محمدرضا ظفرقندی روز سه شنبه در نشست خبری، افزود: در همین ایام جنگ، از جهت رسیدگیها و اقدامات اورژانسی برای مجروحان، میتوان به اقدامات کادر سلامت افتخار کرد.
وی ادامه داد: در حوزه بهداشت و درمان و آموزش پزشکی و پژوهش، معاونان وزارت بهداشت با شاخص کار میکنند و این طور که بگوییم رضایت وجود ندارد، یک حرف کلی است. یعنی در تمام ایام جنگ، حتی یک مراقبت مادر باردار تعطیل نشد و یک واکسیناسیون هم عقب نیفتاد. به طور مثال در اوکراین، ۶۰ درصد واکسیناسیون در ایام جنگ انجام نشد. در حوزه پژوهش، با وجود روند نزولی در سالهای اخیر، در ایام جنگ، شیب صعودی پیدا کرد. در حوزه درمان، ۶۶ هزار مجروح در ایام جنگ داشتیم که به صورت رایگان، درمان شدند.
ظفرقندی در پاسخ به سئوالی درباره اخذ وجوه مازاد یا غیرقانونی توسط بیمارستانهای خصوصی و تذکر سازمان بازرسی گفت: در این زمینه دو کار مهم در دستور کار داریم؛ اول بازرسیهای وزارت بهداشت است که بسیاری از این موارد به پروندههایی منجر میشود که روی آن، اقدام قانونی هم انجام میشود. در یک سال اخیر، حدود ۱۵ هزار پرونده در این زمینه تشکیل شد که بخشی از آن به صدور حکم منجر شده است. این موارد با شکایتها پیگیری میشود.
وی ادامه داد: موضوع دیگر که توسط معاونت درمان پیگیری میشود، راه اندازی سامانهای است که اگر از کسی وجه غیرقانونی مطالبه شد، مسیری برای او شکل بگیرد تا بتواند راهنمایی دریافت کرده و هم درمان او انجام شده و هم پرداخت غیرمتعارف نداشته باشد.
ظفرقندی گفت: روزگار سختی بر حوزه سلامت و زیرساختها گذشت؛ یکی از موارد همین بیمارستان اندیمشک بود. همچنین شهدای زیادی در کادر سلامت تقدیم مردم و کشور شد. صحنههایی از تاب آوری که همکاران ما در این ایام داشتند را مشاهده کردهاید و شاید بسیاری از این صحنهها را مشاهده نکردهاید. به سهم خود لازم میدانم از همه اعضای کادر سلامت، تقدیر و تشکر کنم.
وزیر بهداشت بیان کرد: وقتی قرار است یک سیستم جدید در حوزه سلامت جاری شود، نیازمند فرآیندسازی و توضیح است و بدون اطلاع رسانی، این تغییر ریل، کار سادهای نخواهد بود و قطعا باید رسانهها در این زمینه نقش مهمی داشته باشند.
وی ادامه داد: حوزه سلامت، فقط درمان یا مراقبتهای بهداشتی اولیه نیست و به سواد سلامت مردم و خودمراقبتی بر میگردد و اینجاست که از رسانهها کمک میخواهیم تا بتوانیم با خودمراقبتی و غربالگری و پیشگیری، بار مشکلات حوزه سلامت را کم کنیم.
ظفرقندی گفت: اگر بیماری سرطان یک نفر به موقع شناسایی شده و آن بیمار، خودمراقبتی را بلد باشد، طبیعیست که به طور قطعی، درمان میشود، اما لازمه آن، سواد سلامت است. تشخیص سرطان پستان یا تیروئید ابتدا با خود مردم است و میتوانند متوجه شوند که تودهای دارند و باید به پزشک مراجعه کنند. در این صورت، کار پزشکان آسان شده و در مراحل اولیه میتوان بیماری را شناسایی کرد.
وی افزود: اگر خودمراقبتی فراموش شود، بار حوزه سلامت سنگین شده و درمانها نیز پرهزینه خواهند بود.
سالانه ۵۰ هزار نفر به دلیل آلودگی هوا و ۲۰ هزار نفر به دلیل تصادفات فوت میکنند
وزیر بهداشت گفت: موضوع عوامل اجتماعی موثر بر سلامت نیز اهمیت دارد؛ بحث آلودگی هوا و تصادفها باید مورد توجه قرار بگیرد. در سال ۵۰ هزار نفر به علت آلودگی هوا فوت میکنند. در حوزه جمعیت چقدر تلاش میکنیم که ناباروری درمان شود، اما بعد در تصادفات، ۲۰ هزار نفر و در آلودگی هوا، ۵۰ هزار نفر را از دست میدهیم.
