کارلو آنچلوتی، مربی تیم ملی برزیل، در گفتوگویی اختصاصی با نشریه گاردین در مورد رهبری یکی از بزرگترین تیمها، نحوه به حداکثر رساندن پتانسیل وینیسیوس جونیور و درسهای آموخته شده در مادرید صحبت کرده است.
آیا کارلو آنچلوتی فردی جاهطلب است؟ مربی ایتالیایی به جلو خم شده و لبخند میزند. «من؟ نه، جاهطلب نیستم. چرا؟ چه چیزی باعث میشود این سوال برایتان پیش بیاید؟»
علت این پرسش روشن است: این مرد ۶۶ ساله یکی از موفقترین مربیان تاریخ فوتبال به شمار میرود؛ با پنج قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا و عناوینی در لیگهای معتبر انگلستان، فرانسه، آلمان، ایتالیا و اسپانیا. اما همچنان خواستههای بیشتری دارد. او در ماه مه به عنوان سرمربی برزیل منصوب شد با هدفی بزرگ: کسب قهرمانی در جام جهانی.
آنچلوتی تأکید میکند: «من برای پیروزی وسواس ندارم. آنچه مرا به جلو میبرد، اشتیاق من به لذت بردن از لحظاتی است که فوتبال به من هدیه میدهد. به جام جهانی به عنوان یک هدف اجباری نگاه نمیکنم، بلکه از تجربه هدایت بزرگترین تیم ملی جهان لذت میبرم.»
آنچلوتی در جام جهانی به عنوان بازیکن حضور داشته است، اما این اولین بار است که هدایت یک تیم را در این مسابقات به عهده میگیرد. مأموریت او بازگرداندن برزیل به صدر فوتبال جهان و پایان بخشیدن به خشکسالی قهرمانیای است که از سال ۲۰۰۲ استمرار دارد؛ دورانی که بلندمدتترین فاصله بدون قهرمانی برزیل در تاریخ جام جهانی از ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۴ را رقم زده است. با این حال، او نگران به نظر نمیرسد و یکی از دلایل آن اشتیاق او به این ورزش است. شاید ۴۷ سال را در سطوح بالای فوتبال (۱۶ سال به عنوان بازیکن و ۳۱ سال به عنوان مربی) سپری کرده باشد، اما چیزی که در طول این گفتوگوی طولانی جلب توجه میکند، شور و اشتیاق او برای کارش است. او اینجا است چون واقعاً عاشق فوتبال است.
او میگوید: «من نمیتوانم بدون فوتبال زندگی کنم. اگر در زمین نباشم، به عنوان تماشاچی آنجا خواهم بود و بازی را دنبال میکنم. برای من دیدن یک مسابقه از تلویزیون کار نیست، بلکه لذت است. واقعا به سینما علاقهمندم. فوتبال برای من درست مثل تماشای یک فیلم لذتبخش است. روزی که کارم در football پایان یابد، باز هم به این شکل تماشا خواهم کرد، بدون هیچ احساس مشکلی.»
بسیاری از بازیکنان، آنچلوتی را به عنوان بهترین مربیای که با او کار کردهاند، میشناسند؛ از جمله کاکا، تونی کروس، گرت بیل و وینیسیوس جونیور. حال چه چیزی او را تا این حد خاص میکند؟ او با خنده پاسخ میدهد: «واقعاً نمیدانم. شاید این به خاطر طرز برخورد و نگرش من، و احترامم به بازیکنان به عنوان انسان باشد. من اهمیت بسیاری برای ایجاد این روابط شخصی قائل هستم. مربیگری کار دشواری است زیرا باید موارد زیادی را مدیریت کنید. رابطه با بازیکنان، باشگاه، رسانهها و هواداران. جنبههای زیادی وجود دارد که باید به خوبی مدیریت شوند. دشوارترین بخش مدیریت روابط انسانی است و در عین حال بسیار اهمیت دارد.»
