پس از جنگ جهانی دوم، با ظهور پیشرفتهای چشمگیر در فناوری هواپیما نسبت به مدلهای مورد استفاده در جنگ جهانی اول، نیروهای هوایی به یکی از ارکان حیاتی هر ارتش در سراسر جهان تبدیل شدند. به همین دلیل، جای تعجب نیست که نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) در فهرست جهانی هواپیماهای مدرن نظامی (WDMMA) به عنوان قدرتمندترین نیروی هوایی جهان شناخته میشود. این فهرست توضیح داده است که در رتبهبندی خود از فرمول ارزش واقعی استفاده میکند که علاوه بر اندازه ناوگان، نوسازی، پشتیبانی لجستیکی، قابلیتهای حمله و دفاع و دیگر تواناییها را نیز مورد توجه قرار میدهد. در نتیجه، این رتبهبندی کیفیت و ترکیب کلی موجودی هریک از ارتشها را ارزیابی میکند. به این ترتیب، برترین نیروهای هوایی جهانی به شرح زیر هستند:
۵- تفنگداران دریایی ایالات متحده (USMC)
تعداد پرنده نظامی: ۱,۲۱۱ فروند
جنگنده ها: ۲۴.۵ درصد ناوگان
هلیکوپترها: ۵۸.۹ درصد ناوگان
سوخترسان ها: ۵.۳ درصد ناوگان
اولین گزینه در این فهرست، تفنگداران دریایی ایالات متحده (USMC) هستند که بیش از ۱,۲۰۰ پرنده نظامی از انواع مختلف را در ناوگان خود دارند که بخش عمدهای از آنها هلیکوپترها هستند (۵۸.۹%). به گزارش این شاخه از ارتش ایالات متحده، هواپیماهایی که توسط این نیروی هوایی به کار گرفته میشوند شامل McDonnell Douglas AV-8B Harrier، Northrop Grumman EA-6B Prowler، McDonnell Douglas F/A-18 Hornet، Boeing F/A-18E/F Super Hornet، Lockheed Martin F-35 Lightning II، Lockheed Martin KC-130 Hercules و AAI RQ-2 Pioneer و همچنین انواعی از پهپادها هستند. جالب است که WDMMA اعلام کرده تفنگداران دریایی ایالات متحده تنها دو فروند F-35 در ناوگان خود دارند و ۵۲۸ جنگنده دیگر نیز یا مکدانل داگلاس F/A-18 Hornet یا Boeing F/A-18E/F Super Hornet هستند، دو نوع جت نمادین که در نیروی دریایی ایالات متحده (USN) و نیروهای تفنگدار دریایی فعال هستند.
۴- نیروی زمینی ارتش ایالات متحده (USA)
تعداد پرنده نظامی: ۴,۳۹۷ فروند
جنگنده ها: ۰ درصد ناوگان
هلیکوپترها: ۸۸.۱ درصد ناوگان
سوخترسان ها: ۳.۵ درصد ناوگان
در رده چهارم، نیروی زمینی ارتش ایالات متحده قرار دارد که برخلاف دیگر واحدها، هیچ جت جنگنده فعالی در ناوگان خود ندارد و عمدتاً شامل هلیکوپترهاست. این شاخه دارای تعدادی هواپیمای ترابری، آموزشی و مأموریت ویژه است که از جمله آنها میتوان به MC-12W اشاره کرد، یک هواپیمای توربوپراپ که در جمعآوری اطلاعات، نظارت و پشتیبانی شناسایی به نیروهای زمینی کمک میکند. بخش اعظم ناوگان هوایی نیروی زمینی را هلیکوپترهای Sikorsky UH-60 Black Hawk تشکیل میدهد که از سال ۱۹۷۹ به خدمت درآمده است. بر اساس گفتههای لاکهید مارتین، که فرمانروای سیکورسکی است، بلک هاوک در ارتش ایالات متحده و ۳۴ کشور دیگر در سطح جهانی به کار گرفته میشود و بهعنوان یک پرنده نظامی مقاوم و قابل اعتماد شناخته شده است.