کمبود داروهای اساسی در کشور کمتر از گذشته است
وزیر بهداشت در پاسخ به سئوالی درباره کمبودهای دارویی بیان کرد: از اواسط سال ۱۴۰۴ به دلیل فعال شدن مکانیزم ماشه، انتقال ارز دارویی با مشکلات جدی مواجه شد و مسیری که باید از کانال نیکو ارز را وارد میکردیم، بسته شد. پس از شروع جنگ، بحث حمل و نقل دارو با مشکل مواجه شد.
وی ادامه داد: همه کشورهای دنیا، مواد اولیه دارویی را وارد میکنند؛ هندوستان در این ایام جنگ حتی یک کشتی حامل مواد اولیه دارویی را ارسال نکرد. وقتی مواد اولیه با کشتی وارد میشود، اقلام و وزنی که وارد میشود، بیش از چند هزار تن است. اگر بخواهیم این مورد را با هواپیما وارد کنیم، ۲۰ تا ۴۰ تن میتوان وارد کرد. حالا تصور کنید چقدر به هزینهها اضافه میشود.
ظفرقندی گفت: تامین دارو، یکی از وظایف حوزه سلامت است؛ بر اساس آخرین آمارها، کمبودهای داروهای اساسی و حیاتی در کشور حتی از قبل از شروع جنگ نیز کمتر است.
شرایط موجود کشور برای حذف ارز ترجیحی دارو مناسب نیست
ظفرقندی در پاسخ به سئوالی درباره حذف ارز ترجیحی دارو بیان کرد: این موضوع در حوزههای مختلف اقتصادی دولت مورد بحث قرار گرفت؛ به این نتیجه رسیدیم که شرایط موجود کشور برای حذف ارز ترجیحی دارو مناسب نیست.
وی ادامه داد: کشور در مسیری قرار دارد که در آینده باید به این سمت حرکت کند و گفتیم به صورت قدم به قدم و به طور مثال در یک قلم دارو، پوشش مابهالتفاوت توسط بیمهها، این کار را انجام بدهیم.
وزیر بهداشت در پاسخ به سوالی درباره تجمیع بیمههای پایه درمانی گفت: موضوع تجمیع بیمهها، بحث اصولی و درست است که باید اتفاق بیفتد؛ اما درباره بیمه نیروهای مسلح، مسائل محرمانگی وجود دارد. در تامین اجتماعی، صنوف کارگران عمدتا با این موضوع موافق نیستند. در نتیجه این اتفاق هنوز رخ نداده است.
مطالبه ۷۴ همتی مراکز درمانی از تامین اجتماعی
وی درباره مطالبات وزارت بهداشت از سازمان تامین اجتماعی بیان کرد: مراکز درمانی حدود ۷۴ هزار میلیارد تومان از سازمان تامین اجتماعی مطالبه دارند که بخشی از این به دارو مربوط میشود و این نقدینگی باید تامین شود تا کارخانههای تولیدی بتوانند تولید را انجام بدهند. پیگیری این موضوع هستیم و به توافقهایی رسیدیم. سازمان تامین اجتماعی از آذر ماه سال گذشته به مراکز درمانی بدهکار است.
وزیر بهداشت در پاسخ به سئوالی درباره واقعی سازی تعرفههای حوزه سلامت اظهار کرد: یکی از قدمهای اساسی برای واقعی شدن تعرفهها این بوده که جزء فنی و حرفهای جداسازی شده است. در این زمینه، قدمهای بزرگی برای واقعی شدن تعرفهها برداشته شده است.
وی ادامه داد: موضوع دیگر، عدالت بین رشتهای است؛ یکی از مشکلات بحث تعرفهها این بود که معیار عدالت بین رشتهای را کتاب ارزشهای نسبی میدانیم. در دو سال گذشته، این فاصلهها را از بین بردیم و در حال حاضر، ۹۰ درصد ناترازیها که وجود داشت، اصلاح شده است. قدمهایی که برای واقعی شدن تعرفه و عدالت بین رشتهای وجود دارد، باید در طی سه سال انجام شود.
ظفرقندی بیان کرد: در جزء فنی که به هتلینگ و اقدامات جانبی بر میگردد نیز به موضوع تورم و تغییر قیمتها مربوط است و باید توسط دولت تامین شود.
