امارات متحده عربی با هزینه ۲۷۰ میلیون دلار برای لابیگری، سرمایهگذاری نیممیلیاردی در شرکتهای خانواده ترامپ، عادیسازی روابط با اسرائیل و خرید سهام در فناوریهای حساس آمریکایی، به یک متحد راهبردی برای واشنگتن تبدیل شده است، اما اکنون جنگ گستاخانه علیه ایران و تحقیقات کنگره، موقعیت ابوظبی را در معرض چالشهای جدی قرار داده است.
روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی با این مقدمه به تحلیل پرداخته که چگونه یک حکومت ثروتمند نفتی در خلیج فارس طی دو دهه از اتهام همدستی با تروریسم به عنوان یک همپیمان راهبردی برای کاخ سفید و شریک اصلی صنعت تولید تراشه آمریکا شکل گرفته است. پاسخ این سوال را میتوان در ۲۷۰ میلیون دلار هزینه لابی، سرمایهگذاری نیممیلیاردی در جیب ترامپ، عادیسازی روابط با اسرائیل و خرید سهام شرکتهای فناوری حساس یافت. اکنون امارات نفوذ ویژهای در واشنگتن دارد، اما به واسطه آغاز جنگ با ایران و تحقیقات کنگره، این نفوذ با بزرگترین آزمون خود روبرو شده است.
بیست سال پیش، امارات تلاش کرد تا شش بندر بزرگ آمریکایی را از طریق شرکت «دیپیورلد» خریداری کند که با واکنش منفی شدید کنگره مواجه شد، چرا که دو نفر از عاملان حمله ۱۱ سپتامبر از اتباع امارات بودند و کشور مذکور به عنوان یک مرکز تأمین مالی برای القاعده شناخته میشد. با وجود حمایت دولت جورج بوش، فشارها به حدی بود که امارات از این معامله عقبنشینی کرد. این شکست برای شیخ محمد بن زاید، رئیس کنونی امارات، اثبات کرد که آمریکاییها درک درستی از کشورش ندارند و وی تصمیم به «بازتعریف استراتژیک» روابط را گرفت.
در دهه گذشته، امارات بیش از ۲۷۰ میلیون دلار در واشنگتن سرمایهگذاری کرده و در بین ۱۰ کشور پیشرو جهان از لحاظ هزینههای لابی قرار دارد. از شورای آتلانتیک تا مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) و رند (RAND)، نشانههایی از فعالیتهای امارات دیده میشود.
«یوسف العتیبه» سفیر امارات در ایالات متحده، با برنامهریزی و برگزاری مهمانیها، برقراری روابط با کنگره، رسانهها و دانشگاهها، تلاش کرده تا تصویر امارات را به عنوان «وایحهای از مدرنیته و لیبرالیسم» در دنیای محافظهکار عرب مطرح کند.
یک مقام ارشد سابق وزارت امور خارجه آمریکا به فایننشال تایمز گفت: «العتیبه در مهمانیها و پذیراییها برای جذب حامیان در هر دو حزب سیاسی آمریکا بیوقفه عمل کرده است.»
یکی از دستاوردهای بزرگ امارات، توافقهای ابراهیم در سال ۲۰۲۰ است؛ لحظهای که ابوظبی با امضای توافقنامه عادیسازی روابط با اسرائیل تحت نظارت ترامپ، توانست ستایش نخبگان سیاسی آمریکا را جلب کند و دریچهای برای نادیده گرفتن انتقادات حقوق بشری باز کند. این حرکت، روابط دوجانبه را از همکاری صرف نظامی به شراکت اقتصادی راهبردی منتقل کرد.
امارات در زمینه سرمایهگذاریهای کلان در صنعت تراشه و هوش مصنوعی نیز فعال است. این کشور عربی خلیج فارس امروز با استفاده از صندوقهای ثروت ملی نظیر «مبارکه» و «امجیایکس» به ریاست شیخ طحنون، برادر رئیسامارت و مشاور امنیت ملی، سهمهای کلیدی و قابل توجهی را در شرکتهای مهم تراشهسازی مانند گلوبالفاوندریز و سریبراس در اختیار دارد و همکاری گستردهای با شرکتهایی چون ایکس ایآی، اوپنایآی، مایکروسافت و انویدیا دارد.
در سپتامبر گذشته، امارات ۱۵ درصد از تیکتاک آمریکایی را خریداری کرد. اما تازهترین موفقیت امارات، کسب مجوز برای فروش پیشرفتهترین تراشههای آمریکایی و حذف محدودیتهای صادراتی بوده است.
در بخشی دیگر از این همکاری میتوان به معاملات پرحاشیه با خانواده ترامپ اشاره کرد. یک شاهزاده اماراتی، نیممیلیارد دلار در کسبوکار رمزارزی خانواده ترامپ به نام «ورلد لیبرتی فایننشال» سرمایهگذاری کرد. صندوق «امجیایکس» نیز دو میلیارد دلار از استیبلکوین این شرکت خرید تا در صرافی بایننس سرمایهگذاری نماید.
با این وجود، دموکراتها به همکاری امارات و آمریکا نگاه متفاوتی دارند؛ یاسمین انصاری، نماینده کنگره از آریزونا آن را «احتمالا یکی از بزرگترین و بارزترین برنامههای فساد در تاریخ آمریکا» میداند و دیگر نمایندگان دموکرات بر این باورند که با توجه به این پول، ترامپ مجوزی برای تراشههای پیشرفته صادر کرده است، در حالی که امارات این ارتباط را رد میکند.
کریس ون هالن، سناتور مشهور آمریکایی نیز اظهار میکند: «امارات نفوذ فراوانی در واشنگتن دارد. به همین دلیل از اقداماتی پرهیز کرده که کشورهای دیگر نمیتوانستند.»
با وجود این نفوذ، امارات نتوانسته است به جنگ متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران پایان دهد، اما در این جنگ، با تشدید همکاریهای نظامی و حتی انجام حملات هوایی غیرقانونی علیه ایران، در صدد تثبیت موقعیت خود به عنوان یک «شریک قابلاعتماد نظامی» واشنگتن برآمده است.
پس از تلاشهای امارات در راستای جنگطلبی آمریکایی – صهیونی، یکی از مقامات اماراتی بیان کرد: «به نظر میرسد عملکرد ما در جنگ علیه ایران و همگامی ما با آمریکا، جایگاه ما را در عرصه بینالمللی ارتقا داده یا ما را متمایز کرده است. این نشاندهنده توانمندی ما و تسلط بر اقداماتمان است!»
با این حال، برخی تحلیلگران هشدار میدهند که وابستگی زیاد امارات به آمریکا و اسرائیل و فاصلهگرفتن از سایر کشورهای عربی و حتی خروج از اوپک ممکن است «استقلال استراتژیک» این کشور را تهدید کند. دموکراتهای آمریکایی نیز تهدید کردهاند که در صورت پیروزی در انتخابات میاندورهای نوامبر، تحقیقات کنگرهای را علیه امارات آغاز کرده و خواستار پاسخگویی این کشور به استانداردهای یکسان برای سایر متحدان آمریکا خواهند شد.
۳۱۰۳۱۰