بنیاد ملی علم ایران (INSF) از پژوهشگاه‌های معتبر و اساتید برجسته کشور دعوت کرده است تا پیشنهادات خود را برای راه‌اندازی «مرکز هدایت و راهبری پژوهش‌های سیستمی در تورم (مهرسیم)» که مأموریت اصلی آن جذب مشارکت ذی‌نفعان و تأکید بر یکپارچگی است، ارائه دهند. همچنین، ۸ وظیفه کلیدی «مهرسیم» نیز مشخص گردیده است.
، تورم بالا موجب افزایش نااطمینانی در اقتصاد می‌شود که این امر به نوبه خود کاهش تمایل فعالان اقتصادی به سرمایه‌گذاری را به دنبال دارد؛ لذا در طولانی‌مدت، سرمایه‌گذاری در اقتصاد کاهش خواهد یافت و این امر منجر به کاهش تولید می‌گردد. علاوه بر آثار منفی اقتصادی، تورم بالا می‌تواند تبعات اجتماعی مخربی نیز به همراه داشته باشد.
افزایش تورم باعث ایجاد نابرابری‌هایی در جامعه می‌شود و نابرابری شدید می‌تواند به وقوع بحران‌های اجتماعی منتج شود. همچنین، کاهش تحرک اجتماعی به دلیل تورم موجب ناامیدی افراد از آینده شده و این نیز خود به عنوان عاملی برای تشدید بحران‌های اجتماعی عمل خواهد کرد.
هرچند که تورم همواره یکی از موضوعات مورد بررسی در علم اقتصاد بوده است، اما هنوز ابعاد ناشناخته بسیاری در این زمینه وجود دارد. بروز تورم‌های شدید در سال‌های اخیر در سطح جهانی، به‌ویژه پس از نزاع روسیه و اوکراین، باعث شده است که این موضوع دوباره به یکی از دغدغه‌های اصلی در مطالعات اقتصادی تبدیل گردد. به نظر می‌رسد که در فضای کارشناسی کشور، هنوز درک جامع و یکپارچه‌ای از عوامل مؤثر بر تورم، دینامیک‌های آن و راهکارهای کنترل آن وجود ندارد. رویکرد کلی به این امر باید ضمن حفظ ماهیت مشارکتی ذی‌نفعان از منظر علم سیستم، بر خلاف تمرکز صرف بر تخصص‌های یک‌سویه انسانی، به تقویت حضور علایق متنوع در حل معضلات و برنامه‌ریزی و تصمیم‌سازی‌های مشارکتی بپردازد. لذا انجام پژوهش‌های بنیادی در این حوزه با رویکرد سیستمی به‌منظور شناخت دقیق ساختار تورم در کشور و ارائه پیشنهادهای سیاستی برای کنترل آن، در اولویت قرار دارد.
بنیاد ملی علم ایران (INSF) با توجه به تنوع بالای علایق، تخصص‌ها و دیدگاه‌های اقتصادی مرتبط با چالش تورم، به اتخاذ تصمیمی راهبردی برای حمایت از پژوهش‌های «برنامه جامع تورم» به عنوان یکی از «برنامه‌های جامع تحقیقاتی مرتبط با اقدامات سیاستی» پرداخته است.
فراخوان بنیاد ملی علم ایران در خصوص برنامه جامع تورم
در راستای «برنامه‌های جامع تحقیقاتی مرتبط با اقدامات سیاستی»، بنیاد ملی علم ایران تصمیم به تأسیس «مرکز هدایت و راهبری» (مهر) را گرفته تا مدیریت فراخوان‌های پیشنهادی را به عنوان بازوی تخصصی بنیاد بر عهده گیرد. این رویکرد، مزایایی قابل توجه برای یکپارچگی و اجرای مؤثر برنامه جامع به همراه خواهد داشت.
فراخوان پیشنهادات برای مرکز هدایت و راهبری پژوهش‌های سیستمی در تورم (مهرسیم)
بنیاد ملی علم ایران (INSF) مجدداً از مراکز تحقیقاتی معتبر و اساتید معروف کشور دعوت می‌کند تا پیشنهادات خود را برای راه‌اندازی «مرکز هدایت و راهبری پژوهش‌های سیستمی در تورم (مهرسیم)» که مأموریت اصلی آن جذب مشارکت ذی‌نفعان و تأکید بر یکپارچگی است، ارائه کنند. مهرسیم به طور جامع، برنامه‌های بنیاد را هدایت کرده و از همکاری مؤثر تمامی ذی‌نفعان اطمینان حاصل خواهد کرد، همچنین فراخوان‌های بعدی را جهت پیشنهاد پروژه‌های برنامه جامع مدیریت و به ادغام نتایج و یکپارچگی دستاوردهای پروژه‌های متنوع اطمینان می‌بخشد.
