در سطح جهانی، لیگها بهمنظور ایجاد یک زیرساخت و حمایت موثر از تیمهای ملی در سطوح مختلف برقرار میشوند. لیگهای درجه اول هر کشور بهعنوان ویترین این تیمها عمل میکنند، اما باید گفت که این ویترین به پشتوانه یک انبار از امید و آرزو استوار شده است. همانطور که لیگ برتر برای تیم ملی مهم و موثر است، لیگهای سطوح پایینتری هم به طور مشابه برای این لیگ نقش ایفا میکنند.
در ایران، از سال ۱۳۸۰، لیگ سطح اول به لیگ برتر حرفهای تغییر نام داد و لیگهای دسته اول و دوم آزادگان به عنوان سطوح دوم و سوم فوتبال شناخته شدند. برخی از باشگاههای بزرگ و حاضر در لیگ برتر بخشی از بودجه سالانه خود را برای تشکیل تیمهایی در سطوح پایینتر لیگ آزادگان که گاهی از بازیکنان به عنوان پل ارتباطی استفاده میکردند، اختصاص میدادند.
جنگ تحمیلی باعث تعطیلی لیگ برتر از نهم اسفند ماه ۱۴۰۴ شد. آخرین اخبار حاکی از آن است که رقابتهای لیگ بیست و پنجم بعد از برگزاری جام جهانی ادامه خواهد یافت. از آن زمان، توجهها به لیگ آزادگان نیز افزایش یافت، چرا که پس از تعیین تکلیف وضعیت لیگ برتر، نوبت به این لیگ میرسید.
حالاً خبرهایی به گوش میرسد مبنی بر اینکه مسابقات لیگ ۲ و لیگ یک آزادگان از اواخر همین ماه اردیبهشت آغاز خواهد شد. باید یادآور شد که تیمهای برتر در هر سطح، به سطح بالاتر صعود میکنند که نهتنها افتخارآفرینی برای هر استان و شهر محسوب میشود بلکه به ارزش مالی مجوزهای این تیمها نیز چندین میلیارد تومان اضافه میکند.
به موازات این جریان، تیمهای ضعیفتر به سطوح پایینتر سقوط میکنند که بهتبع آن، ارزش این مجوزها به شدت افت خواهد کرد. در شرایطی که رقابتها نیمهکاره رها شده و شانس بقا یا قهرمانی برای همه تیمها وجود دارد، نمیتوان درباره فصل آینده بهراحتی تصمیمگیری کرد. به همین دلیل، سازمان لیگ اقدام به ادامه مسابقات نموده است، اما این تنها یک جنبه از موضوع است.
اداره فوتبال فقط با دستورها و کاغذها ممکن نیست. هماکنون، باشگاه استقلال باوجودی که تاریخی غنی دارد، به دلیل مشکلاتی ناشی از جنگ، در بازگرداندن بازیکنان خارجی خود با دشواری مواجه است. دو باشگاه سپاهان و فولاد بهطور رسمی اعلام کردهاند که در شرایط کنونی، قادر به ادامه مسابقات لیگ برتر نیستند، چرا که تأسیسات آنها در دوران جنگ مورد حمله قرار گرفتند.
اکنون تصور کنید وضعیت تیمهای زیرمجموعه این باشگاههای بزرگ و متمول به چه شکل است، بهطور نمونه در لیگ سطح دوم آزادگان، بعضی از تیمها با بودجهای بهسختی به ۱۰ میلیارد تومان میرسند و ناگهان وارد رقابتی با هزینههای ۱۰۰ میلیاردی میشوند؛ چه بر سر آنها خواهد آمد؟
وقتی برای جذب بازیکن و مربی چنین هزینههای هنگفتی صرف میشود، طبیعی است که آنها تمایل به بازی رایگان نداشته باشند. در چنین شرایطی، داستان این تیمها با تیمهایی که به صورت دوستانه دور هم جمع شده و قراردادهایشان عمدتاً به حداقل ۱۴۴ میلیون تومان اجباری سازمان لیگ محدود شده، تفاوتی فاحش دارد.
تیمی که عمدتاً از جوانان تشکیل شده و حتی قبل از وقوع جنگ نیز بهدلیل مشکلات اقتصادی، در پرداختها چالش داشت، اکنون با هر زحمتی که هست دور هم جمع شده، اما هیچکدام از آنها انگیزه یا شرایط روحی لازم برای مسابقه ندارند. معلوم نیست آیا تیم حریف در زمین حاضر خواهد بود یا خیر؟ و تیمی که این هفته میزبان است و حتی نمیتواند هزینه اجاره زمین را بپردازد، آیا قادر خواهد بود هفته آینده به سفر برود؟
تا به امروز، هیچ نهاد یا فردی به فکر تیمهای لیگ آزادگان نیفتاده و آنها واقعاً به حال خود رها شدهاند. در چنین شرایطی، با یک دستور که مسابقات باید قطعاً از ۲۵ یا ۲۸ اردیبهشت آغاز شود، نمیتوان از بازیکنانی که ماهها دریافتی نداشتهاند و در دو ماه اخیر هم زمین تمرینی برای آمادگی نداشتهاند، انتظار حضور و عملکرد مناسب داشت.
بهتر است فدراسیون ابتدا به فکر زیرساختها و شرایط تیمها باشد و پس از آن برنامه ادامه مسابقات را اعلام کند.
بیشتر بخوانید: پشت پرده شایعه ۱۸ تیمی شدن لیگ؛ آقایان رانتی، دست از سر فوتبال بردارید!