آزمایش‌های ضروری قبل از شروع بارداری

به نقل از تبیان، قبل از آنکه به فکر بارداری باشید، انجام یک بررسی پزشکی الزامی است. شما باید برای گفت‌وگو درباره سوابق پزشکی خود و همسرتان، همچنین داروهایی که هم‌اکنون مصرف می‌کنید و شیوه زندگی‌تان با پزشک آماده باشید. این مکالمات به تعیین تست‌های لازم کمک می‌کند.

وجود یک سبک زندگی سالم، شامل داشتن رژیم غذایی مناسب و ورزش پیش از بارداری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اگر در معرض اضافه‌وزن قرار دارید، پزشک به شما توصیه خواهد کرد که تغییراتی در برنامه غذایی‌تان ایجاد کرده و فعالیت‌های ورزشی‌تان را افزایش دهید، چرا که حتی کاهش وزن کم نیز می‌تواند تأثیر مثبتی بر باروری شما داشته و کمک کند تا بارداری سالم‌تری را تجربه کنید.

به‌ طور کلی، برخورداری از عادت‌های غذایی سالم و فعالیت بدنی بیشتر از عددی که روی ترازو می‌بینید، اهمیت دارد.

اگر سیگاری هستید، مهم است که این عادت را قبل از اقدام به بارداری ترک کنید.

علاوه بر این، پزشک آزمایش‌هایی از نوع خون و ادرار را برای شما تجویز خواهد کرد تا وضعیت عفونت‌های منتقله از راه جنسی‌تان بررسی شود. همچنین، پزشک به سوابق واکسیناسیون شما نیز نگاهی خواهد انداخت.

واکسن‌های پیش از بارداری

در دوران بارداری، سیستم ایمنی بدن شما به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد و شما را در معرض بیشتر عفونت‌ها و برخی عوارض قرار می‌دهد. واکسیناسیون می‌تواند در پیشگیری از بیماری‌های جدی که ممکن است به شما و جنین آسیب برساند، بسیار مؤثر باشد.

در فصول سرما و آنفلوانزا، همیشه توصیه به دریافت واکسن آنفلوانزا برای مادران باردار می‌شود؛ بنابراین اگر در حال برنامه‌ریزی برای بارداری هستید، بهتر است در همان هفته‌های اولیه‌ای که از بارداری‌تان آگاهی ندارید، این واکسن را دریافت کنید. واکسن آنفلوانزا برای خانم‌های باردار هیچ گونه منع مصرفی ندارد.

واکسن‌های زنده (فعال) نظیر واکسن آبله‌مرغان و سرخک در دوران بارداری توصیه نمی‌شوند و بهتر است که ابتدا از نظر ایمنی بررسی شوید و در صورت نیاز قبل از اقدام به بارداری واکسینه شوید. فراموش نکنید که بعد از تزریق واکسن فعال، باید دست کم یک ماه صبر کنید و سپس برای بارداری اقدام نمایید.

اگرچه آبله‌مرغان ممکن است جدی به نظر نرسد، اما زنان باردار بیشتر در خطر ابتلا به پنومونی به عنوان عارضه آبله‌مرغان هستند. اگر خانمی باردار در فاصله ۸ تا ۲۰ هفته بعد از لقاح به آبله‌مرغان مبتلا شود، جنین ممکن است با سندرم آبله‌مرغان مادرزادی متولد شود که عوارضی چون اسکار پوست، اختلال در رشد دست‌ها و پاها، التهاب چشم و مشکلات رشد مغزی را به همراه دارد.

سرخجه می‌تواند عواقب جدی‌تری در بارداری داشته باشد: بالا رفتن ریسک سقط‌جنین، مرده‌زایی و زایمان زودرس و همچنین اگر سرخجه به جنین منتقل شود، ممکن است جنین با مشکلات متعددی چون اختلالات بینایی و شنوایی، آسیب‌هایی به قلب و میکروسفالی متولد شود.

بنابراین اگر در دوران بارداری متوجه شدید در برابر آبله‌مرغان و سرخجه ایمنی ندارید، چه باید بکنید؟

پزشکان توصیه می‌کنند که زنان باردار از تماس با کودکان یا افراد مبتلا به سرخجه خودداری کنند. مادر می‌تواند بعد از زایمان واکسینه شود.

عفونت‌های منتقله از راه جنسی

برخی عفونت‌های منتقله از راه جنسی می‌توانند منجر به ناباروری یا تأثیر بر سلامت شما و جنین در دوران بارداری شوند؛ بنابراین اگر در معرض خطر هستید، ضروری است که پیش از اقدام به بارداری و همچنین در اوایل بارداری، تست عفونت‌های مقاربتی (STIs) انجام دهید.

