رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، با تأکید بر مسئولیت تاریخی کشورهای عضو بریکس در قبال آینده کره زمین، بیان کرد: پارلمان‌های بریکس باید از موضع نظارتی خود فراتر بروند و به بازیگران کلیدی در تحول سبز جهانی تبدیل شوند و پرچم‌دار عدالت اقلیمی باشند.
سخنرانی غلامرضا تاجگردون در یازدهمین اجلاس رؤسای مجالس کشورهای عضو بریکس با موضوع «گفت‌وگوهای بین پارلمانی بریکس در ارتباط با اقلیم و پایداری» به صورت زیر ارائه شده است:
«بسم‌الله الرحمن الرحیم
رؤسای محترم مجالس، نمایندگان عزیز، خانم‌ها و آقایان،
افتخار دارم که در این نشست مهم در جمع شما حضور دارم که به‌طور ویژه در مورد گفت‌وگوی بین‌پارلمانی درباره اقلیم و پایداری متمرکز شده است. این جلسه، نشان‌دهنده درک مشترک ما از چالش‌های جهانی و نیاز به بحث سازنده برای یافتن راه‌حل‌هایی مبتنی بر همکاری، عدالت و مسئولیت‌پذیری جهانی است.
امروز، بحران اقلیم دیگر تنها یک هشدار نیست، بلکه به واقعیتی عمیق و ملموس تبدیل شده که زندگی میلیون‌ها انسان را به مخاطره انداخته است. اقلیم، زبانی مشترک میان تمامی ملت‌هاست؛ و آینده بشریت، بیش از هر زمانی، تحت تأثیر انتخاب‌های ما در حوزه سیاست‌گذاری، اقتصاد و حکمرانی قرار دارد.
خانم‌ها و آقایان، کشورهای عضو بریکس، با جمعیتی تقریباً ۴۰ درصد از کل جهان، مسئولیت سنگینی در قبال آینده زمین به دوش دارند. ظرفیت‌های متنوع بریکس باید به سمت ساخت آینده‌ای پایدارتر و عادلانه‌تر برای تمامی ساکنان کره زمین هدایت شود.
در پارلمان‌ها، ما وظیفه خطیری در حوزه سیاست‌گذاری اقلیمی داریم. قانون‌گذاری برای توسعه سبز، تصویب بودجه‌های زیست‌محیطی، نظارت بر اجرای تعهدات اقلیمی و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر تنها بخشی از این مسئولیت تاریخی ماست.
همکاران محترم، بر این باور هستیم که گفت‌وگوهای بین‌پارلمانی بریکس درباره اقلیم و پایداری بایستی به دنبال اهداف مشخص و اقداماتی ملموس باشد. به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنم:
۱. ایجاد یک چارچوب همکاری سبز برای پارلمان‌های بریکس به‌منظور تبادل تجربیات قانون‌گذاری در زمینه انرژی پاک، حمل‌ونقل پایدار، مدیریت منابع آب و اقتصاد چرخشی؛
۲. تأسیس یک مرکز پژوهشی پارلمانی بریکس برای اقلیم و پایداری به‌منظور ارائه حمایت‌های علمی به سیاست‌گذاران؛
۳. تشویق سرمایه‌گذاری مشترک در فناوری‌های سبز با حمایت قانون‌گذاران؛
۴. ایجاد استانداردهایی برای ارزیابی اثرات زیست‌محیطی پروژه‌های کلان در کشورهای عضو؛
۵. تدوین سیاست‌های حمایتی برای گروه‌های آسیب‌پذیر اقلیمی، به‌ویژه جوامع محلی، کشاورزان خرد و نسل جوان؛
۶. تقویت همکاری بین‌پارلمانی به‌منظور تقویت صدای مشترک بریکس در اجلاس‌های بین‌المللی اقلیمی نظیر COP؛
همکاران عزیز، تجربه دوران کرونا به ما آموخته است که فقط با اقدام دسته‌جمعی و اعتماد متقابل می‌توان بحران‌های جهانی را مدیریت کرد. همان‌طور که آن بحران بهداشتی جهانی به پاسخ هماهنگ نیاز داشت، بحران اقلیمی نیز به پاسخی چندجانبه، عادلانه و مشارکت‌محور احتیاج دارد. حال باید انتظار داشته باشیم که پارلمان‌های بریکس نه تنها به‌عنوان ناظر یا قانون‌گذاران عمل کنند، بلکه به کنشگران فعالی در تحول سبز تبدیل شوند؛ بازیگرانی که صدای نسل‌های آینده را نمایندگی نمایند.