وزیر بهداشت در پاسخ به سئوالی درباره مشکلات معیشتی کادر سلامت و همراهی آنها با اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع گفت: در حوزه پرستاری سعی کردیم اضافه کاری افزایش پیدا کند. همچنین تعرفههای حوزه پرستاری و جزء حرفهای حدود ۶۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
فروش سهام مربوط به بدهیهای سال گذشته بیمه سلامت، اقدامی طولانی و سخت است
ظفرقندی در پاسخ به سئوالی درباره میزان پرداختی از جیب بیماران در حوزه سلامت اظهار کرد: پایه تامین هزینهها باید بیمهها باشند و از طرفی افزایش قیمتها به تورم کشور بستگی دارد؛ برای اینکه بار و فشار تورم روی دوش مردم نباشد، بیمه سلامت و تامین اجتماعی و بیمه نیروهای مسلح باید افزایش قیمت را پوشش بدهند. برای بیمه سلامت، ۸۵ همت فروش سهام برای تامین منابع در نظر گرفته شده است؛ اما اینکه پروژه فروش سهام در بازار بورس باید پیگیری شود، اقدام طولانی و سختی است.
وی ادامه داد: باید تلاش کنیم میزان پرداختی از جیب بیماران افزایش پیدا نکند؛ به خصوص در حوزه دارو تلاش کردیم تا وقتی پوشش بیمهای برای دارویی ایجاد نشده، افزایش قیمت هم انجام نشود. همچنین اقدامات مهمی در حال انجام است که میتوان به آن افتخار کرد، به طور مثال درمان کودکان کمتر از ۷ سال در کشور به صورت رایگان انجام میشود، همچنین کاشت حلزون شنوایی برای کودکان به صورت رایگان در حال انجام است، همچنین بستری بیماران مبتلا به سرطان به صورت رایگان انجام میشود.
وزیر بهداشت گفت: در سال گذشته حدود ۹ همت برای کودکان کمتر از ۷ سال هزینه شد، همچنین حدود ۱۲ همت برای تصادفیها هزینه شده است.
وزیر بهداشت در پاسخ به این سئوال که اگر جنگ اتفاق بیفتد، آیا آمادگی لازم وجود دارد، اظهار کرد: تاب آوری نظام سلامت در بحرانها بدون تردید قابل خدشه نیست و هر روز نیز این تاب آوری بهتر میشود. در جنگ ۱۲ روزه، وقتی میدان تجریش بمباران شد، کادر سلامت از بیمارستان با برانکارد آمدند و تا زانو درون آب بودند، اما مجروحان را به بیمارستان شهدای تجریش منتقل کردند.
وی ادامه داد: در مراسم تشییع رهبر شهید، ۳۰ تا ۴۰ میلیون نفر حضور پیدا کردند. این ازدحام میتوانست منجر به آسیبهایی شود، اما با سازماندهی که سازمان اورژانس انجام داد، نیروی پیاده و موتورلانس در نظر گرفته شد و ۱۸ بیمارستان صحرایی در تهران، مشهد و قم برپا شد تا خدمات اولیه در همان محل ارائه شود.
ظفرقندی گفت: در مراسم تشییع پیکر شهید حاج قاسم سلمانی، حدود ۷۰ نفر شهید شدند، اما در مراسم تشییع رهبر شهید، حتی یک نفر به شهادت نرسید. البته ۵ مورد ایست قلبی اتفاق افتاد، اما به سرعت به این افراد رسیدگی شده و عملیات احیا انجام و منتقل شدند و نجات پیدا کردند.
وزیر بهداشت افزود: از معاون تحقیقات وزارت بهداشت درخواست کردم که این الگو که ۳۰ تا ۴۰ میلیون نفر در یک مراسم در گرما حاضر شوند را به مجامع بین المللی اعلام کنند.
هرچقدر منابع پزشکی خانواده تامین شود، در این برنامه پیش میرویم
وزیر بهداشت در پاسخ به سئوال خبرنگار سلامت ایرنا درباره اجرای برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع و چالشهای موجود گفت: برنامه پزشکی خانواده یکی از بزرگترین برنامههای نظام سلامت است. این برنامه در بیش از ۱۰۰ کشور دنیا اجرا میشود. بدترین شرایط، بی ساختاری است؛ در حال حاضر یک بیمار میتواند به یک پزشک مراجعه کرده و دارو را هم دریافت کرده و حتی از دارو استفاده نکرده و سپس به پزشک دیگری مراجعه کند و به طور مثال برای سرما خوردگی به فوق تخصص ریه مراجعه کند و چاه ویلی برای هزینههای حوزه سلامت شکل گرفته است.
وزیر بهداشت افزود: در قانون برنامه هفتم توسعه پیش بینی شده که ۷ درصد از تولید ناخالص ملی به حوزه سلامت اختصاص پیدا کند؛ حتی کشورهایی که ۱۴ درصد از تولید ناخالص ملی را به حوزه سلامت اختصاص میدهند هم تابع نظام پزشکی خانواده هستند و ساختار دارند.