با وجود تمامی موفقیتهایی که کسب کرده، آنچلوتی گاهی به عنوان «مربی مدیریت انسانها» نادیده گرفته میشود؛ فردی که به دلیل تواناییاش در برخورد با انسانها موفق است، اما شاید در زمینههای تاکتیکی قابل توجه نباشد. او هیچ توجهی به چنین نظراتی ندارد.
او بیان میکند: «تنها به خاطر ارتباطم با بازیکنان قهرمان نمیشوم. روابط [خوب] با بازیکنان به من کمک میکند تا از آنها بهترین عملکرد را بگیرم، گاهی حتی بیشتر از تواناییهای واقعیشان. اما این تنها بخشی از بازی است. برایم مهم نیست دیگران بگویند من یک تاکتیکدان خوب هستم یا نه. من فقط میتوانم بگویم که با تمامی جنبههای بازی به خوبی آشنا هستم.»
آنچلوتی تا ۲۰۳۰ قراردادش با برزیل را تمدید خواهد کرد؛ زمانی که ۷۰ ساله خواهد بود. مسنترین مربی حاضر در لیگ برتر انگلیس، دیوید مویس، ۶۳ ساله است. در لیگ برتر برزیل نیز تنها سه مربی در دهه هفتم زندگیشان قرار دارند و همگی از آنچلوتی جوانتر هستند. او تأکید میکند: «فوتبال همواره در حال تحول است. تلاش میکنم تا خودم را با تحولات جدید وفق بدهم. فوتبال امروز پیچیدهتر، شدیدتر و فیزیکیتر بوده و برخی از تاکتیکها، بهخصوص در حیطه دفاعی، دیگر به اندازه ۱۰ سال پیش اهمیت ندارند. نسل جدید مربیان بیشتر توجه خود را به سمت بازیهای هجومی معطوف کردهاند تا دفاع.»
حال با اینکه زمان زیادی از ورود او به برزیل نمیگذرد، آنچلوتی معتقد است که شناخت مناسبی از فوتبال و فوتبالیستهای این کشور پیدا کرده، زیرا در طول دوران حرفهایاش با بیش از ۴۰ بازیکن برزیلی کار کرده است. همین تجربهای که دارد به ورود او به این سمت کمک کرده است. او میگوید: «من واقعاً به روحیه برزیلی علاقهمندم. برزیلیها عشق خاصی به پیراهن زرد تیم ملی دارند. این عشق ذاتی به تیم ملی ویژگیای منحصربهفرد در برزیل است. در کشورهای دیگر، تیم ملی به اندازه برزیل از اهمیت کمتری برخوردار است. برزیل فرهنگی را حفظ کرده که به اهمیت خانواده و مذهب ارزش میدهد. این موارد چیزهایی است که اروپا از دست داده است. در ورزش، اروپاییها این عشق به تیم ملی را ندارند. من از شادی مردم برزیل، انرژی کشور و زیبایی ریودوژانیرو لذت میبرم. این موضوع در زمان کارناوال جلوهگری خاصی دارد. واقعا برزیل را دوست دارم.»
اشاره آنچلوتی به مذهب جالب توجه است. درست مانند ایتالیا، بیش از نیمی از جمعیت برزیل کاتولیک هستند و ایمان به آنان اصول اخلاقی و زندگی را یاد میدهد. آنچلوتی میگوید: «مذهب چیزهای خوبی را به من آموزش داده؛ از جمله اینکه چگونه رفتار کنم و چگونه به دیگران احترام بگذارم. من کاتولیک هستم و مذهب برایم اهمیت زیادی داشته و به من آموخته که در این دنیا انسان خوبی باشم.»
آیا او برای پایان مشکلات مصدومیت دعا میکند؟ آنچلوتی با لبخند میگوید: «ها، بله»، و سپس جدیتر ادامه میدهد: «این یک نگرانی است. در حال حاضر ما سه مصدومیت بزرگ داریم. امیدوارم قبل از جام جهانی به مشکل دیگری برخورد نکنیم.»
