این پژوهش که در نشریه علمی AI & Society منتشر شده، توسط گروهی بینالمللی از پژوهشگران دانشگاههای بیرمنگام، لینشوپینگ و آرهوس انجام شده است. به گفته پژوهشگران، پیشرفت فناوریهای هوش مصنوعی در تقلید از احساسات و واکنشهای انسانی، میتواند به شکلگیری نوعی تعامل متقابل میان انسان و ماشین منجر شود؛ پدیدهای که آنها آن را «انسانیت رباتیک» توصیف کردهاند.
وقتی انسانها خود را با ماشینها تطبیق میدهند
در حالی که سیستمهای هوش مصنوعی هر روز تلاش میکنند طبیعیتر و شبیه انسانها رفتار کنند، کاربران نیز ممکن است بهطور تدریجی شیوه رفتار و ارتباط خود را تغییر دهند تا با ساختار عملکرد این سامانهها سازگارتر شوند.
به باور پژوهشگران، پاسخهای ساختارمند و الگوریتمی چتباتها میتواند کاربران را به استفاده از الگوهای ارتباطی سادهتر، مستقیمتر و کمپیچیدگیتر ترغیب کند. به بیان دیگر، افراد ممکن است برای دستیابی سریعتر به نتیجه، از بخشی از رفتارهای خودجوش، غیرقابل پیشبینی و پیچیدگیهای طبیعی ارتباطات انسانی فاصله بگیرند.
آیا هوش مصنوعی شیوه بیان انسانها را تغییر میدهد؟
این پژوهش هشدار میدهد که افزایش وابستگی به تعامل با هوش مصنوعی ممکن است به محدود شدن شیوههای ابراز وجود و تغییر تدریجی در نحوه درک انسان از هویت و رفتار خود منجر شود.
پژوهشگران معتقدند هرچه استفاده از هوش مصنوعی در زندگی روزمره گستردهتر شود، انسانها ممکن است بیش از گذشته ناچار شوند زبان و رفتار خود را با الگوهای قابل درک برای ماشینها هماهنگ کنند؛ روندی که میتواند در بلندمدت بر کیفیت و تنوع تعاملات انسانی اثر بگذارد.
البته نویسندگان این مطالعه تأکید دارند که یافتههای مطرحشده در این پژوهش، ماهیتی نظری دارد و بر اساس بررسی مدلهای تاریخی تعامل میان انسان و فناوری شکل گرفته است. بنابراین، برای ارزیابی دقیق میزان و نحوه تأثیرگذاری این پدیده، انجام مطالعات میدانی و پژوهشهای تجربی بیشتری ضروری است.
با این حال، این تحقیق بار دیگر اهمیت طراحی و تدوین چارچوبهای اخلاقی برای استفاده از هوش مصنوعی در خدمات روزمره را برجسته میکند؛ بهویژه در شرایطی که تعامل انسان با چتباتها و دیگر سامانههای هوشمند، به بخش ثابت و رو به رشدی از زندگی دیجیتال تبدیل شده است.