میکروپلاستیک‌ها ذرات بسیار ریز پلاستیکی هستند که امروزه تقریباً در همه‌جا، از آب دریاها و محیط‌زیست گرفته تا آب آشامیدنی و بدن انسان، یافت می‌شوند. در گذشته تصور می‌شد پلاستیک‌ها موادی نسبتاً پایدار و بی‌اثر هستند، اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که ممکن است از نظر شیمیایی فعال باشند و به سلول‌های بدن آسیب برسانند.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس الرت؛ پژوهشگران دانشگاه کلمبیا و دانشگاه کالیفرنیا در برکلی دریافته‌اند که میکروپلاستیک‌ها هنگام تماس با آب می‌توانند باعث تولید مولکول‌هایی بسیار واکنش‌پذیر به نام رادیکال‌های آزاد شوند. این مولکول‌ها ممکن است به DNA و سلول‌های بدن آسیب برسانند.
میکروپلاستیک‌ها چگونه به بدن آسیب می‌رسانند؟
وقتی پلاستیک به ذرات کوچک‌تری تجزیه می‌شود، سطح تماس آن با محیط افزایش می‌یابد. این تغییر می‌تواند باعث شود میکروپلاستیک‌ها با آب واکنش بیشتری داشته باشند و رادیکال‌های آزاد تولید کنند.
در آزمایش‌های این پژوهش، محققان مشاهده کردند که این فرایند می‌تواند به گلبول‌های قرمز خون آسیب برساند. همچنین، در حضور میکروپلاستیک‌ها، پروتئینی به نام لیزوزیم که در بزاق، اشک و سایر مایعات بدن وجود دارد، به شکل غیرعادی تجمع پیدا کرد. البته مشخص نیست این تغییرات در بدن انسان تا چه اندازه رخ می‌دهند و چه پیامدهایی دارند.
پژوهشگران دریافتند که برخی انواع پلاستیک که آب را دفع می‌کنند، فعالیت شیمیایی بیشتری دارند. این ویژگی می‌تواند در تولید رادیکال‌های آزاد نقش داشته باشد.
چگونه در معرض میکروپلاستیک‌ها قرار می‌گیریم؟
میکروپلاستیک‌ها ممکن است در جریان استفاده روزمره از محصولات پلاستیکی آزاد شوند. برای مثال، باز و بسته کردن درِ بطری‌های آب می‌تواند باعث جدا شدن ذرات ریز پلاستیک شود. گرم کردن ظروف پلاستیکی در مایکروویو و قرار گرفتن بطری‌های آب در معرض نور خورشید نیز ممکن است به آزاد شدن این ذرات کمک کند.
آیا می‌توان خطرات میکروپلاستیک‌ها را کاهش داد؟
دانشمندان همچنان در حال بررسی تأثیر میکروپلاستیک‌ها بر سلامت انسان هستند. برخی پژوهشگران نیز در حال مطالعه چگونگی ورود این ذرات به بافت جنین در دوران بارداری و راه‌های کاهش مواجهه با آن‌ها هستند.
یکی از راهکارهای احتمالی در آینده، تولید پلاستیک‌هایی با ویژگی‌های شیمیایی متفاوت است تا میزان تولید رادیکال‌های آزاد و آسیب‌های احتمالی آن‌ها کاهش یابد.
نکته مهم: این پژوهش نشان می‌دهد که میکروپلاستیک‌ها ممکن است از نظر شیمیایی فعال باشند و به سلول‌ها آسیب برسانند؛ بااین‌حال، برای مشخص شدن میزان خطر آن‌ها برای سلامت انسان، به تحقیقات بیشتری نیاز است.