مناسب‌ترین روش برای تأمین معیشت ساکنان مرزی

علی‌رغم اینکه یکی از بزرگ‌ترین مزیت‌های استان‌های مرزی می‌تواند تبدیل آن‌ها به پایانه‌های صادراتی باشد، در سال‌های اخیر به طور کامل از این ظرفیت مهم و ارزشمند به منظور تأمین بازار فروش تولیدات استفاده نشده است.

فعالیت‌های مرزنشینی نظیر کولبری و ملوانی، به عنوان یکی از روش‌های درآمدزایی و تأمین معیشت ساکنان مناطق مرزی مطرح هستند. با این حال، در چند سال اخیر، عدم توانایی اقتصادی افراد ساکن در این نواحی و کمبود آگاهی آن‌ها از قوانین و مقررات مرتبط با مرزنشینی، سبب شده است که منافع آن‌ها به درستی تأمین نشود. از سوی دیگر، گروه‌های سازمان‌یافته قاچاق کالا از این معافیت‌ها و تسهیلات مرزی بهره‌برداری کرده و سودهای کلانی به دست آورند.

ساکنان نواحی مرزی در تقویت روابط اقتصادی، فرهنگی، امنیتی و دیپلماتیک با همسایگان و کشورهای منطقه دارای تأثیر قابل توجهی هستند و باید با تقویت تمام‌جانبه از آن‌ها به عنوان فرصتی بهره‌برداری شود. ایران با طول مرز آبی و خاکی 8755 کیلومتر و همسایگی با 15 کشور جهان و دسترسی به آب‌های آزاد، از یک موقعیت جغرافیایی استراتژیک برخوردار بوده و لذا باید از مرزنشینان به عنوان یک پتانسیل بی‌نظیر به بهترین نحو استفاده گردد.

در این راستا، رضا وفایی یگانه – معاون امور اقتصادی اتاق تعاون ایران به استفاده از ظرفیت تعاونی‌ها به عنوان یکی از راهکارهای مؤثر برای تأمین معیشت ساکنان مناطق مرزی اشاره کرد و گفت: این رویکرد به افزایش مشارکت اقتصادی مردم در زمینه‌های متعدد کمک می‌کند و در نهایت سود تعاونی‌ها به جیب اعضای آن، که همان مردم هستند، خواهد رفت.

وی تأکید کرد که تعاونی‌های فعال در مناطق مرزی نه تنها به رونق بازار و گسترش کسب و کار کمک می‌کنند، بلکه در تأمین کالاهای اساسی به مقدار کافی و با قیمت مناسب در بازار نیز مؤثر خواهند بود و به مردم اجازه می‌دهند نیازهای خود را از این طریق فراهم کنند.

معاون اقتصادی اتاق تعاون ایران ابراز داشت: گسترش فعالیت‌های تعاونی‌های مرزنشین به ایجاد پایانه‌های صادراتی، استانداردسازی مبادلات مرزی، کاهش انگیزه قاچاق و بهبود معیشت ساکنان این نواحی کمک می‌کند.

تعاونی‌های مرزنشین نه تنها به رونق بازار و افزایش کسب و کارها کمک می‌کنند، بلکه در تأمین کالاهای معیشتی با قیمت‌های مناسب در بازار نیز نقش بسزایی ایفا می‌کنند.

وفایی یگانه تصریح کرده است که تعاونی‌های مرزنشین، قاچاق کالا را به سمت تجارت قانونی سوق می‌دهند و افزود: تسهیل در عرضه مایحتاج مورد نیاز به نواحی دورافتاده و مرزی، نه تنها مانع از مهاجرت و خالی شدن جمعیت این مناطق می‌شود، بلکه اوضاع معیشتی ساکنان آن‌ها را با تأمین درآمد بهبود می‌بخشد و به کاهش قیمت‌ها و آسیب‌پذیری آن‌ها کمک خواهد کرد.

براساس آمارهای اخیر، بیش از 450 تعاونی مرزنشین با عضویت 2 میلیون نفر در 17 استان کشور شکل گرفته‌اند که بر اساس قانون، مجاز به واردات و صادرات اقلامی چون مواد غذایی، محصولات معدنی و تولیدات بهداشتی هستند.

تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که برطرف کردن موانع و مشکلات تعاونی‌های مرزنشین، توسعه این تعاونی‌ها و بازارچه‌های مرزی را به دنبال خواهد داشت. آن‌ها معتقدند که کاهش میزان اقتصاد غیررسمی در مرزهای کشور، نیازمند بهبود شرایط معیشتی ساکنان این نواحی است و حفظ امنیت مرزها ژئواکونومیکی یکی از مسائل مهم کشور به شمار می‌رود. از این رو، بهره‌برداری از پتانسیل‌های اقتصادی و اجتماعی نادیده گرفته شده مرزنشینان، ضروری به نظر می‌رسد و حمایت از آن‌ها در شرایط کنونی می‌تواند به تقویت معیشت مردم در این مناطق و تنظیم بازار کالاهای اساسی بیانجامد.

پیش‌تر، احمد میدری – وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مهم‌ترین اهداف برنامه خود در زمینه تعاون را شامل افزایش سهم بخش تعاون از فعالیت‌های اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی در این حوزه، و بهره‌برداری از ظرفیت تعاونی‌های مرزنشین به منظور تقویت ارتباط با کشورهای همسایه و پیشگیری از تحریم‌های ظالمانه ارزیابی کرده، که در نهایت منجر به تقویت و توسعه صادرات تعاونی‌ها خواهد شد.

اهمیت تعاونی‌های مرزنشین در حفاظت و پاسداری از مرزها، حفظ امنیت در مناطق مرزی و جلوگیری از ورود کالای قاچاق و تنظیم بازار کالاهای اساسی بسیار بالاست. بنابراین، سیاست‌گذاری‌ها در این زمینه باید به گونه‌ای باشد که فعالیت مرزنشینان از رونق بیشتری برخوردار شده و چالش‌های مبادلات مرزنشینی برطرف شود.