دیگر اپراتورها از گسترش بازایستادند!
در حالی که جهان با سرعتی شگفت‌آور به سمت «تحول دیجیتال» در حال حرکت است، به نظر می‌رسد روند پیشرفت فناوری 5G در ایران با چالش‌ها و تاخیرهای قابل توجهی روبرو بوده و در عملکرد یکی از اپراتورهای موبایل کشور مشخص است. در حالی که اپراتور همراه اول در صدد توسعه زیرساخت‌ها است، اما ایرانسل به طور رسمی فعالیت‌های خود را متوقف کرده است.
فناوری نسل پنجم ارتباطات دیگر صرفاً یک ابداع نیست. این فناوری به یک الزام جدی برای رشد اقتصادی و پیشرفت دیجیتال بدل گشته است. سرعت بالای اینترنت تنها یکی از مزایای برجسته این نسل نوین در این عرصه ارتباطات به شمار می‌آید.
فناوری 5G بسترهای لازم برای شکل‌گیری «شهرهای هوشمند، پزشکی از راه دور و صنایع اتوماتیک» را در اختیار می‌گذارد. کشورهای پیشرفته با انجام سرمایه‌گذاری‌های چشمگیر در حال پیشرفت در این حوزه هستند، اما به نظر می‌رسد ایران با چالش‌های جدی در این راه دست و پنجه نرم می‌کند؛ به طوری که اپراتوری چون ایرانسل نتوانسته است در طول سه ماه، حتی یک سایت جدید را راه‌اندازی کند.
جهان به سرعت به سمت 5G پیش می‌رود
براساس گزارش GSMA و برآوردهای صورت گرفته، انتظار می‌رود تا سال 2030 این فناوری حدود 960 میلیارد دلار به اقتصاد جهانی افزوده کند در حالی‌که در حال حاضر تعداد افرادی که به این نسل متصل هستند، کمتر از 2 میلیارد نفر است. به همین دلیل کشورهای نظیر چین، کره جنوبی و ایالات متحده آمریکا به سرمایه‌گذاری‌های کلان در این حوزه مبادرت کرده‌اند.
وضعیت ایران در زمینه راه‌اندازی و توسعه سایت‌های 5G
بررسی داده‌های رسمی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی درباره «تعداد سایت‌های فعال 5G در ایران» نشان می‌دهد که همراه اول در حال حاضر پیشرو در توسعه 5G در کشور محسوب می‌شود، حال‌آنکه رایتل به طور کامل در این زمینه غیرفعال است و به نظر می‌رسد ایرانسل نیز از نظر تمایل به توسعه دچار رکود شده است.
داده‌های رسمی وزارت ارتباطات نشان‌دهنده این است که اپراتور همراه اول توانسته تا پایان «زمستان 1403» تعداد سایت‌های فعال 5G خود را به «1215» افزایش دهد. این اپراتور در «پاییز 1403» 1175 سایت فعال داشته و طی سال گذشته به رشد 3.4 درصدی دست یافته است.
اما برعکس، ایرانسل هیچ گونه تغییر در تعداد سایت‌های فعال خود ایجاد نکرده و همان 1153 سایت فعال را که در پاییز 1403 داشت، تا پایان سال حفظ کرده است.
اپراتور رایتل نیز همچنان در طی این سال‌ها موفق به راه‌اندازی سایتی برای 5G نشده است و آمار مربوط به این اپراتور به صفر می‌رسد.
تحلیل‌ها نشان می‌دهد که با وجود عزم واقعی اپراتور همراه اول برای گسترش این فناوری و فراهم کردن دسترسی بیشتر به خدمات 5G برای عموم، دیگر دو اپراتور در حال حاضر در نوعی انزوا قرار گرفته‌اند.
هشدار؛ خطر عقب‌ماندگی از مسیر جهانی
این عدم تمایل و توقف در فرایند توسعه می‌تواند تبعات نامساعدی برای صنعت ارتباطات کشور به همراه داشته باشد، از جمله «کاهش رقابت‌پذیری در بازار داخلی»، «عدم انطباق با استانداردهای جهانی»، و «محدود ماندن خدمات نوین برای کاربران».
سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی باید به این موضوع ورود کند و دلیل عدم انگیزه اپراتورها را در سرمایه‌گذاری در این بخش جویا شود؛ به نظر می‌رسد نگرانی اپراتورهای موبایل از تعرفه‌های ارتباطی موجود، که در قالب نامه‌ای مشترک به رگولاتوری اعلام شده، موضوعی جدی است و ممکن است کشور را به رکود در صنعت ارتباطات سوق دهد.
رقابت در صنعت مخابرات تنها با توسعه زیرساخت‌ها معنا دارد. هر چند ممکن است که در حال حاضر همراه اول در این زمینه پیشرو و پیشگام به نظر آید، اما توسعه جامع 5G نیازمندی به همکاری تمام اپراتورها دارد.