پونه کوهی، گیاهی از خانواده نعناع با نام علمی (Origanum Vulgare) است و تحت نام های دیگری مانند مرزنجوش یا آویشن کوهی نیز شناخته می شود. این گیاه دارای برگ هایی کوچک و بیضی شکل به همراه گل هایی سفید یا صورتی است.
پونه کوهی یکی از گیاهان دارویی با طبع گرم و خشک است و کتیرا مصلح آن به حساب می آید.
مزایای پونه کوهی برای ریه
این گیاه با دسترسی به ویتامین ها و مواد مغذی متنوع، برای تقویت سیستم ایمنی بدن بسیار کارآمد و مؤثر است. همچنین به بهبود عملکرد سیستم ایمنی کمک کرده و به عنوان یک کاهنده طبیعی هیستامین عمل می کند، هیستامین یک آمین زیستی است که در واکنش های ایمنی موضعی، تنظیم عملکرد روده و به عنوان یک پیام رسان عصبی در سیستم عصبی نقش دارد.
پونه کوهی به عنوان یک راهکار مناسب برای حفظ سلامت ریه و ضدعفونی کردن آن شناخته می شود و تأثیر مستقیمی بر تنفس آسان از طریق بینی دارد. این گیاه می تواند جایگزینی عالی برای آنتی بیوتیک ها باشد. به جای استفاده از داروهای شیمیایی برای ضدعفونی ریه، می توان از دم نوش پونه استفاده کرد. برای تهیه این دم نوش، یک قاشق چای خوری از پونه را به یک لیوان آب جوش اضافه کرده و اجازه دهید به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم بکشد. سپس آن را از صافی عبور دهید.
برای خوش طعم کردن این دم نوش می توانید مقداری عسل به آن اضافه کرده و بعد از آن نوش جان کنید. به منظور استفاده از خاصیت ضد عفونی کنندگی پونه کوهی برای ریه، توصیه می شود روزانه سه فنجان از این دم کرده را مصرف کنید.
مزایای پونه برای عفونت ها
پونه کوهی به عنوان یک ضد عفونی کننده قوی در برابر قارچ ها و میکروب ها شناخته شده است و به دلیل وجود ترکیبات تیمول و کارواکرول، می تواند از بدن در برابر انواع باکتری ها و عفونت ها محافظت کند. افرادی که دچار عفونت قارچی در ناحیه گوش یا ناخن هستند و همچنین خانم ها با عفونت های قارچی در ناحیه تناسلی، می توانند از پونه کوهی بهره ببرند.
دم کرده و ضماد پونه می تواند در درمان این نوع مشکلات موثر باشد. همچنین، پونه کوهی برای درمان عفونت ادراری نیز بسیار مفید است و دم کرده آن از مؤثرترین درمان ها برای عفونت ادراری با تحریک تولید گلبول های سفید خون، می تواند روند بهبودی را تسریع کند.
دم نوش پونه کوهی کمک شایانی به درمان درد معده، نفخ، کرم معده، و مشکلات مرتبط می کند. پونه کوهی سرشار از فیبر بوده و به واسطه این فیبر به سالم نگه داشتن دستگاه گوارش کمک می کند. دم کرده این گیاه در درمان اختلالات روده و اسهال نیز بسیار موثر است.
روش تهیه روغن پونه کوهی
برای تولید روغن پونه، ابتدا باید پونه تازه را در روغن خیس کنید و سپس آن را در زیر نور خورشید یا بر روی حرارت به گونه ای قرار دهید که آب آن تبخیر شود. از ظرف های دربسته برای تهیه روغن پونه استفاده نکنید، چرا که این کار ممکن است اسانس آن را تغییر دهد. بعد از آماده شدن، روغن باید از صافی عبور داده شود. روغن تولید شده تمامی خواص پونه کوهی را در خود دارد.
خواص روغن پونه کوهی
این روغن دارای خاصیت ضد سرطانی، کاهش علائم پیری، درمان تب خال و تسکین سرفه است. یکی دیگر از ویژگی های مهم روغن پونه، تأثیر آن در درمان عفونت های ریشه مو است؛ برای این کار باید روغن پونه را با روغن بادام شیرین ترکیب کرده و مصرف کنید. روغن پونه به درمان برونشیت، آنفولانزا، برفک دهان و ورم مفاصل نیز کمک می کند.
از دیگر خواص روغن پونه کوهی می توان به ضد آلرژی، ضد باکتری، ضد میکروب و ضد قارچ بودن آن اشاره کرد که به درمان بسیاری از بیماری های عفونی یاری می ساند.
از دیگر فواید روغن پونه کوهی می توان به کمک به رفع خلط، درمان درد قفسه سینه، کاهش سلولیت، تنظیم قاعدگی، درمان آکنه، کنترل دیابت و مدیریت حملات عصبی اشاره کرد. استفاده موضعی و گیاهی از روغن پونه کوهی برای سلامتی بدن و کمک به بهبود مشکلات آن بسیار موثر است.
نحوه مصرف پونه کوهی
پونه کوهی به دو روش تازه و خشک قابل استفاده است. پونه تازه به شدت برای افزودن به غذا و تهیه دم نوش توصیه می شود.
در هنگام استفاده در غذا می توانید برگ های تازه پونه کوهی را به سالادها، سوپ ها، سس ها و غذاهای گوشتی اضافه کرده تا عطر و طعم بی نظیری به آنها ببخشید. همچنین برای تهیه دم نوش، برگ های تازه را در آب جوش ریخته و به مدت یک ربع دم کنید؛ این دمنوش برای رفع مشکلات گوارشی و بهبود سرماخوردگی بسیار مفید است.
پونه خشک نیز گزینه مناسبی برای دم نوش است و علاوه بر آن می توان به عنوان ادویه نیز از آن بهره مند شد.
بهترین زمان های مصرف پونه کوهی
بهترین زمان برای مصرف دم نوش پونه کوهی می تواند صبح هنگام ناشتا باشد که به بهبود هضم و کاهش نفخ کمک می کند. همچنین مصرف آن قبل از خواب می تواند به بهبود کیفیت خواب و کاهش استرس کمک نماید، و در طول روز به ویژه در صورت سرماخوردگی یا مشکلات گوارشی، تأثیر بسیار مثبتی خواهد داشت.
مضرات پونه کوهی
زنان باردار نباید از پونه استفاده کنند، زیرا این گیاه ممکن است موجب انقباضات رحمی، شدت جریان قاعدگی و در نتیجه افزایش خطر سقط جنین شود. مصرف بیش از حد پونه می تواند منجر به سردرد، افزایش ضربان قلب و افزایش فشار خون شود و همچنین در صورت مصرف بیش از حد ممکن است خطر مسمومیت نیز وجود داشته باشد. افرادی که به صرع یا تشنج مبتلا هستند باید از مصرف این گیاه خودداری کنند. در حالی که روغن موجود در برگ های پونه خاصیت ضد عفونی کننده دارد، مصرف بیش از حد آن نیز ممکن است به مسمومیت منجر شود.
بهترین توصیه این است که از مصرف زیاد پونه کوهی پرهیز کنید، زیرا ممکن است عوارض جانبی مانند سردرد، سرگیجه و حساسیت پوستی ایجاد کند. همچنین، زنان باردار و شیرده قبل از مصرف این گیاه باید با پزشک خود مشورت نمایند.