وی ادامه داد: آنچه در کشور ما انجام شده و اجرا و پیاده سازی برنامه و نوبت گیری الکترونیک و سایر اقدامها بی سابقه است؛ این برنامه در ۶۴ شبکه بهداشت که هر کدام در یک دانشگاه علوم پزشکی وجود دارند، اجرا شده و برای اینکه نقاط قوت و ضعف را پیدا کنیم، این اقدام را انجام دادیم. هفته گذشته در بوشهر بودم و یکی از مراکز سطح دوم نظام ارجاع را بازدید کردیم؛ تمام برنامهها و نوبتگیری و ارجاع به سطوح مختلف، به طور منظم انجام میشد.
وزیر بهداشت اظهار کرد: نظام ارجاع یعنی برای هر نفر یا هر خانواده، یک پزشک معین تعریف شده و این پزشک محل رجوع اولیه است و اگر بیمار نیازمند مراجعه به متخصص باشد، ارجاع داده شده و اگر نیازمند بستری باشد، به بیمارستان ارجاع داده خواهد شد. بدین ترتیب، بیماران با حفظ کرامت و به صورت عادلانه درمان میشوند. یعنی یک بیمار روستایی نباید در شهر بماند و باید برای او نوبت گیری شده باشد.
ظفرقندی گفت: هزینهها یا هدر رفت منابع در زمینه آزمایش و تصویربرداری به شدت کاهش پیدا میکند و عدالت برقرار میشود. باید برنامه پزشکی خانواده قدم به قدم پیش برود و همچنین تامین منابع آن باید صورت بگیرد و هرچقدر منابع تامین شود، ما پیش میرویم.
وزیر بهداشت ادامه داد: اطمینان داریم که اگر با همین روش پیش برویم و منابع تامین شود، میتوانیم تا پایان سال این برنامه را در ۳۰۰ شهرستان اجرا کنیم.
همکاری ایران و روسیه در دو بخش آموزش پزشکی و دارو
وزیر بهداشت در پاسخ به سئوالی درباره همکاری ایران و روسیه در حوزه سلامت اظهار کرد: این همکاری در دو بخش آموزش پزشکی و حوزه دارو و درمان است. در زمینه دارو، در این ایام هم از طریق حمل و نقل و هم از طریق اهدای دارو، کمکهایی از طرف روسیه انجام شد.
وی ادامه داد: در حوزه آموزش پزشکی نیز ساماندهیهایی در انجام است و مسیرهای نامناسبی در گذشته ایجاد شده بود. این مسیرها باید شفاف و استاندارد شود و امیدواریم همکاری در حوزه آموزش پزشکی نیز در آینده گسترش پیدا کند.
ظفرقندی در پاسخ به سئوالی درباره میزان فرسودگی بیمارستانهای کشور گفت: در همه بیمارستانهای جهان، تعدادی از تختها فرسوده است و نیاز به بازسازی دارد. در حال حاضر حدود ۴۰ هزار تخت فرسوده بیمارستانی در کشور داریم که نیازمند بازسازی هستند. در دولت چهاردهم، تاکنون ۷ هزار و ۳۰۰ تخت جدید بیمارستانی ایجاد شده و تا پایان سال نیز ۲ هزار تخت بیمارستانی دیگر ایجاد خواهد شد.
وی افزود: در همین شرایط دشوار، ایجاد این تعداد تخت بیمارستانی جدید، اقدام خوبی بوده و پیگیری بازسازی و بهسازی سایر تختهای بیمارستانها نیز هستیم.
مسئله اول در زمینه فرزندآوری، عدم تمایل نیست، بلکه عدم ازدواج است
وزیر بهداشت در پاسخ به سئوالی درباره بحران سالمندی اظهار کرد: مشکل جمعیت، مشکلی ملی و بین المللی است و شرایط بسیار بدتر از ما در کشورهایی مثل ژاپن و کره جنوبی نیز وجود دارد؛ باید ریشه یابی انجام شده و عزم ملی و رویکرد علمی برای حل این مشکل داشته باشیم. بحث فرزندآوری مربوط به دستگاههای مختلف از جمله دولت و رسانههاست.
وی ادامه داد: در حال حاضر روند جمعیتی کشور نزولی است و در سال ۱۴۰۳ برای اولین بار، تعداد تولدهای کشور به کمتر از یک میلیون تولد رسید. این میزان در سال ۱۴۰۴ هم کاهشی بود که یک هشدار و زنگ خطر است. عوامل اقتصادی، معیشتی، فرهنگی در این زمینه موثر هستند.
