بازی تکراری اسکناس آمریکایی یا سیاست بازارساز؟
قیمت دلار امروز بیش از هزار تومان افزایش داشت و یک پله صعود کرد. این افزایش قیمت در پایان معاملات روز جاری رخ داد. در بیشتر ساعات روز قبل دلار در پله هفتم کانال ۴۰ هزار تومانی نوسان داشت. این اسکناس در روز جاری در کف کانال ۴۸ هزار تومانی به کار خود پایان داد.
در روز‌های گذشته سیگنال‌های مساعد خبری توانست دلار را از کریدور ۵۰ هزار تومانی خارج کند و در محدوده ۴۰ هزار تومانی نیز سه پله سقوط داشته باشد. طی این مدت، آزادسازی منابع ارزی ایران از عراق و برخی اظهارات سیاسی بیشترین اثر کاهشی را در بازار ارز داشت.
خوش‌بینی بازار ارز نسبت به پیشرفت، در روند مذاکرات برجام در پشت پرده اخبار و رسانه‌ها باعث شده فشار فروش در بازار ارز بالا برود. هر چند خریدار عمده‌ای نیز در بازار وجود ندارد، اما فعالان بازار معتقدند در روز‌های باقیمانده از آخرین هفته خردادماه قیمت دلار در روند باثباتی در همین محدوده فعلی نوسان خواهد داشت.
مدیریت دولتی بازار غیررسمی معمول است!
صبح امروز محمدرضا فرزین رئیس کل بانک مرکزی در همایش سیاست‌های پولی و ارزی با توجه به کاهش ۱۳ درصدی قیمت دلار در مدت یک ماه گذشته سربلند و دست‌پر حاضر شد. وی در سخنان امروز خود بار دیگر به بازار آزاد ارز حمله و تاکید کرد که این بازار، کم‌عمق و غیررسمی است.
فرزین دلیل تقاضای ارز در بازار غیررسمی را قاچاق، فرار سرمایه و تقاضای ارز برای پوشش زیان ناشی از نااطمینانی‌های آینده اعلام کرد که این تقاضا از طریق منابع ارزی حاصل از قاچاق کالا و برخی صادرکنندگان کالا‌ها و خدمات انجام می‌شود.
با این وجود رئیس کل بانک مرکزی رابطه نرخ دلار در بازار غیررسمی با سکه را ۹۰ درصد، با بخش مسکن شهر تهران ۶۱.۵ درصد و با خودرو‌های خارجی ۶۵ درصد اعلام و تاکید کرد: «این همگرایی نشان‌دهنده رابطه عمیق دلار با دیگر بازار دارایی‌هاست.» این اظهارات فرزین موید جهت‌گیری سایر بازار‌ها از بازار آزاد ارز است که وی همواره منکر اثرگذاری آن است؛ اثرگذاری بیشتر از مراکزی نظیر مرکز مبادله ارز و طلا که بخش‌های دولتی همواره بر آن تاکید دارند.
وی همچنین به مداخله ۵۷ میلیارد دلاری بانک مرکزی طی ۱۳ سال یعنی بین سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۱ اشاره و تاکید کرد که «مداخله در بازار امری معمول است». این در حالی است که برخی مدیران سابق این نهاد همانند سیف و عراقچی به دلیل مداخله در بازار ارز با جریمه‌های سنگین مواجه شده‌اند. فرزین تثبیت اقتصادی از طریق دخالت سیاستگذار را ضروری دانسته است.
رفتار دلار تکراری است
در همین راستا عبداله مشکانی کارشناس اقتصادی با اشاره به جو مثبت اخبار در روز‌های جاری و سرکوب قیمت دلار توسط سیاستگذار به تجارت‌نیوز گفت: «بر اساس تجربه سال‌های گذشته در ارتباط با دلار، هرگاه این اسکناس به سقف قیمتی رسیده ۶ ماه تا یک سال بعد ۳۰ درصد افت و اصلاح قیمتی داشته است. در ماه‌های گذشته دلار تا ۶۰ هزار تومان رسید و با اصلاح ۳۰ درصدی قیمت ۴۲ تا ۴۵ هزار تومان برای این اسکناس پیش‌بینی می‌شد؛ بنابراین احتمالا به این منطقه خواهد رسید. تجربه گذشته در سقف‌شکنی‌های دلار نشان داده که دلار معمولا تا دو سه ماه آینده این محدوده را حفظ خواهد کرد. جو اخبار مثبت است و دولت نیز عموما برای اینکه بتواند به مردم نشان دهد که قیمت‌ها را کنترل می‌کند تمایل به سرکوب نرخ ارز دارد.»
