در آخرین روزهای سال ۹۸، کمتر کسی به بیماریهای قدیمی مانند سرخک، سرخجه و آبله مرغان توجه میکرد؛ هر چه بود، فقط بحث کرونا و استفاده از ماسک و واکسن در میان بود.
اما اکنون شیوع سرخک در کشورهای همسایه و نزدیک شدن آن به مرز ایران میتواند هر فردی را نگران کند. براساس اخبار، در سالهای اخیر و در میان این حواسپرتی، موارد ابتلا به سرخک در ایران بهطرز قابل توجهی افزایش یافته است.
دلیل اصلی این موضوع را میتوان به ضعف برنامه واکسیناسیون در کشورهای همسایه، بهویژه در شرق کشور و همچنین تردد اتباع آنها بهصورت مجاز یا غیرمجاز به ایران نسبت داد.
لازم به ذکر است که شیوع سرخک فقط محدود به کشورهای همسایه و ایران نیست، چرا که آمارها وضعیت بد این بیماری را در ایالات متحده آمریکا نیز نشان میدهد. براساس دادههای جدید منتشر شده توسط مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده، در مجموع ۱۸۸ مورد سرخک در ۲۶ ایالت و واشنگتن دی سی تایید شده است. در این شرایط، ۹۳ نفر به بیمارستان منتقل شدهاند که بیشتر آنها کودکان زیر ۵ سال هستند. در حالی که تنها ۵۸ مورد سرخک در سال ۲۰۲۳ ثبت گردیده است.
نشانهها را جدی بگیرید
همهچیز با تب شروع میشود و به مشکلات تنفسی و دانههای قرمز روی پوست بدن و صور ادامه پیدا میکند؛ علائمی که بهتر است در مراحل اولیه به پزشک متخصص مراجعه شود تا از اشتباه گرفتن آن با بیماریهای دیگری نظیر آبلهمرغان جلوگیری بهعمل آید. هرچند که این موضوع در مسری بودن آن چندان تأثیری ندارد؛ زیرا بیماری سرخک هم به شدت مسری است و بهترین راه مقابله با آن واکسیناسیون بهموقع میباشد.
به همین دلیل است که تنها راه مبارزه با آن این روزها مورد توجه قرار گرفته است، چرا که در کشورهای همسایه مانند عراق، وضعیت پوشش واکسیناسیون کودکان برای پیشگیری از بیماری سرخک مطلوب نیست و همچنان پایین باقی مانده است.
این موضوع موجب شیوع بیماری در کشورهای همجوار، بهویژه افغانستان، پاکستان و عراق شده و میتواند برای ایران نیز وضعیت نگرانکنندهای را پدید آورد.
زیارت با سلامت
در این راستا، آگاهی از وضعیت کنونی این بیماری و روشهای پیشگیری از آن، تمامی آن چیزی است که میتواند به ما کمک کند. این امر را حسین فرشیدی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بهطور جدی تأکید میکند و از زائرانی که قصد سفر به اربعین دارند میخواهد قبل از سفر، از کامل بودن سابقه واکسیناسیون سرخک کودکان زیر ۱۵ سال خود مطمئن شوند.
اگر واکسنی تزریق نشده است، در این روزهایی که همه از سرخک صحبت میکنند، با در دست داشتن کارت واکسیناسیون کودکان به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه کنید و واکسیناسیون آنها را تکمیل کنید. متخصصان بیماریهای ویروسی و عفونی تاکید میکنند که سرخک یک بیماری ویروسی است که معمولاً کودکان به آن مبتلا میشوند، اما در صورتی که بزرگسالان هم سابقه ابتلا به بیماری یا واکسیناسیون نداشته باشند، در معرض خطر ابتلا به سرخک قرار میگیرند.
برای همین، پس از اطمینان از واکسیناسیون، جدیترین توصیه این است که از نزدیک شدن به افرادی که علائم دارند در سفر اربعین خودداری کنید؛ استفاده از ماسک و جلوگیری از تماس میتواند تا حد زیادی از ابتلا به بیماری در طول سفر جلوگیری نماید. همچنین لازم است بدانید که علاوه بر پیشگیری، جلوگیری از انتشار بیماری نیز یکی از وظایف و مسئولیتهای اجتماعی هر فرد است و باید در صورت بروز کوچکترین علامت، تلاش کرد احتمال انتقال بیماری به اطرافیان را به حداقل رساند.
پیشگیری با واکسن
تزریق واکسن سرخک، تنها راه موثر در پیشگیری از این بیماری است؛ واقعیتی که با برنامهریزی جدی و منظم در دورههای خاص، اجرایی شده است. در سالهای گذشته، ما بارها درباره بیماری سرخک و سرخجه و واکسنهای مربوط به آن اطلاعاتی کسب میکردیم و با کاهش شیوع گسترده بیماری، بحث و مناظرهها نیز به تدریج کاهش پیدا کرد.
مروری بر تاریخچه این بیماری نشان میدهد که واکسیناسیون منظم سبب شده است ایران به مرحله حذف سرخک از کشور نزدیک شود، اما سهلانگاری در زمینه ادامه این برنامه و همچنین تمرکز همه توجهها به کرونا و بالطبع واکسیناسیون کمتر در کشورهای همسایه، منجر شد که ایران نتواند به این هدف دست یابد و اکنون در آستانه افزایش مجدد آمار قرار گرفته است.
حال و با امکان شیوع دوباره آن در ایران، دوباره همه به سراغ واکسنهای سرخک رفتهاند که میتواند مانع جدی برای ابتلا به این بیماری باشد. بهگفته متخصصان، واکسن MMR از افراد در برابر سه عفونت سرخک، اوریون و سرخجه محافظت مینماید.