عفونت‌هایی نظیر کلامیدیا و سوزاک اغلب بدون علامت باقی می‌مانند، زیرا بسیاری از افراد مبتلا به این عفونت‌ها هیچ گونه نشانه‌ای از خود بروز نمی‌دهند. این عفونت‌ها می‌توانند به لوله‌های فالوپ آسیب زده و منجر به بیماری التهابی لگن شوند که خود می‌تواند ناباروری ایجاد کند. همچنین این عفونت‌ها بر بارداری و جنین نیز تأثیرات منفی دارند.

کلامیدیا می‌تواند منجر به زایمان زودرس شود و اگر این عفونت در زمان زایمان به نوزاد منتقل شود، ممکن است نوزاد دچار عفونت چشم یا پنومونی گردد.

سوزاک هم می‌تواند موجب سقط‌جنین، پارگی زودهنگام کیسه آب و زایمان زودرس شود. همچنین اگر در زمان زایمان این عفونت به جنین منتقل شود، می‌تواند عفونت‌های چشمی، مفصلی و یا عفونت‌های خونی خطرناک ایجاد کند.

اگر چه کلامیدیا و سوزاک با آنتی‌بیوتیک‌ها قابل درمان هستند، اما این درمان نمی‌تواند مانع از آسیب‌هایی شود که تاکنون وارد شده است.

سیفلیس نیز می‌تواند عواقب جدی برای بارداری به همراه داشته باشد. اگر سفلیس پس از هفته بیستم بارداری تشخیص داده شود، ریسک زایمان زودرس و اختلالات جنینی افزایش می‌یابد و نوزادی که با سفلیس متولد می‌شود ممکن است دچار مشکلات جدی مانند آسیب به مغز و نقص در بینایی و شنوایی گردد. اما اگر قبل از هفته بیستم بارداری تحت درمان قرار بگیرید، شانس انتقال عفونت به کودک کاهش می‌یابد. همچنین سفلیس نیز مانند کلامیدیا و سوزاک با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود.

عفونت HIV نیز می‌تواند از مادر به جنین منتقل شود و این انتقال ممکن است در هر مرحله‌ای از بارداری، زایمان و همچنین در زمان شیردهی صورت گیرد. شناسایی و درمان به‌موقع می‌تواند خطر انتقال این ویروس از مادر به فرزند را به حداقل برساند.

آزمایش دیگری که باید قبل از اقدام به بارداری انجام دهید، تست هپاتیت B است، زیرا این ویروس می‌تواند در حین زایمان به جنین منتقل شود. کودکانی که در زمان زایمان به ویروس هپاتیت B آلوده می‌شوند، ممکن است از عفونت مزمن هپاتیت B رنج ببرند که این مسئله می‌تواند مشکلات سلامتی بلندمدت برای آن‌ها به ارمغان بیاورد. به همین دلیل، واکسیناسیون با واکسن هپاتیت B در زمان تولد می‌تواند برای جلوگیری از این عوارض بسیار مؤثر باشد. اگر هنوز واکسن هپاتیت B را دریافت نکرده‌اید، حتماً در این مورد با پزشک خود مشورت کنید، زیرا شما می‌توانید این واکسن را در هر زمان، چه قبل از بارداری و چه در دوران بارداری، دریافت نمایید.

غربالگری ژنتیک

سن، تاریخچه خانوادگی و نژاد شما می‌توانند عواملی مؤثر در کاهش ریسک بروز عوارض ژنتیکی در نوزاد باشند. برخی از این عوارض می‌توانند به شدت بر کیفیت و طول عمر کودک تأثیر بگذارند.

باید توجه داشت که برخی عوارض ژنتیکی در میان نژادهای خاص فراوان‌تر هستند؛ مثلاً اختلالات خونی همچون تالاسمی در میان افراد آفریقایی، مدیترانه‌ای و آسیایی متداول‌تر است.

در حالی که برخی تست‌های ژنتیکی ممکن است بعد از بارداری به شما پیشنهاد شوند، همچنین تست‌هایی موجود هستند که می‌توانند مشخص کنند آیا شما حامل ژن برخی از عوارض اتوزومال مغلوب هستید یا خیر. اگر هر دو والد حامل یک جهش ژنتیکی اتوزومال مغلوب باشند، ۲۵ درصد احتمال بروز این عارضه در فرزندشان وجود دارد. شایان ذکر است که این بدان معناست که ۷۵ درصد احتمال وجود دارد که کودک دچار این عارضه نشود.