یک تیم بینالمللی از دانشمندان به واسطه بهکارگیری روشهای محاسباتی پیشرفته، بزرگترین و دقیقترین شجرهنامه پرندگان را تا به امروز ایجاد کرده است. در این تحقیقات، پروفسور «سیاوش میرعرب»، محقق ایرانی وابسته به دانشگاه کالیفرنیا، در کنار دیگر اعضای تیم فعالیت کرده است. این شجرهنامه شامل یک نمودار پیچیده از حدود ۹۳ میلیون سال تاریخچه روابط تکاملی بین ۳۶۳ گونه پرنده میباشد که تقریباً ۹۲ درصد از تمامی خانوادههای پرندگان را به تصویر میکشد.
به نقل از دیجیاتو، بر اساس مقالات منتشرشده در مجلات نیچر و PNAS، این شجرهنامه جزئیات الگوهای تکاملی پرندگان را پس از انقراض دایناسورها در ۶۵ تا ۶۷ میلیون سال پیش به وضوح بیان میکند. پروفسور میرعرب در رابطه با این پژوهش اظهار داشت:
«هدف ما احیای کامل تاریخ تکامل تمامی پرندگان است.»
در حقیقت، این پژوهش بخشی از پروژه «۱۰۰۰۰ ژنوم پرنده» (B۱۰K) به شمار میرود، که در آن دانشگاه کپنهاگ دانمارک، دانشگاه ژجیانگ چین و دانشگاه کالیفرنیا، سندیگو آمریکا در همکاری هستند و هدف از آن تولید پیشنویس توالی ژنوم برای حدود ۱۰,۵۰۰ گونه پرنده زنده است.
بزرگترین و دقیقترین شجرهنامه پرندگان
برای ساخت این شجرهنامه، محققان از الگوریتمهایی تحت عنوان ASTRAL بهرهبرداری کردند که پروفسور سیاوش میرعرب و همکارانش آنها را با هدف استنتاج روابط تکاملی با دقت، مقیاسپذیری و سرعتی بیسابقه توسعه دادهاند. با استفاده از این الگوریتمها، محققان توانستند اطلاعات بیش از ۶۰ هزار منطقه ژنومی را ادغام کرده و یک پیکره آماری قوی برای آنالیز فراهم آورند.
به کمک این الگوریتمها، محققان بعدها تاریخچه تکاملی بخشهای جداگانه را مورد بررسی قرار دادند و آنها را در کنار یکدیگر قرار دادند و در نهایت شجرهنامه جامع پرندگان را جمعآوری کردند. براساس اظهارات پژوهشگران، برای بازسازی این شجرهنامه از دو استراتژی شامل توالییابی ژنهای هر گونه و تحلیل توالیهای گونههای مختلف استفاده شده است.
علاوه بر این، دانشمندان در تحقیقات پیشین خود، فلامینگوها و کبوترها را به اشتباه به عنوان خویشاوندان تکاملی در کنار یکدیگر قرار داده بودند. اما با تجدید نظر در تجزیهوتحلیل ژنوم ۳۶۳ گونه، درخت خانوادگی دقیقتری شکل گرفت، که کبوترها را از فلامینگوها فاصله بیشتری داد.