کشوری که در رتبه ششم جهان قرار دارد، در حال حاضر ادر میلیتائو و رودریگو را از دست داده و وضعیت استواو نیز بسیار نامشخص است. این موضوع کار آنچلوتی را پیچیدهتر کرده است. او تنها ۱۰ بازی را در هدایت تیم انجام داده و به نمایش گذاشته که حاصل آن پنج پیروزی، دو تساوی و سه شکست بوده است. در میان بحران یافتن ترکیب مناسب، آنچلوتی در پی آن است مثل سال ۲۰۲۴ در رئال مادرید، وینیسیوس را به بهترین بازیکن جهان تبدیل کند. اما در تیم ملی برزیل، این بازیکن ۲۵ ساله هنوز نتوانسته به آن شکل برجسته شود. او در ۴۷ بازی ملی تنها هشت گل به ثمر رسانده است. اما آنچلوتی میداند که چطور باید این مهاجم را به اوج برساند.
آنچلوتی توضیح میدهد: «بهطور طبیعی، مسئولیتی که او برای تیم ملی برزیل بر عهده دارد بسیار سنگین است، بهخصوص در شرایط اخیر. این مسئولیت میتواند بار اضافی بر دوش او باشد. نقش ما در تیم ملی این است که بخشی از این فشار را از روی شانههای او برداریم تا بتواند با شادی، انرژی و همه کیفیتهایش بازی کند. من وینیسیوس را همانطور میبینم که در رئال مادرید میدیدم: بازیکنی فوقالعاده و انسانی بینظیر که میتواند بهتنهایی یک بازی را تحت کنترل خود درآورد. او در جام جهانی برای برزیل حیاتی خواهد بود. اما آیا او ستاره شماره یک تیم است؟ ما به یک شماره یک احتیاج نداریم. نمیتوانیم تمام مسئولیتها را بر دوش یک بازیکن بیندازیم. باید بهعنوان یک تیم فکر کنیم. این تنها راه برای قهرمانی در جام جهانی است.»
این مطلب را از دست ندهید: جام جهانی ۲۰۲۶؛ سودآورترین جام جهانی تاریخ/ چگونه فیفا به درآمد باورنکردنی ۱۳میلیارد دلار رسید؟
آنچلوتی خود را در شرایطی متفاوت نسبت به اکثر مربیان اخیر برزیل مییابد؛ مربیانی که عموماً تمام فشار و مسئولیت را روی دوش نیمار گذاشته بودند. اما مهاجم سابق بارسلونا و پاریسنژرمن حالا ۳۴ ساله است و به دلیل مسائل آمادگی جسمانی نمیتواند به راحتی بازی کند. اگرچه او با ۷۹ گل ملی در کارنامهاش قرار دارد، اما از اکتبر ۲۰۲۳ دیگر برای سلسائو به میدان نرفته است.
موضوع نیمار، به طور طبیعی، این روزها سایه سنگینی بر فضای فوتبال برزیل افکنده است. نظرخواهی مؤسسه Datafolha نشان میدهد که ۵۳٪ از برزیلیها خواهان حضور نیمار در جام جهانی هستند، در حالی که ۳۴٪ خواستار عدم دعوت او بودند و ۱۳٪ هنوز در این مورد تصمیم نگرفتهاند.
اعلام فهرست نهایی برای جام جهانی تنها چند روز دیگر انجام خواهد شد (۱۸ مه) و آنچلوتی زمانی که صحبت از احتمال دعوت نیمار مطرح میشود، کوچکترین تردیدی ندارد. او میگوید: «دعوت نیمار فقط به خودش بستگی دارد. بستگی به این دارد که او در زمین چه عملکردی از خود نشان میدهد. این معیار برای من کاملاً روشن است و تنها محدود به نیمار نیست. در مورد اکثر بازیکنان باید توانا بودن و شرایط جسمانی آنها را ارزیابی کنیم. در مورد نیمار، ما فقط وضعیت بدنیاش را بررسی خواهیم کرد، زیرا دیگر هیچ تردیدی نسبت به استعدادش وجود ندارد. این مسأله به خود او بستگی دارد، نه به من.»
