زمین به عنوان بستر زندگی حیوانات مختلف، نقش کلیدی در حفظ توازن اکولوژیکی ایفا میکند و به همین دلیل، وجود این موجودات از اهمیت بالایی برخوردار است.
در حال حاضر، تقریباً ۸.۷ میلیون نوع از گیاهان و جانوران در اطراف ما وجود دارند، در حالی که فقط ۱.۲ میلیون از آنها به طور رسمی شناسایی شدهاند؛ به عبارت دیگر، میلیونها موجود زنده هنوز برای ما ناشناخته باقی ماندهاند.
متأسفانه، چندین گونه جانوری به دلیل تهدیدات طبیعی و انسانی در معرض خطر انقراض قرار دارند. به نقل از گزارش نشنال جئوگرافیک، انقراض به ناپدید شدن کامل یک گونه از روی زمین اطلاق میشود و در حالی که هر ساله گونههایی از بین میروند، این روند در طول تاریخ به طور کلی بسیار آرام بوده است.
فقط در موارد خاصی همچون برخورد سیارکها و فورانهای آتشفشانی، اتفاقات غیرمعمولی رخ داده که منجر به انقراض گسترده جانوران در زمانهای کوتاه گردیده است. یکی از پنج رویداد بزرگ انقراض جمعی به نابودی دایناسورها منجر شده است.
اما تأثیرات منفی انسانها نیز قابل انکار نیست. در ادامه، به معرفی ۱۰ گونه در خطر انقراض در سال ۲۰۲۴ میپردازیم که ممکن است در آیندهای نه چندان دور به سرنوشتی مشابه جانورانی که قبلاً منقرض شدهاند، دچار شوند.
۱. کرگدن «جوان»
فقط کمتر از ۷۰ رأس از این نوع کرگدن در سراسر کره زمین باقی ماندهاند. امروزه، کرگدنهای جوان با خطر جدی انقراض مواجه هستند. این گونه به طور عمده در پارک ملی Ujung Kulon در اندونزی سکونت دارد که بقای آن به دلیل تخریب زیستگاه و امکان ابتلا به بیماریها در معرض تهدید است.
۲. واکیتا
واکیتا، یک نوع ماهی بسیار نادر است که تخمین زده میشود جمعیت آن به کمتر از ۱۰ رأس برسد. تهدید انقراض این گونه به علت فعالیتهای انسانی رخ داده است، زیرا واکیتاها غالباً به دام تورهای غیرقانونی گرفتار میشوند که برای捕ا کردن یک گونه در حال انقراض دیگر به نام توتوآبا طراحی شده است، که کیسه شناوری آن در بازار سیاه ارزش بالایی دارد.
۳. اورانگوتان سوماترایی
این گونه از جانوران، به دلیل دخالتهای انسانی و فعالیتهایی چون قطع درختان، ایجاد مزارع نخل روغنی و تجاوز به قلمرو زندگیشان با خطر جدی مواجه است. جمعیت اورانگوتانهای سوماترایی به شدتی کاهش یافته که آینده آنها تحت اثرات منفی این اقدامات قرار دارد.
۴. لاکپشت پوزه عقابی
لاکپشتهای پوزه عقابی در حفظ اکوسیستمهای دریایی نقش حیاتی دارند. این موجودات به حفظ صخرههای مرجانی یاری میرسانند، طعمههایی همانند اسفنجها را از سطح صخرهها حذف کرده و امکان دسترسی به تغذیه را برای ماهیهای مرجانی فراهم میکنند.
اما متأسفانه، این لاکپشتها به طور جدی به دلیل تجارت غیرقانونی پوستههایشان که غالباً برای ساخت جواهرات به کار میرود، در خطر انقراض هستند.
۵. گوریل جلگهای غربی
گوریلهای جلگهای غربی که معمولاً در آنگولا زندگی میکنند، به خاطر شکار غیرقانونی، بیماریها (به ویژه ابولا) و از دست دادن زیستگاه خود با خطر انقراض روبرو هستند. جمعیت این گوریلها به شدت کاهش یافته و در حالی که برنامههای حفاظتی در حال اجراست، به نظر میرسد بازگشت به شرایط مناسب به زمان زیادی نیاز دارد.
۶. پلنگ آمور
حدوداً کمتر از ۱۰۰ عدد پلنگ آمور در کره زمین باقیمانده است و این گونه به شدت در معرض خطر انقراض قرار دارد. تهدیدهای ناشی از فعالیتهای انسانی مانند شکار به خاطر پوست زیبا و تخریب زیستگاهها به علت قطع درختان و ساخت جادهها، پلنگهای آمور را در مسیر انقراض قرار داده است.
۷. فیل سوماترا
همکاریهای غیرقانونی در قطع درختان، ایجاد مزارع نخل روغنی و تعارض انسان با حیات وحش خطر انقراض فیلهای سوماترا را افزایش داده است. در طی ۷۵ سال گذشته، جمعیت این فیلها حدود ۸۰ درصد کاهش یافته است.
۸. سائولا
سائولا که به نام «تک شاخ آسیایی» نیز مشهور است، یکی از نادرترین پستانداران جهان به شمار میآید. آمار دقیقی از میزان جمعیت این گونه در دست نیست، اما به طور کلی برآورد میشود که تنها چند ده عدد از آنها باقی ماندهاند. به همین دلیل، تلاشها برای حفاظت از سائولاها با چالشهای زیادی مواجه است.
۹. ببر مالایی
حفاظت از ببر مالایی تحت تأثیر فعالیتهای انسانی، از جمله شکار غیرقانونی به خاطر فروش پوست، استخوانها و دیگر اعضای بدن این ببر که در طب سنتی کاربرد دارد، با چالشهای قابل توجهی مواجه است. همچنین، کمبود طعمه و از دست رفتن زیستگاهها، ببرهای مالایی را به حاشیه رانده است.
۱۰. ببر جنوب چین
ببر جنوب چین عملاً به سمت انقراض سوق داده شده است و به جز تعداد انگشتشماری از این ببر در اسارت، دیگر وجود ندارد. این مسئله عمدتاً به دلیل تخریب زیستگاههای طبیعی در منطقه و همچنین شکار غیرمجاز صورت گرفته است. پروژههای احیای این گونه در دست اقدام هستند، اما چشمانداز جلوگیری از انقراض کامل ببرهای جنوب چین همچنان مبهم است.
منبع: روزیاتو