عالیجنابان، ایران علی‌رغم چالش‌های ناشی از تحریم‌های یک‌جانبه، کمبود منابع مالی بین‌المللی و شرایط اقلیمی خشک و نیمه‌خشک، سیاست‌های ملی و برنامه‌های مختلفی را برای حفاظت از محیط‌زیست و مقابله با آثار تغییرات اقلیمی به اجرا درآورده است.
ازجمله این اقدام‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. تصویب قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالاب‌های کشور
۲. اجرای برنامه اقدام ملی برای سازگاری با تغییرات اقلیم
۳. توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی
۴. تدوین و تصویب قانون هوای پاک
این سیاست‌ها با دخالت فعال مجلس شورای اسلامی، تصویب بودجه‌های مربوط به محیط‌زیست و نظارت بر اقدامات اقلیمی پیگیری شده‌اند. همچنین مجلس شورای اسلامی به‌عنوان یکی از پارلمان‌های فعال منطقه در حوزه محیط زیست و توسعه پایدار شناخته میشود. کمیسیون‌های تخصصی مجلس، فراکسیون محیط زیست، همکاری نزدیکی با نهادهای اجرایی برای بهبود حکمرانی اقلیمی، حفاظت از منابع طبیعی و تقویت دیپلماسی محیط‌زیستی داشته‌اند.
همکاران محترم، بر این باورم که موضوع «عدالت اقلیمی» باید در کانون توجه گفت‌وگوهای بین‌پارلمانی ما قرار گیرد. ما نمی‌توانیم از کشورهای در حال توسعه انتظار داشته باشیم که با همان سرعت و توان کشورهای صنعتی به سوی سبز شدن گام بردارند، در حالی که آن‌ها آسیب‌پذیری بیشتری دارند و سهم تاریخی کمتری در تولید گازهای گلخانه‌ای داشته‌اند.
ما باید برای کشورهای جنوب جهانی، مکانیزم‌های انتقال فناوری، تأمین مالی اقلیمی و کاهش بدهی‌های زیست‌محیطی را به‌عنوان بخشی از عدالت جهانی اقلیمی مطرح کنیم.
این موضوع نیازمند صدای واحد از سوی مجالس کشورهای بریکس است.
اکنون زمان آن فرارسیده که بریکس، نقش رهبری در طراحی نظم اقلیمی جهانی را ایفا کند. ما می‌توانیم با ابتکارات مشترک، استانداردسازی سیاست‌های سبز و تأسیس صندوق‌های اقلیمی بریکس و ارتقاء دیپلماسی اقلیمی در مجامع بین‌المللی، به مدلی از همکاری جنوب-جنوب تبدیل شویم.
بیایید با هم، یک فصل جدید از همبستگی اقلیمی بریکس را آغاز کنیم؛ فصلی که در آن پارلمان‌ها به پیشگامان حکمرانی پایدار تبدیل شوند. آینده سیاره ما تنها با همفکری، همدلی و همکاری ما، امن و پایدار خواهد بود.
در پایان، از میزبانی شایسته پارلمان و دولت برزیل و همچنین از ریاست محترم نشست برای فراهم‌سازی این فرصت ارزشمند به منظور تبادل نظرات و ترسیم افق‌های مشترک، صمیمانه قدردانی می‌کنم. با امید به جهانی سبزتر، پایدارتر و عادلانه‌تر برای همه.