ماریو نوفل، مجری و فعال رسانهای، در برنامه خود در گفتوگو با تریتا پارسی، پژوهشگر ارشد موسسه کوئینسی، به تحلیل گزارش اخیر بلومبرگ درباره نگرانیهای فزاینده اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، درباره امکان آغاز یک عملیات نظامی جدید از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا علیه ایران پرداخت. بر پایه این گزارش، مقامات بریتانیایی بر این باورند که دستیابی به توافق از طریق مذاکرات بسیار غیرمحتمل به نظر میرسد و ایران همچنان دارای قدرت نظامی کافی برای پاسخگویی است. لذا لندن و متحدان خلیج فارس بهطور غیررسمی از واشنگتن خواستهاند که از تشدید حملات خود خودداری کند. در صورت درخواست آمریکا برای استفاده از پایگاههای نظامی این کشور، وزرای بریتانیایی با تصمیمی دشوار مواجه خواهند شد.
پارسی با تأکید بر اینکه این گزارش نمایانگر دیدگاه بسیاری از کشورهای اروپایی است، توضیح داد که به گفته منابع سیاسی در اروپا، اعتراضات گسترده کنونی در قاره اروپا برخلاف تصورات معمول، نه بهدلیل مسئله مهاجرت، بلکه بهدلیل مستقیم شوک اقتصادی ناشی از جنگ ایران بوجود آمده است. او افزود که اروپاییها به سختی توانسته بودند خود را در برابر آثار اقتصادی ناشی از جنگ اوکراین محافظت کنند، ولی افزایش ناگهانی قیمت نفت به دنبال حمله آمریکا به ایران، موجی از ناآرامیها را در پایتختهای اروپایی به راه انداخته است. همچنین وی اشاره کرد که اظهارات دبیرکل ناتو پیرامون انجام ۵۰۰۰ سورتی پرواز از پایگاههای این ائتلاف در اروپا و تأکید او بر اینکه عملیات علیه ایران بدون همکاری اروپا قابل اجرایی نبود، این نگرش را در تهران تقویت کرده که در صورت ازسرگیری جنگ، هدف قرار دادن پایگاههای اروپایی و بریتانیایی، از جمله پایگاههای موجود در قبرس، مشروع خواهد بود.
این تحلیلگر بینالمللی سپس هشدارهایی درباره ادعاهای جدید تلآویو مطرح کرد و یادآور شد که اسرائیلیها در فوریه به ترامپ قول داده بودند که جنگ تنها چهار روز به طول خواهد انجامید، اما پس از هشت ماه با طرحی جدید مدعیاند که کارزار آتی تنها هفت روز زمان میبرد. پارسی تأکید کرد که چنین جنگی هرگز به این سادگی نخواهد بود و تشدید تنشها این بار فراتر از تنگهها میرود و میتواند زیرساختهای انرژی و حتی کابلهای زیر دریا را مورد هدف قرار دهد، که ترمیم خرابیهای بهوجود آمده سالها زمان خواهد برد. او همچنین به کاهش دیپلماتیک اروپا نسبت به کشورهای شورای همکاری خلیج فارس اشاره کرد و خاطرنشان کرد که در حال حاضر تنها بریتانیا به سبب نقش مشورتی خود در مذاکرات قبلی، ارتباط محدود و مختصری با واشنگتن دارد.
سه هفته پرخطر و شکاف در حزب دموکرات بر سر «نجات جنگ»
پارسی برآورد خود از احتمال بروز درگیریهای وسیع را در شرایط فعلی، سه هفته پیش رو را به علت فشار سنگین اسرائیل روزهای پرخطری توصیف کرد. با این وجود، او بیان کرد که هرچند از ماه ژانویه و با در اختیار گرفتن کنترل کنگره و ابزار بودجه توسط دموکراتها، موانع ساختاری برای درگیریها قدری قویتر میشود، اما خطرات بهطور کامل برطرف نمیشود. او به مقالهای تازه از توماس فریدمن، تحلیلگر مطرح روزنامه نیویورک تایمز اشاره کرد و گفت که این مقاله شروع یک جدال جدی درون حزب دموکرات است. به گفته پارسی، فریدمن در آغاز یادداشت خود با اشاره به حضورش در یک نشست در دبی، ارزیابی بسیار سختگیرانهای از تبعات ویرانگر این جنگ ارائه میدهد، ولی در ادامه با چرخش بیسابقهای بیان میکند که اگر دموکراتها بودجه جنگ را قطع کنند، مسئول شکست آن بر دوش آنها خواهد بود و از اینرو باید به تأمین مالی آن ادامه دهند.
