رئیس بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران گفت: تهیه پروفایل ژنتیکی از مشاغل پرخطر مانند کادرپرواز، آتش نشانان، خبرنگاران، نیروهای هلال احمر و … در دست کار است.
دکتر رضا رئوفیان، با اشاره به اینکه بر اساس بند ز ماده ۲۱۱ احکام ۵ ساله پنجم، قوه قضائیه مکلف به ایجاد شناسنامه برای ایرانیان شد که به سازمان پزشکی قانونی محول شده است، افزود: همچنین تهیه شناسنامه ژنتیکی از متهمان، مجرمان و متوفیان به عنوان تکلیفی دائمی به سازمان پزشکی قانونی محول شد. در حال حاضر ما ۱۰ مرکز آزمایشگاهی در کشور داریم که در یک بستر خاص به هم متصل هستند و پلیس آگاهی از این اطلاعات بهرهوری میکند.
شناسایی ۳۰۰ صحنه جرم بدون مظنون در دو سال اخیر
رئوفیان گفت: در حال حاضر بیش از ۲۸۰ هزار پروفایل ژنتیکی در اختیار داریم که غالب آنها مربوط به مجرمان حرفهای، خطرناک و با جرائم تکرار شونده هستند.
رئیس بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران اظهار کرد: سال گذشته ۲۳۰ صحنه جرم بدون مظنون را برای پلیس آگاهی شناسایی کردیم و متهمان را پیدا کردیم و از ابتدای امسال نیز با وجود شرایط جنگی، متهمان ۷۰ صحنه جرم شناسایی شدند.
وی ادامه داد: ما در حال حاضر به ضریب ۲۵ درصد رسیدهایم، یعنی ۲۵ درصد پروفایلهایی که بدون مظنون هستند و از صحنههای مختلف جرم مثل قتل و آزارهای جنسی به سازمان ارسال میشود، مجرمشان شناسایی میشود. این مسئله نشان میدهند انتخاب مجرمان برای تهیه پروفایل ژنتیکی، موثر بوده است و توانستهایم با وجود تعداد پروفایلهای کمتر نسبت به سایر کشورها، اقدامات موثری انجام دهیم.
رئوفیان گفت: فلسفه اصلی ایجاد بانک هویت ژنتیک، کشف علمی جرم بود، اما به مرور زمان این ابزارها را توسعه دادیم تا بتوانیم در امور دیگر نیز از این اطلاعات استفاده کنیم.
تعیین هویت شهدای جنگ
وی با اشاره به نقش این بانک اطلاعات ژنتیک در جنگهای اخیر، افزود: به عنوان مثال ما با توسعه یکی از ابزارها، توانستیم تعیین هویت قربانیان را نیز انجام دهیم که از این موضوع در جنگ ۱۲ روزه و رمضان برای شناسایی شهدا استفاده کردیم، زیرا در جنگ، حملات دشمن به منازل مسکونی یا سنگرها باعث میشد اجساد شهدا تکه تکه شود و به همین دلیل نیاز بود هویت این افراد حتی در این شرایط نیز تعیین شود.
این متخصص ژنتیک پزشکی قانونی، ادامه داد: تجمیع و ایجاد یکپارچگی بین قطعات را دقیقا با همین سامانهها میتوانیم انجام دهیم که فرایند مطابقت و تعیین شماره نمونههایی که با همدیگر مشابه هستند را انجام میدهد.
تهیه پروفایل ژنتیکی از مشاغل پرخطر
رئوفیان یکی دیگر از اهداف پزشکی قانونی را ایجاد بانک نمونههای زیستی از افرادی که مشاغل پرخطر دارند، اعلام کرد و گفت: این مشاغل شامل کادر پرواز، خبرنگاران، آتش نشانان و … میشوند که در صورت بروز هرگونه اتفاقی، امکان شناسایی افراد زودتر باشد. البته این مسئله جزو وظایف ما نیست، اما تصمیم گرفتیم برای تسریع در خدمات، این کار را انجام دهیم. تا این لحظه از حدود ۵۰ درصد کادرپرواز نمونه گیری انجام شده، همچنین در برخی استانها از نیروهای هلال احمر و آتش نشانی نیز نمونه گیری کردهاند و این روند ادامه دارد.
رئیس بانک اطلاعات هویت ژنتیک ایران در پاسخ به این سوال که از نیروهای پلیس و سایر نیروهای نظامی نیز نمونه نیز دریافت میشود؟ اظهار کرد: خیر، نیروهای نظامی در مجموعههای خودشان این بانک مرجع را تشکیل دادهاند.
وی افزود: در این زمینه هیچ اجباری وجود ندارد، اما اگر سازمانها با ما همکاری کنند و سازوکاری تعبیه شود سازمان ما این آمادگی را دارد تا هرچه زودتر این بانک از مشاغل پرخطر تکمیل شود. در گذشته نیز این مکاتبات انجام شده بود که استقبال نشد؛ اما پس از جنگ سازمانها به این مسئله روی آوردهاند و امیدواریم همکاریها افزایش پیدا کند.
این متخصص ژنتیک پزشکی قانونی تأکید کرد: برای دریافت این نمونه ژنتیکی، حتی خون از رگ گرفته نمیشود و فقط از سر انگشت یک قطره خون دریافت میکنیم.