بی‌اختیاری ادرار: علل و راهکارهای درمانی

 دکتر سمیرا یاوری بیان کرد که بی‌اختیاری‌های ادراری ممکن است به‌صورت منفرد یا به‌طور همزمان با دیگر انواع آن رخ دهد که چنین حالتی به عنوان بی‌اختیاری مختلط شناخته می‌شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی توضیح داد که بی‌اختیاری ادراری استرسی به معنای وجود ادرار در ارتباط با فعالیت‌هایی مانند سرفه، عطسه، خم شدن یا خندیدن است، در حالی که بی‌اختیاری فوریتی به حالت دفع ادرار همراه با احساس نیاز شدید برای ادرار کردن اطلاق می‌شود.

به گفته دکتر یاوری، بی‌اختیاری ادراری مختلط به‌صورت دفع ادرار در نتیجه فعالیت و همزمان با احساس قوی برای ادرار کردن بروز می‌کند.

وی به علائم ناشی از بی‌اختیاری ادراری اشاره کرده و ادامه داد که بیماران مبتلا به این مشکل ممکن است نشانه‌هایی از جمله بی‌اختیاری ادراری مداوم را تجربه کنند که در حین تماس جنسی بروز می‌کند.

متخصص زنان و زایمان دانشگاه تصریح کرد که بی‌اختیاری وضعیت‌محور به تغییر در وضعیت بدن مربوط می‌شود، بی‌اختیاری ادراری سرریزی ناشی از احتباس یا تخلیه ناپایدار مثانه، بی‌اختیاری ادراری شبانه در طی خواب و همچنین بی‌اختیاری ادراری نامحسوس که بدون آگاهی از آن رخ می‌دهد نیز جزو این دسته‌اند.

وی به عوامل خطر مرتبط با این نوع بی‌اختیاری اشاره کرد و یادآور شد که نژاد، افزایش سن، چاقی، دیابت، زایمان‌های متعدد، سرفه‌های مزمن، COPD، استعمال دخانیات، سابقه جراحی در نواحی لگنی، مصرف برخی داروها و وجود اختلالات عملکردی و حرکتی از عوامل مؤثر بر بی‌اختیاری ادراری به شمار می‌روند.

عضو هیئت علمی دانشگاه بر این نکته تأکید کرد که افرادی که هر یک از این موارد را دارند باید برای ارزیابی و بررسی بیشتر به پزشک مراجعه نمایند.

دکتر یاوری اشاره کرد که عوامل خطر شناخته شده‌ای مانند سن، BMI و سایر پیش‌زمینه‌ها می‌توانند به شروع بی‌اختیاری ادراری کمک کنند، و این بیماری دوره پنهان طولانی‌مدتی دارد.

متخصص زنان و زایمان دانشگاه افزود که مداخلات به موقع ممکن است بروز علائم بی‌اختیاری ادراری را به تأخیر انداخته یا از شدت آثار آن بکاهد. یکی از مثال‌ها می‌تواند تأثیر آموزش تمرینات عضلات کف لگن در دوران بارداری با هدف پیشگیری از بی‌اختیاری ادراری در درازمدت باشد.

وی اضافه کرد که سایر روش‌های مداخله‌ای شامل کاهش وزن در زنان چاق، کنترل دقیق قند خون در دیابتی‌ها، پرهیز از الکل و کاهش مصرف کافئین در جلوگیری از بروز یا به تأخیر انداختن بی‌اختیاری ادراری مؤثر است.

دکتر یاوری به توضیح راه‌های درمان بی‌اختیاری ادراری پرداخت و اعلام کرد که به طور کلی روش‌های درمانی شامل شیوه‌های غیر دارویی محافظه کارانه، درمان دارویی و جراحی می‌باشد.

متخصص بیماری‌های زنان و زایمان افزود که درمان‌های محافظه کارانه بی‌اختیاری ادراری، شامل اصلاح شیوه زندگی، پرهیز از رفتارهای مضر نظیر مصرف دخانیات و الکل و همچنین کاهش وزن هستند.

وی توضیح داد که کاهش وزن به میزان ۱۰ درصد می‌تواند بهبود بیش از ۵۰ درصدی در علائم بیماران با بی‌اختیاری استرسی را به دنبال داشته باشد. همچنین، کاهش مصرف کافئین نیز برای خانم‌ها با بی‌اختیاری فوریتی مفید گزارش شده است.

دکتر یاوری ادامه داد که آموزش مثانه، با تشویق به دفع به موقع ادرار، به بیماران مبتلا به مثانه فعال بیش از حد کمک می‌کند تا دفعات احساس فوریت غیرقابل کنترل را کاهش داده و کنترل ارادی ادرار را بهبود بخشد.

عضو هیئت علمی دانشگاه تصریح کرد که با استفاده از برگه‌های ثبت ادرار و محدود کردن مصرف مایعات در افرادی که به طور مداوم مقدار زیادی مایعات مصرف می‌کنند، می‌توان زمان‌های بروز بی‌اختیاری ادراری را شناسایی کرده و راهکارهای درمانی مناسب ارائه کرد.

وی در پایان افزود که تکنیک‌های ریلکسیشن و تمرینات عضلات کف لگن با نام ورزش‌های Kegel، به همراه تجویز دارو برای درمان بی‌اختیاری فوریتی و مثانه بیش از حد تحت نظر پزشک، از جمله روش‌های درمانی برای مبتلایان به بی‌اختیاری ادراری به شمار می‌آید.