بازیکن باتجربه دیگری که امیدوار است در فهرست نهایی باشد، تیاگو سیلوا، مدافع میانی سابق چلسی و پاریسنژرمن است، که در ۴۱ سالگی فصل خوبی را در پورتو سپری کرده و امیدوار است در پنجمین جام جهانیاش حضور داشته باشد. آنچلوتی میگوید: «بله، تیاگو سیلوا تحت نظر ما است. او عملکرد فوقالعادهای داشته، لیگ پرتغال را فتح کرده و از نظر بدنی در شرایط بسیار خوبی قرار دارد. رهبران در یک تیم بسیار مهم هستند. خوشبختانه، این تیم رهبران قدردانی شدهای دارد. رهبرانی که بهطور عمیق احترام دارند؛ مانند آلیسون، کاسمیرو، مارکینیوش و رافینیا. از این لحاظ، تیم در دستان توانمندی است.»
این چهارمین جام جهانی آنچلوتی خواهد بود. او در سالهای ۱۹۸۶ و ۱۹۹۰ بازیکن تیم ملی ایتالیا بود و در سال ۱۹۹۴، زمانی که آخرین بار مسابقات در آمریکای شمالی برگزار شد، دستیار آریگو ساکی بود. بازگشت به آمریکا پس از ۳۲ سال، برای مربیای که تیمش آن سال به فینال راه یافت و در ضربات پنالتی مغلوب برزیل شد، حس شادی و نوستالژی به همراه دارد.
برخی چیزها تغییر کرده است و به گفته آنچلوتی، به سمت بهتر شدن رفتهاند. «در سال ۱۹۹۴ مسابقات در نیویورک در میانه روز برگزار میشد و دما به ۴۳ درجه سانتیگراد میرسید. اکنون زمان شروع بازیها بهبود یافته و دما به مشکلی شبیه سال ۱۹۹۴ تبدل نخواهد شد.»
زمانی که آنچلوتی به عنوان سرمربی منصوب شد، اکثریت رسانههای برزیل گزارش دادند که او بزرگترین باشگاه جهان را با مهمترین تیم ملی جهان عوض کرده است. آنچلوتی به شباهتهای موجود اذعان میکند، اما تفاوتهای زیادی نیز وجود دارد. او میگوید: «این دو روش کاملاً متفاوت برای کار یک مربی هستند. اما نقطه قوتی که در رئال مادرید آموختم و در برزیل نیز از آن استفاده میکنم، داشتن استانداردهای بالا است. وقتی سختگیر باشید، شانس بیشتری برای پیروزی خواهید داشت. رئال مادرید موفقترین باشگاه جهان است زیرا از همه افرادی که در آنجا کار میکنند، انتظارات بالایی دارد. اگر سختگیر باشید، از همه بهترین عملکرد را خواهید گرفت.»
آنچلوتی عاشق سگها است و آنها را پناهگاهی برای فرار از مشکلات فوتبال میبیند. او میگوید: «من سه سگ دارم که در کانادا هستند. سگ انسان نیست، اما از انسان وفادارتر است. سگ اهمیتی نمیدهد که برنده یا بازنده باشید. او شما را سرزنش نمیکند. وقتی به خانه میرسید، چه برده باشید و چه باخته، برای او فرقی نمیکند. مهم این است که در کنار آنها باشید.»
برزیل که در گروه خود با مراکش، هائیتی و اسکاتلند روبرو خواهد شد، برای قهرمانی در جهان به چه چیزی نیاز دارد؟ آنچلوتی میگوید: «استعداد. من تیمی بااستعداد بسیار دارم. همچنین انگیزه و اشتیاقی که این کشور برای قهرمانی دوباره پس از ۲۴ سال دارد، بسیار زیاد است. مطمئنم که جام جهانی فوقالعادهای خواهیم داشت.»
همچنین بخوانید: گرمای کشنده در کمین جام جهانی ۲۰۲۶؛ درخواست فوری دانشمندان برای تغییر قوانین فیفا