این پژوهشگر ارشد تاکید کرد که استدلال فریدمن بهنوعی هماهنگی با خواستههای نومحافظهکاران و اسرائیل است که بدون اینکه بهروشنی خواسته خود را بیان کنند، عملاً به خواهان تشدید جنگ برای جلوگیری از پیروزی ایران تبدیل شدهاند. او همچنین انتقادی به آنچه که «حزب واحد جنگ» در آمریکا نامید، وارد کرد و تصریح کرد که جنگهای بیپایان در طی دو دهه اخیر نتیجه توافق میانهروهای هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه بر سر استراتژی کلان هژمونی لیبرال بوده است؛ استراتژیای که تصور سلطه نظامی بر سرتاسر جهان را در پی داشته و در نتیجه، خود آمریکا را به شدت تضعیف کرده است.
پارسی در پاسخ به این دیدگاه که برخی دموکراتها گمان میکنند تداوم جنگ به نفع آنها در انتخابات ریاستجمهوری خواهد بود، این انگاره را فاجعهبار عنوان کرد. او با استناد به آمارهای مربوط به انتخابات ۲۰۲۴ یادآور شد که ۱۲ میلیون و ۲۰۰ هزار رایدهنده دموکرات به پای صندوقهای رای نرفتند و ۲۹ درصد از آنها به دلیل سیاستهای دولت در قبال غزه چنین تصمیمی اتخاذ کردهاند. وی همچنین اشاره کرد که در انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶، رایدهندگان جنبش مگا به منظور تنبیه ترامپ به دلیل عدم وفای به وعدههای خود در خصوص عدم آغاز جنگهای جدید در انتخابات شرکت کرده و به نشانه اعتراض به دموکراتها رأی دادند. بدین ترتیب، اگر دموکراتها پس از سوم ژانویه به پیروی از چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا و فریدمن همچنان به تأمین مالی جنگ ادامه دهند، این مناقشه به جنگی بین دو حزب تبدیل خواهد شد و رایدهندگان در سال ۲۰۲۸ نیز جبران خواهند کرد.
او همچنین به رقابتهای درونحزبی بین شومر و کریس ون هولن، سناتور دموکرات آمریکا برای رهبری سنا اشاره کرد و این رقابت را با سیاستهای خارجی، وضعیت غزه و جنگ ایران مرتبط دانست. پارسی یادآور شد که شومر در سال ۲۰۱۵ یکی از چهار دموکراتی بود که علیه توافق هستهای باراک اوباما، رئیسجمهور اسبق آمریکا رأی مخالف داد، در حالی که ون هولن یکی از شجاعترین صداها در سنا در طی سه سال گذشته بوده است. پارسی درباره اعداد و ارقام بازارهای پیشبینی که شانس شومر را ۹۲ درصد نشان میدهند، به بازاریابیهای مشابه در روند انتخاب دبیرکل سازمان ملل اشاره کرد و خاطرنشان کرد که تبلیغات گستردهای برای قطعی جلوه دادن پیروزی نامزد اماراتی، سفیر پیشین این کشور در سازمان ملل، اجرا شده بود اما واکنش منفی نهادهای مدنی به نقش امارات در جنگ سودان و تأکید بر نوبت آمریکای لاتین باعث شد تا او در رأیگیری آزمایشی روز جمعه سه رأی منفی از اعضای دائم شورای امنیت دریافت کند.
شکستن محاصره دریایی و تغییر دکترین تهران
پارسی درباره نظریه قبلی خود با عنوان «راهحل پنیر سوئیسی» توضیح داد که بهواسطه عدم پذیرش توافق از سوی غرور ترامپ، خروج تدریجی و فرسایش آهسته و نامحسوس تحریمها و محاصره گزینهای محتمل اما ایدهآل نبود. با این وجود، ایران این روند کند را غیرقابل قبول دانسته و خواستار تعیین تکلیف سریعتر معادله است.
براساس تحلیل پارسی، هماکنون ایرانیها بر اثر مشاهده تهدیدات چند ماهه بیعمل ترامپ به این نتیجه رسیدهاند که او واقعاً گزینه نظامی کارآمدی در اختیار ندارد. علاوه بر این، رهبر جدید ایران در بیانیهای اخیر رویکرد پیشین خود مبنی بر سیاست «نه جنگ نه صلح» را تغییر داده و بهوضوح بیان کرده است که یا صلح برقرار میشود یا جنگ، و وضعیت میانهای وجود نخواهد داشت. او خاطرنشان کرد که در حالی که ترامپ اکنون به همان سیاست میانه یعنی جنگ اقتصادی روی آورده، تهران عادیسازی محاصره دریایی را مغایر با پیروزی راهبردی خود میداند و حتی ایجاد جنگ را به پذیرش دائمی جنگ اقتصادی مقدم میدارد.
این تحلیلگر تاکید کرد که عبور از تاریخ سوم ژانویه به معنای از بین رفتن کامل خطر نیست و ادامه فشار برای انجام اقدام نظامی به شدت به تحولات سیاسی در اسرائیل و اینکه آیا بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل توانایی باقی ماندن در رأس قدرت با تأثیرگذاری بر ترامپ را داشته باشد، بستگی دارد.
۴۲
