افزایش تعداد گلبول های قرمز در هر واحد از حجم خون به عنوان غلظت خون شناخته می شود. چنانچه میزان هموگلوبین در مردان بالای ۱۸ و در زنان بیشتر از ۱۶ گرم در دسی لیتر باشد، به وجود آمدن غلظت خون تایید می شود. این وضعیت ممکن است به صورت اولیه و ناشی از بیماری «پلی سیتمی ورا» بروز کند یا بر اثر عواملی همچون کاهش اکسیژن رسانی به بافت ها، اختلالات ریوی، ارتفاع زیاد، مصرف سیگار، مشکلات مرتبط با هموگلوبین، افزایش ترشح اریتروپویتین و وجود تومور ها رخ دهد.
بالا رفتن غلظت خون در بدن جریان خون را در قلب و رگ ها کاهش می دهد که در نتیجه آن می تواند منجر به سکته مغزی از طریق گرفتگی اندام ها مانند دست ها و پاها شود.
علایم ناشی از غلظت خون در برخی افراد ممکن است هیچ نشانه ای نداشته باشد، در حالی که در دیگران ممکن است موجب مشکلاتی نظیر خستگی و بی حالی، سردرد، احساس سبکی سر، اختلالات بینایی، تنگی نفس و خارش های پوستی به خصوص پس از دوش گرفتن شود. نشانه هایی مانند قرمزی چهره و ورید های تورم کرده در چشم ها و نیز بزرگ شدن کبد و طحال قابل مشاهده اند. در مراحل بعدی ممکن است زخم معده، دردهای استخوانی و حتی نقرس و سنگ کلیه بروز کند.
برای مقابله با غلظت خون باید به درمان عوامل زمینه ای پرداخته شود. اجتناب از استعمال سیگار، دوری از محیط های آلوده، افزایش مصرف مایعات، انجام فصد خون و توجه به درمان های دارویی از جمله راهکارهای توصیه شده هستند. در فصد خون، خون خارج شده از بیمار برای استفاده مجدد مناسب نیست، اما مهم است بدانید که تنها بر اساس تیرگی و رنگ خون نمی توان به تشخیص غلظت خون رسید و این امر مستلزم انجام آزمایشات خواهد بود.
استرس و اضطراب های عصبی نیز می توانند منجر به بروز غلظت خون کاذب گردند، زیرا فشار روانی باعث افزایش ترشح آدرنالین و در نتیجه انقباض رگ ها می شود که به نشت پلاسما از عروق و کاهش آن نسبت به گلبول های قرمز منجر می شود. تعریق زیاده از حد و اسهال های شدید نیز از دیگر علل بروز غلظت خون موقت هستند. شیوع این عارضه بیشتر در افراد بالای ۴۰ سال و به ویژه در مردان مشاهده می شود.
مصرف آلبالو، آب لیموترش و موز به تصفیه خون کمک می کند. به طور کلی، میوه ها و سبزیجات به دلیل دارا بودن ویتامین C و فیبر های حل شدنی و نامحلول، یک سپر حفاظتی در برابر افزایش غلظت خون و فشار خون فراهم می کنند. به همین خاطر، افرادی که رژیم گیاه خواری داشته باشند نه تنها خطر ابتلا به سرطان روده را کاهش می دهند، بلکه نسبت به هم سن وسالان خود دارای خون رقیق تر و فشار خون پایین تری هستند.
بر اساس اطلاعیه سازمان انتقال خون، برای کاهش احتمال لخته شدن خون، بهتر است مصرف روغن های جامد، روغن نارگیل، چربی های حیوانی، ماهی قرمز، دل، قلوه، مغز و پیه گاو و گوسفند را به حداقل رسانید و به جای آن از لبنیات کم چرب، ماهی، سبزی و میوه های فراوان استفاده کنید.