، می‌توانید با کمتر از یک ساعت خواب بیشتر از مزایای آن بهره‌مند شوید و به نظر می‌رسد که این هدف به راحتی قابل دستیابی است.
یافته‌های این مطالعه در مجله Positive Psychology منتشر شده است.