۸ مسئولیت کلیدی مهرسیم:
۱. راهبری استراتژیک:
* شکل‌دهی و اجرایی‌سازی یک چشم‌انداز استراتژیک همسو با اهداف برنامه جامع تحت نظر بنیاد.
* ارائه و هدایت در توسعه سیاست‌های کنترل و مهار تورم از طریق همکاری چندجانبه ذی‌نفعان.
۲. مشارکت ذی‌نفعان:
* ایجاد و حفظ روش‌های مؤثر برای درگیر ساختن ذی‌نفعان مختلف.
* تقویت فرآیندهای تصمیم‌گیری جامع که منعکس‌کننده علایق و دیدگاه‌های گوناگون در چشم‌انداز کنترل و مهار تورم باشد.
۳. نظارت بر یکپارچگی:
* تدوین استراتژی قوی برای یکپارچه‌سازی نتایج پروژه‌های مختلف با بودجه‌های متنوع در چارچوب برنامه جامع و ارسال آن به کمیته برنامه‌ریزی بنیاد برای تأیید.
* اطمینان از ادغام مطلوب یافته‌ها جهت ایجاد بینش کلی درباره کنترل و مهار تورم.
۴. مدیریت فراخوان پیشنهاده‌های پروژه‌ها:
* طراحی و هدایت فراخوان‌های پیشنهادی برای پروژه‌های مرتبط با برنامه جامع.
* تسهیل فرآیند ارزیابی دقیق و اطمینان از انتخاب پروژه‌های دارای شایستگی علمی، نوآوری و تأثیر بالقوه.
۵. نظارت بر اجرا پروژه‌ها:
* رصد دقیق روند اجرای پروژه‌های تعیین‌شده و ارائه مشاوره و پشتیبانی به تیم‌های پروژه.
* نظارت بر پیشرفت و تضمین تطابق با اهداف برنامه جامع و تسهیل همکاری بین ذی‌نفعان پروژه.
۶. انتشار یافته‌ها و ترویج دانش:
* تدوین استراتژی‌های مؤثر برای انتشار نتایج علمی و اشتراک‌گذاری یافته‌های پژوهش.
* آموزش شیوه‌های سیاست‌گذاری و توصیه‌های بهینه و ایجاد گفتمان حول این مطالب.
* تشویق فرهنگ یادگیری مشترک در جامعه به جهت تسهیل اقدامات در راه کنترل و مهار تورم از طریق کانال‌های مختلف.
۷. ظرفیت‌سازی:
* توسعه و اجرای برنامه‌ها جهت افزایش ظرفیت منابع انسانی ذی‌نفعان از جمله برگزاری دوره‌های آموزشی، کارگاه‌ها و فراهم ساختن منابع آموزشی.
* تقویت مشارکت فعال ذی‌نفعان به منظور تسهیل رویکردهای پژوهشی در جهت کنترل و مهار تورم.
۸. انعطاف‌پذیری و سازگاری:
* نشان دادن انعطاف‌پذیری و توانایی سازگاری با روندها و چالش‌های جدید در عرصه مهار تورم.
* یکپارچه‌سازی بازخوردها و درس‌آموخته‌ها به منظور بهبود مستمر اثربخشی برنامه جامع و انتشار آن در بستر دیجیتال.
به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، آخرین مهلت برای ارسال پیشنهادات، ۲۵ فروردین ۱۴۰۳ تعیین گردیده و نتایج اطلاع‌رسانی و تعامل برای نهایی‌سازی هر یک، ظرف ۳۰ روز از دریافت پیشنهادات انجام خواهد شد.
بنیاد ملی علم ایران با هدف هدایت و راهبری برنامه جامع، بودجه‌ای تحت عنوان حمایت مالی برای مهرسیم فراهم می‌آورد که مشروط به تأیید پیشنهاد اصلی در کمیته برنامه‌ریزی علم سیستم می‌باشد.
این حمایت مالی برای مدت سه سال در نظر گرفته شده است، هرچند که فقط برای سال اول به‌طور قطعی تأمین می‌شود و برای سال‌های دوم و سوم بر اساس نتایج مثبت حاصل از هر سال، اعتبار آن به‌روز خواهد شد و احتمالاً منجر به حمایت مالی در برنامه بلندمدت از سوی بنیاد ملی علم ایران می‌گردد. در این فراخوان، بنیاد به دنبال راه‌اندازی مرکزی است که بتواند به عنوان یک نهاد فعال به پیشبرد کلان‌پروژه پژوهش‌های سیستمی در رابطه با تورم، هدایت تحقیقات مشترک و اطمینان از یکپارچگی مؤثر نتایج پروژه‌های مختلف تحت برنامه جامع عمل کند.