ضرب‌المثل معروف چین می‌گوید: «اگر بیماری معده وجود نداشته باشد، شخص نمی‌میرد». این جمله کوتاه اهمیت حیاتی معده را برای سلامت بدن نمایان می‌کند، به همین دلیل حفظ سلامت آن از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. متأسفانه، بسیاری از ما به عادت‌هایی آلوده‌ای دچار شده‌ایم که به بدن آسیب می‌زند و معده نیز تحت تأثیر این عادات قرار می‌گیرد. این عادت‌ها خطراتی نظیر افزایش اسید معده، دل‌درد، زخم معده و حتی سرطان را به همراه دارند. یکی از راه‌های پیشگیری از این عوارض، ایجاد تغییر در عادات ناپسند است. کاهش مصرف قهوه و شکلات تلخ و همچنین اجتناب از غذاهای تند و پرادویه می‌تواند به بهبود و تقویت سلامت معده کمک کند. در ادامه، شما را با هشت عادت مضر برای معده آشنا خواهیم کرد.
نوشیدن بیش از حد قهوه = تحریک معده
کافئین موجود در قهوه قادر است pH خون را اسیدی کند. به علاوه، این عنصر به‌عنوان یک ماده محرک عمل می‌کند و استرس را افزایش می‌دهد؛ و همچنان می‌دانید که استرس به شدت برای معده مضر است. بنابراین، بهتر است از مصرف زیاد قهوه و نوشیدنی‌های گازدار که حاوی کافئین بالا هستند، خودداری کنید.
افراط در مصرف شکلات و گوشت‌های فرآوری شده = التهاب معدهتوجه داشته باشید چای نیز حدود نیمی از کافئین قهوه را دارد. همچنین نوشیدنی‌های الکلی برای بافت‌های مخاطی مضر بوده و عمل انقباض سلول‌های عصبی را مختل می‌کند. نوشیدنی‌های شیرین نیز می‌توانند فلور میکروبی بدن را تحت تأثیر قرار داده و احتمال چاقی مفرط را به‌طور قابل توجهی افزایش دهند. بایستی به این نکته توجه کنید که اضافه وزن نیز به نوبه خود می‌تواند به افزایش خطر ریفلاکس معده منجر شود، به عبارتی دیگر، سبب بالا آمدن اسید در معده و ترش کردن آن خواهد شد.
هیچ کسی نمی‌تواند از تأثیر مثبت روغن‌های غنی از امگا ۳ غافل شود. اما در مصرف سوسیس، کالباس و گوشت‌های قرمز باید احتیاط کرد. پروتئین‌های موجود در این مواد حاوی امگا ۶ بالایی هستند که جزو عوامل التهابی بدن، به ویژه در معده و سیستم گوارش، به شمار می‌آیند. همچنین باید از زیاده‌روی در مصرف شکلات تلخ اجتناب کرد، زیرا این ماده می‌تواند اسفنکتر مری را شل کرده و به افزایش اسید معده کمک نماید.
افزایش مصرف مواد کبابی = خطر ابتلا به سرطان
زمانی که مواد غذایی کباب یا دودی می‌شوند، واکنش گلیکاسیون پروتئین معروف به واکنش میلارد اتفاق می‌افتد. این واکنش موجب قهوه‌ای شدن غذا می‌شود و در نتیجه ترکیبی از قند و پروتئین شکل می‌گیرد. این فرآیند، التهاب، استرس اکسیداتیو و خطر ابتلا به سرطان را به همراه دارد؛ بنابراین توصیه می‌شود مواد غذایی را به شیوه‌ای ملایم و در دماهای پایین‌تر بپزید.
افراط در مصرف محصولات لبنی = مشکلات معده‌ای
مصرف روزانه بیش از دو واحد از محصولات لبنی و عدم اعتدال در مصرف گلوتن (پروتئین موجود در نان‌های مدرن) می‌تواند باعث تفکیک سلول‌های مری شود. این مسئله منجر به نفوذ اسید معده شده و مشکلاتی را به وجود می‌آورد؛ بنابراین اگر معده حساسی دارید، باید در مصرف لبنیات احتیاط کنید.
ویرانی ناشی از بدخوابی = افزایش اسیدیته
اگر دچار مشکلات ریفلاکس معده هستید، ممکن است خواب راحت نیز ازدست برود. همچنین کم خوابی و بی‌خوابی می‌تواند موجب ایجاد اضطراب شود و استرس مزمن تأثیر منفی بر معده خواهد گذاشت و موجب افزونگی مشکلات اسیدی و ریفلاکس می‌شود. افرادی که دچار آپنه خواب هستند نیز بیشتر در معرض خطر ریفلاکس اسید معده قرار دارند، زیرا تنفس نامناسب زمینۀ بالارفتن اسید معده به مری را فراهم می‌کند. برخی داروها مانند داروهای ضدالتهاب و آسپرین نیز می‌توانند باعث معده‌درد و مشکلات ریفلاکس اسید معده شوند.
هر چه دهان را می‌سوزاند، معده را نیز آتش می‌زند
هر غذایی که سبب سوزش دهان می‌شود، معمولاً با معده‌تان نیز سازگاری ندارد؛ به همین دلیل نباید در مصرف فلفل زیاده‌روی کرد. به جای آن، می‌توانید از ادویه‌های حاوی آنتی‌اکسیدان و خواص ضد التهاب مانند زردچوبه، دارچین، میخک و زنجبیل استفاده کنید تا به طعم غذا بیفزایید.
پرخوری = افزایش حالت اسیدیته
مصرف دخانیات = افزایش خطر ابتلا به سرطان معده، مدت زمان بیشتری که غذای خود را در دهان نگه دارید، امکان پرخوری را کمتر کرده و به هضم بهتر غذا کمک می‌کند. جویدن صحیح غذا همچنین موجب افزایش ترشح بزاق خواهد شد. بزاق به کاهش حالت اسیدیته معده کمک می‌کند؛ لذا ابتدا بهتر است عادت پرخوری را ترک کرده و غذا را به درستی بجوید. برای این کار هر لقمه‌ای که به دهان می‌برید، قاشق و چنگال را بر روی میز بگذارید و با حوصله آن را مزه‌مزه کنید و بجوید.
مصرف دخانیات، علاوه بر وارد کردن ترکیبات شیمیایی متنوع به بدن، کارایی اسفنکتر مری را نیز کاهش می‌دهد که این مسئله به افزایش اسید معده منجر می‌شود. به اعتقاد پژوهشگران، سیگار کشیدن همراه با مصرف مواد غذایی شور از عوامل اصلی بروز سرطان معده به حساب می‌آید. سیگار در فرایند تولید مخاط محافظ معده اختلال ایجاد کرده و خطر زخم معده را نیز افزایش می‌دهد؛ بنابراین، اگر برای سلامت معده‌تان ارزش قائل هستید و نمی‌خواهید در کنار مشکلات ریه، درد معده نیز بکشید، هرچه سریع‌تر سیگار را ترک کنید.