۳- نیروی هوایی روسیه
تعداد پرنده های نظامی: ۳,۶۴۹ فروند
جنگنده ها: ۲۵ درصد ناوگان
بمب افکن ها: ۳.۳ درصد ناوگان
سوخترسان ها: ۰.۵ درصد ناوگان
تنها یگان غیر آمریکایی در این لیست، نیروی هوایی روسیه (Военно-воздушные силы России، VVS) است که دارای ناوگانی متشکل از ۳,۶۴۹ پرنده نظامی از جمله جتهای جنگنده، بمبافکنها و سوخترسانها میباشد. ولی در طول درگیری اخیر در اوکراین که از فوریه ۲۰۲۲ آغاز شد، نیروی هوایی روسیه تعدادی از هواپیماهای خود را از دست داده است، به ویژه داراییهای ارزشمندی نظیر Beriev A-50. در واقع، نیروی هوایی روسیه دو سیستم هشدار و کنترل زودهنگام هوابرد (AEW&C) را در این جنگ از دست داده که جدیدترین مورد در فوریه ۲۰۲۴ سرنگون شده است.
بهطور کلی، وبسایت Oryx که تلفات دو طرف در جنگ را ثبت میکند، ۶۰۰ فرنده نظامی روسی را که در جریان جنگ با اوکراین آسیب دیده یا سرنگون شدهاند، گزارش کرده است. این آمار شامل ۸۸ جنگنده و سه بمبافکن استراتژیک است که دو فروند از آنها دچار آسیب شدهاند. با این حال، روسیه همچنان از برتری هوایی خود برای بمباران اهداف استراتژیک نظامی و غیرنظامی در اوکراین استفاده میکند و اوکراین ادعا کرده است که هواپیماهای روسی بریف A-50 و ایلیوشین ایل-۲۲ نیز سرنگون شدهاند.
۲- نیروی دریایی ایالات متحده (USN)
تعداد پرنده های نظامی: ۲,۶۲۶ فروند
جنگنده ها: ۲۰.۲ درصد ناوگان
هلیکوپترها: ۲۱.۲ درصد ناوگان
ترابری ها: ۳ درصد ناوگان
در ایالات متحده، نیروی دریایی این کشور که شامل بیش از ۲,۶۰۰ پرنده نظامی است، ۵۳۰ جنگنده را نیز در ناوگان خود دارد. مشابه تفنگداران دریایی، نیروی دریایی ایالات متحده نیز سه نوع جنگنده را به کار میگیرد: McDonnell Douglas F/A-18 Hornet، Boeing F/A-18E/F Super Hornet، و لاکهید مارتین F-35 Lightning II، همراه با تعداد زیادی از جنگندههای دیگر. این جنگندهها شامل General Dynamics F-16 Fighting Falcon و Northrop F-5 و همچنین تعدادی هواپیمای آموزشی نظیر McDonnell Douglas T-45 Goshawk میباشند.
با این حال، این شاخه از ارتش ایالات متحده بهتازگی از بل بوئینگ V-22 Osprey استفاده کرده است؛ پرندهای که به دلیل حادثه مرگباری که در نوامبر ۲۰۲۳ در سواحل ژاپن رخ داد، تمام ناوگان آن زمینگیر شد. این پرنده تیلت روتور در ۸ مارس ۲۰۲۴ با تأیید فرماندهی سیستمهای هوایی نیروی دریایی و وزارت دفاع ایالات متحده به خدمت بازگشت. این تصمیم سه ماه پس از حادثه مرگبار با V-22 Osprey در ژاپن اتخاذ شد.
۱- نیروی هوایی ایالات متحده (USAF)
تعداد پرنده های نظامی: ۵,۱۸۹ فروند
جنگنده ها: ۲۹.۱ درصد ناوگان
بمب افکن ها: ۲.۵ درصد ناوگان
سوخترسان ها: ۱۰.۷ درصد ناوگان
بدون تردید و غافلگیری، نیروی هوایی ایالات متحده (USAF) با دارایی ۵,۱۸۹ فروند پرنده نظامی، به عنوان قویترین و بهترین نیروی هوایی جهان شناخته میشود. اگرچه ممکن است جالب باشد، اما بالاترین نسبت در این ناوگان به هواپیماهای آموزشی تعلق دارد یعنی ۲۹.۷ درصد، در حالی که جتهای جنگنده با ۲۹.۱ درصد در مقام دوم قرار دارند. در طول سالها، این شاخه از ارتش ایالات متحده در اختیار بسیاری از هواپیماهای نمادین نظیر لاکهید مارتین SR-71 Blackbird، Northrop Grumman B-2 Spirit، Boeing B-52 Stratofortress و دیگر مدلها بوده و به یکی از نیرومندترین نیروهای هوایی دنیا بدل شده است، در حالی که این شاخه اولین بار در سال ۱۹۴۷ تأسیس گردید.
منبع: روزیاتو
