در طی هشت سال دفاع مقدس ملت ایران، رادار سوباشی با پشتیبانی از چندین سایت راداری، سیستمهای موشکی زمین به هوا و توپخانههای ضد هوایی، آسمان ناحیه غربی و بخشی از مناطق جنوبی و شمال غربی را تحت کنترل خود قرار داد. به دلیل عملکرد مؤثر این رادار، خلبانان عراقی همواره از نزدیک شدن به آن میترسیدند و حتی حریم دفاعی این سایت راداری را دور میزدند.
، چند روز پس از امضای «قطعنامه ۵۹۸» در جریان عملیات مرصاد و بمباران سایت راداری سوباشی در همدان، ۱۹ نفر از کارکنان و متخصصان این رادار به شهادت رسیدند. در حال حاضر، آسایش و امنیت ما نتیجهای از ایثار و فداکاری رزمندگان و شهدایی است که در سایت سوباشی جان خود را فدای میهن کردند و اجازه توطئه افکنی به دشمنان را نمیدهند. این سایت راداری بهعنوان یکی از کلیدیترین سایتهای راداری کشور در زنجیره عظیم پدافند هوایی، نقش برجستهای در مقابله با حملات هوایی رژیم بعث عراق در دوران جنگ ایفا کرده است.
پدافند هوایی بهعنوان یکی از ارکان عملیاتی و اساسی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در زمان دفاع مقدس، با اتخاذ تدابیر مؤثر توانست نهتنها امنیت هوایی خطوط مقدم جبههها را تأمین کند، بلکه وظایف دیگری از جمله حفاظت از شهرها در برابر حملات هوایی و موشکی رژیم بعث عراق و نیز حمایت از مراکز استراتژیک و غیر استراتژیک کشور را نیز بر عهده داشت.
در مدت هشت سال دفاع ملت ایران، رادار سوباشی با ارتباط و تغذیه چندین سایت راداری، سامانههای موشکی زمین به هوا و توپخانههای ضد هوایی، کنترل کاملی بر آسمان ناحیه غربی و بخشهایی از مناطق جنوبی و شمال غربی داشت و به دلیل کارآیی بالای آن، خلبانان عراقی همواره از نزدیک شدن به آن دلهره داشتند و حریم دفاعی این سایت را دور میزدند.
در خلال دفاع مقدس، دشمن بارها تلاش کرد تا این سایت را هدف حملات مستقیم خود قرار دهد، به طوری که بیش از ۱۵۷ مورد حمله به این سایت صورت گرفت و استفاده از موشکهای ضدراداری گواهی بر این حقیقت است. هدف این حملات، رفع عقده شکستهای گذشته در برابر پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران و تسخیر آسمان منطقه نبرد برای تسهیل پیشروی نیروهای سطحی منافقین و حمایت هوایی از مزدوران رجوی بود. این دو هدف از جمله اهداف اصلی ماشین جنگی صدام بود.
امیر سرتیپ برلت علی غلامی، یکی از پیشکسوتان صنعت پدافند هوایی، روایت میکند: «فعالیتهای ما برای راهاندازی و عملیاتی نمودن سیستم موشکی «هاگ» در عملیات «مرصاد» آنچنان به صورت مخفیانه انجام شد که عراقیها و منافقین نتوانستند از آن مطلع شوند. در زمان هجوم منافقین به کشورمان، ما به سایتهایمان دستور آمادهباش دادیم. دشت ایلام تنها چند دقیقه پس از اعلام آمادهباش، مملو از هواپیماهای عراقی شد که در تیمهای ۱۵ تا ۲۰ تایی به منظور حمایت هوایی از منافقین بر فراز آنها پرواز میکردند. با آغاز پرواز این دستهها، سایتهای ما به انهدام این هواپیماها پرداختند و تا ساعت ۱۰ موفق شدیم حدود ۱۶ فروند از هواپیماهای دشمن را سرنگون کنیم. دشمن که متوجه شد توانایی مقابلهی ما فراتر از آنچه انتظار داشت بیشتر است، پوشش هوایی از منافقین را قطع کرد و هواپیماهای «F۴» از پایگاه شکاری همدان، «F۵» از پایگاه دزفول و هلیکوپترهای هوانیروز بدون هیچ مانعی اقدام کردند و آنچه باید بر سر منافقین و خیانتکاران به وطن آورند.»
متأسفانه در طول جنگ تحمیلی و بهویژه در عملیات مرصاد، نقش پدافند هوایی به خوبی مورد توجه قرار نگرفت و حق آن به درستی ادا نشد، چرا که در این عملیات، ما بالاترین تعداد شهدای پدافند هوایی را با ۶۰ شهید تقدیم اسلام کردیم. تنها یک ساعت پس از برخورد پدافند هوایی با دستههای پروازی حامی منافقین، عراقیها با در نظر گرفتن اطلاعاتی که از طریق آمریکا و خودشان از مرکز کنترل «سوباشی» همدان به دست آورده بودند، توانستند ما را دور زده و آنجا را منهدم کنند. در این سایت راداری نیز حدود ۱۹ نفر از نیروهای متخصص ما به شهادت رسیدند.
کتاب «شهدای عاشورایی سایت سوباشی» نیز از سوی انتشارات سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس ارتش جمهوری اسلامی ایران منتشر شده است. در اینجا لازم است یاد و خاطره شهیدان «رجبعلی جودکی»، «اسدالله زمانی»، «مهدی عسکری»، «نظام علی ملکی»، «فرهاد دستنبو»، «پرویز منصورعلی»، «اکبر کوهی ورامینی»، «پرویز نادری»، «رضا اقبالپور»، «علی حسین زارعی»، «علیرضا بهرامی روشن»، «علینقی فخرالدین»، «حسنعلی مهدی برازنده»، «حسن یوسفی صفت»، «محمدعلی جوینده مهر»، «حسن مسعودی خرم»، «محمدرضا مؤمنی»، «طهماسب جامه شورانی» و «خسرو پناهی» که در این نبرد به فیض شهادت نائل آمدند، گرامی داشته شود.