وی به آزادسازی بخشی از منابع ارزی ایران توسط عراق اشاره کرد و افزود: «البته قرار نیست این منابع به بازار ارز تزریق شود. اما جو روانی که ایجاد شده قیمت‌ها را پایین آورده است. باید توجه داشت این محدوده برای دلار پایدار نیست و ماندگاری کوتاه‌مدتی دارد.»
چه زمان سقف قبلی دلار شکسته می‌شود؟
آیا دلار در سال جاری سقف قبلی را خواهد شکست، مشکانی در پاسخ به این سوال گفت: «امسال بعید است که دلار سقف قبلی را رد کند. احتمالا در سال جاری همین حدود ۵۰ هزار تومان با اندکی افزایش یا کاهش برای این اسکناس حفظ می‌شود.»
وی با بیان اینکه اصل مشکل اقتصاد ایران رشد نقدینگی و رشد پایه پولی بالاست خاطرنشان کرد: «چالش‌های پیش روی اقتصاد متاثر از کسری بودجه است. کسری بودجه نیز متاثراز تحریم است. باید توجه داشت این موضوعات در اقتصاد کشور در کوتاه‌مدت قابل حل نیست. در کوتاه‌مدت نه مشکل کسری بودجه و نه فشاری که تحریم‌ها بر اقتصاد کشور آورده قابل حل نیست.»
این کارشناس اقتصادی افزود: «در صورت برداشته شدن تحریم‌ها اگر بخشی از منابع ارزی آزاد شود در کوتاه‌مدت می‌توان قیمت دلار را در کانال‌های پایین‌تر قیمتی دید، اما در میان‌مدت و بلند‌مدت قیمت ثابت نمی‌ماند.»
نسبت یورو به دلار برقرار است
وی درباره کاهش قیمت یورو در روز‌های اخیر نیز گفت: «قیمت یورو ضریبی از قیمت دلار است و متاثر از این اسکناس تغییر می‌کند.»
مشکانی تاکید کرد: «معمولا ریت جهانی که دلار به یورو دارد در ایران نیز برقرار است. ۱.۰۷ درصد اختلاف قیمت یورو به دلار است. یعنی اگر قیمت دلار ۱۰ هزار تومان است قیمت یورو ۱۰ هزار و ۷۰۰ تومان باید باشد و در بلند‌مدت این نسبت باید برقرار بماند. اگر این نسبت به هم بخورد عده‌ای برای کسب سود در داخل کشور اسکناس یورو می‌گیرند و در سایر کشور‌ها تبدیل به دلار می‌کنند و به کشور برمی‌گردد. شاید در کوتاه‌مدت در حد یک یا دو روز نسبت دلار به یورو جابه‌جا شود، اما ریت جهانی یورو باید حتما رعایت شود. یورو با ریت جهانی ۷ تا ۸ درصد، گران‌تر از دلار است.»
دلار تهران پرچمدار بیشترین قیمت در بازار‌های همسایه
امروز قیمت دلار در بازار‌های همسایه نیز افزایش محدودی داشت. صبح امروز قیمت درهم در کف کانال ۱۳ هزار تومانی قرار داشت، اما در لحظه نگارش این گزارش با قیمت ۱۳ هزار و ۲۰۰ تومان مبادله شد.
دلار سلیمانیه نیز در حدود ۲۰۰ تومان افزایش داشت و به قیمت ۴۷ هزار و ۲۳۰ تومان رسید. دلار هرات نیز حدود ۱۰۰ تومان گران شد و با قیمت ۴۷ هزار و ۹۰۰ تومان مبادله شد.
امروز افزایش قیمت دلار تهران بیشتر از بازار‌های مجاور بود و دلار تهران پرچمدار بیشترین قیمت در بازار‌های همسایه شد.