ظفرقندی گفت: در حوزه درمان ناباروری، ۱۰۰ درصد این مراکز افزایش پیدا کردهاند. مسئله اول در زمینه فرزندآوری، عدم تمایل نیست، بلکه عدم ازدواج است. در کسانی که ازدواج کردهاند، میزان فرزندآوری، ۲.۵ است، ولی تعداد زیادی از افراد در سنین باروری، مجرد هستند که به موضوع اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی مربوط میشود.
کمک دارویی ۳۰۰ تنی روسیه در ایام جنگ
ظفرقندی در پاسخ به سئوالی درباره جزییات کمکهای روسیه در حوزه سلامت بیان کرد: روابط ما با کشور روسیه در حوزه سلامت مستمر است و شخصا با وزیر بهداشت روسیه در سازمان جهانی بهداشت درباره همکاریهای مشترک صحبت کردیم و ایشان دعوت کردند که به مسکو بروم و در این رابطه صحبت کنیم.
وی ادامه داد: داروهای اهدایی معمولا از طریق هلال احمر توزیع میشود. کمکهای دارویی کشور روسیه در ایام جنگ حدود ۳۰۰ تن از لحاظ وزنی بود.
سالانه ۱۶۰۰ تا ۲ هزار کاشت حلزون شنوایی در کشور انجام میشود
سید حسین صفوی رئیس هیات امنای صرفه جویی ارزی در معالجه بیماران نیز در این نشست خبری گفت: یکی از وظایف هیات امنای صرفه جویی ارزی، تامین حلزون شنوایی برای کودکان است که این خدمت در سالهای گذشته به شکلی انجام شده که صف انتظار بیماران، صفر شود. زیرا زمان طلایی برای کاشت حلزون اهمیت دارد و با وجود مشکلات، تجهیزات مربوطه تامین میشود. سالانه ۱۶۰۰ تا ۲ هزار کاشت حلزون شنوایی در کشور انجام میشود که حدود ۲۸ هزار دلار هزینه دارد و همه این هزینه توسط هیات امنای صرفه جویی ارزی پرداخت میشود.
علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت نیز درباره معیشت کارکنان حوزه بهداشت اظهار کرد: وزارت بهداشت تابع قوانین حقوق و دستمزد و اعتبارات است؛ در این دوره در حوزه بهداشت، برای اولین بار، پرداخت مبتنی بر عملکرد اجرایی شد. همچنین پرداختی به بهورزان نیز افزایش پیدا کرد.
رئیسی افزود: در برنامه پزشکی خانواده، بر اساس عقد قرارداد جدید، برای پزشکان و کادر مربوطه در مراکز پیشرو، میزان دریافتی نسبت به قبل حداقل ۶۰ درصد افزایش پیدا میکند. قبل از اجرای برنامه پزشکی خانواده و قبل از این دو سال، به طور میانگین، یک پزشک حدود ۳۵ میلیون تومان دریافتی داشت و این میزان حداقل حدود ۲ برابر شده است.
نمیتوانیم هیچ پولی به شرکتهای داروسازی اروپایی بدهیم
مهدی پیرصالحی رئیس سازمان غذا و دارو هم اظهار کرد: بعد از جنگ ۱۲ روزه و فعال شدن مکانیزم ماشه، محدودیت انتقال ارز داشتیم و بعد از جنگ ۴۰ روزه، واردات از برخی کشورها سخت شد و از برخی کشورها مثل هندوستان نیز امکان پذیر نبود. در این زمینه پیگیریهای فراوانی با وزارت امور خارجه و وزارت راه داشتیم، اما هزینه چند برابری برای انتقال مواد اولیه خواهیم داشت.
پیرصالحی بیان کرد: از طرفی نمیتوانیم هیچ پولی را به شرکتهای داروسازی اروپایی بدهیم و عمده کمبودها در حال حاضر مربوط به برندهای اروپایی است، زیرا راهی برای پرداخت پول به این شرکتها به دلیل تحریمهای بانکی وجود ندارد.
رئیس سازمان غذا و دارو گفت: عمده تجمعاتی که انجام میشود هم مربوط به برندهاست و برای همین کمبودها نیز عذرخواهی میکنیم. ولی بسته شدن مسیرها و محدودیت انتقال وجود دارد. بانک مرکزی پارسال و امسال، بودجههای ارزی برای حوزه سلامت را به موقع و به اندازه تامین کرده و مقصر این اختلال ایجاد شده، بانک مرکزی نیست.