آیین یادبود چهلمین روز درگذشت زندهیاد اصغر دادبه، مدیر فقید بخش ادبیات و عضو شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی با عنوان «شیدای میهن» با حضور فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، کاظم موسویبجنوردی رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ژاله آموزگار عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی، غلامرضا امیرخانی رئیس کتابخانه ملی، سیدفتحالله مجتبائی ادیب، پژوهشگر و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نصرالله پورجوادی استاد فلسفه و عرفان دانشگاه و رییس پیشین و موسس مرکز نشر دانشگاهی، سیروس شمیسا پژوهشگر و استاد برجسته ادبیات فارسی، علیاشرف صادقی زبانشناس ایرانی و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی و پریسا سنجابی پژوهشگر و دستیار و همکار زندهیاد اصغر دادبه در دایرهالمعارف بزرگ اسلامی سهشنبه ۱۵ اردیبهشت برگزار شد.در این مراسم فیلم مستندی ساخته سهامالدّین بورقانی به نمایش درآمد.
سیدعباس صالحی با اعلام اینکه برای ادای احترام به اصغر دادبه به این مراسم آمده است، گفت: دادبه درس آموخته فلسفه بود اما تا آخر عمر به ادبیات تعلق داشت، بخش قابل توجه این تعلقِ خاطر در عشق به ادبیات بود. او حس می کرد ادبیات تجلی ایران است. در همه تمدنها و ملتها ادبیات جایگاهی دارد اما در ایران ادبیات ریشه، شاخ و برگ و میوه ایران است، در هیچ کشور دیگری اینگونه نیست و فقط در ایران ادبیات چنین جایی را دارد.
او با اشاره به اینکه به نظر دادبه ادبیات هسته هویت ایرانی است، ادامه داد: اگر ادبیات را از آن بگیریم ایران و ایرانی باقی نمیماند. دادبه توجه داشت ادبیات زبان حکمت ایرانی است، تمدن ایرانی، فارسی را به عنوان زبان حکمت خود انتخاب کرد. شعر قبل و بعد از اسلام زبان حکمت ایران است، دادبه به نظریه اخلاقی حکمت ایرانی توجه داشت، کم آزاری یکی از پایههای آن است.
صالحی با بیان اینکه در ایران و حکمت ایرانی کمآزاری به معنی بیآزاری (در دیدگاه اصغر دادبه) است، افزود: کمآزاری جانمایه حکمت ایرانی است و از ایران به ادبیات و فلسفه هندویی راه پیدا کرده است. دادبه تلاش میکرد نسبت حکمت ایرانی را با ادبیات پیدا کند. در نظریه حکمت ایرانی، نظریه بیآزاری دیده میشود. دادبه تمام عمرش را برای ادبیات صرف کرد. آثار دادبه با این نگاه بود که ادبیات، هویت و زبان ایران است. خلیج فارس به ایرانمان گره خورده است.
وزیر فرهنگ با تاکید بر اینکه این روزها ایام خلیج فارس به دو اعتبار است، توضیح داد: خلیجفارس امروز یکی به معنی دهم اردیبهشت و دیگری فضای تهاجم ددمنشان است. در نتیجه به سرودههای دادبه نگاه میکردم که به ابیاتی که در سال ۱۳۹۲ به جزیره بوموسی رفته بود، سرود. صالحی در ادامه این شعر را خواند و گفت: خلیج فارس به ایرانمان گره خورده است/ به سرزمین نیاکانمان گره خورده است//به حکم حب وطن هرکجای این بر و بوم/ چو پیکری است که به اجدادمان گره خورده است.
/