اختلافات آمریکا و دغدغه‌های رهبران اقتصادی جهانی

مسائل همچون رشد اقتصادی پایین، بدهی بالا و تشدید منازعات جهانی در راس مباحث کلیدی نشست‌های سالیانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی قرار داشت، اما مسئولان مالی عمدتاً تمرکز خود را بر پیامدهای احتمالی بازگشت دونالد ترامپ به عرصه قدرت در انتخابات آتی معطوف کردند.

دستاوردهای ترامپ، نامزد جمهوری‌خواه، در نظرسنجی‌های اخیر که هدفش کاهش برتری‌های همتای دموکراتش، کامالا هریس، بود، در تمامی محافل مربوط به مقامات مالی، بانک‌های مرکزی و گروه‌های جامعه مدنی که هفته گذشته در واشنگتن گرد هم آمده بودند، محور بحث‌ها قرار گرفت. از جمله نگرانی‌های موجود، ظرفیت ترامپ برای بازنگری در نظام مالی جهانی با افزایش گسترده تعرفه‌ها، صدور تریلیون‌ها دلار اضافی در جهت ایجاد بدهی و بازنگری در تلاش‌ها برای مقابله با تغییرات اقلیمی به نفع تولید فراوان انرژی‌های فسیلی بود.

کازوئو اوئدا، رئیس بانک مرکزی ژاپن، ابراز داشت که به‌نظر می‌رسد همه افراد نسبت به نگرانی‌های ناشی از عدم قطعیت حول اینکه چه کسی رئیس‌جمهور آینده خواهد بود و چه سیاست‌هایی در دوران ریاست‌جمهوری جدید اتخاذ خواهد شد، حساس هستند. همچنین یکی از بانک‌های مرکزی که خواست نامش فاش نشود، نگرانی‌های خود را در مورد احتمال پیروزی ترامپ به‌وضوح بیان کرد.

ترامپ وعده داده است که برای واردات از کشورهای مختلف تعرفه ۱۰ درصد و برای واردات از چین تعرفه ۶۰ درصد وضع خواهد کرد. این اقدامات موجبات ضربه به زنجیره‌های تأمین جهانی را فراهم می‌آورد و ممکن است منجر به تلافی از سوی دیگر کشورها و افزایش هزینه‌ها گردد. کریستین لیندنر، وزیر دارایی آلمان، روز جمعه به رویترز اعلام کرد که در جنگ تجاری بین ایالات متحده و اتحادیه اروپا، هیچ یک از طرفین برنده نخواهند بود.

ترامپ با ارائه چندین پیشنهاد برای معافیت‌های مالیاتی در تلاش به جلب نظر رای‌دهندگان آمریکایی بوده است. تحلیلگران مالی پیش‌بینی می‌کنند که این اقدام می‌تواند حداقل ۷.۵ تریلیون دلار به بدهی جدید ایالات متحده در یک دهه افزوده کند که این مقدار علاوه بر ۲۲ تریلیون دلار برآورد شده رشد بدهی توسط دفتر بودجه کنگره تا سال ۲۰۳۴ است.

از سوی دیگر، پیروزی هریس از سوی مقامات مالی به‌عنوان ادامه روند تعامل دوباره جو بایدن با همکاری‌های چندجانبه در چهار سال گذشته در زمینه‌هایی همچون تغییرات آب‌وهوایی، مالیات بر شرکت‌ها، کاهش بدهی‌ها و اصلاح بانک‌های توسعه تلقی می‌شود. برنامه‌های او نیز احتمالاً به افزایش بدهی منجر خواهد شد، اما به‌مراتب کمتر از آنچه ترامپ پیش‌بینی کرده، خواهد بود.

بایدن تعرفه‌های وضع شده قبلی ترامپ بر واردات فولاد، آلومینیوم و کالاهای چینی را حفظ کرده و حتی این تعرفه‌ها را برای واردات چین در صنایع جدیدی مانند خودروهای برقی و انرژی خورشیدی تشدید کرده است. هریس نیز این شیوه را تأیید می‌کند و طرح‌های گسترده تعرفه‌ای ترامپ را به‌عنوان مالیات ۴۰۰۰ دلاری بر دوش خانواده‌های آمریکایی انتقاد کرده است.

روبرتو کامپوس نتو، رئیس بانک مرکزی برزیل، گفت که الگوهای مالی حامی ترامپ در حال حاضر بر معاملات آتی نرخ بهره بلندمدت در اقتصاد وابسته به دلار به‌طور تورمی تأثیرگذار بوده است. او همچنین اضافه کرد که برنامه‌های مالی هر دو نامزد ترامپ و هریس شامل عناصر تورمی هستند.

نگرانی‌ها نسبت به روش ترامپ در تجارت و هزینه‌کرد به‌ویژه پس از آن بروز کرد که صندوق بین‌المللی پول اعلام نمود که نبرد جهانی علیه تورم تا حد زیادی بدون از دست دادن شغل به نتیجه رسیده است، زیرا قدرت ایالات متحده ضعف در چین و اروپا را جبران کرده است.

کریستالینا جورجیوا، مدیر عامل صندوق بین‌المللی پول، خواستار اقدامات سیاست‌گذاران برای کاهش بدهی‌های ایجاد شده ناشی از کووید شده و هشدار داد در غیر این صورت با آینده‌ای مواجه خواهند شد که رشد پایینی را به همراه خواهد داشت و می‌تواند نارضایتی عمومی را تشدید کند. جورجیوا در پاسخ به سوالی درباره تأثیر تصور بازگشت ترامپ بر جلسات و توصیه‌های سیاستی این صندوق، تأکید کرد که بحث‌ها بر روی حل مشکلات اقتصادی موجود متمرکز بوده است.

جورجیا تصریح کرد که کاهش نیم واحدی نرخ بهره فدرال رزرو به طور معمول نشانه‌ای از کاهش شرایط تأمین مالی و فشارات تورمی ارز است و می‌تواند فرصتی طلایی برای رشد بازارهای نوظهور به‌حساب آید. اما کسری‌های بالای ایالات متحده در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ موجب شده است که این وضعیت به سرعت پایان یابد.

مهمت شیمشک، وزیر دارایی ترکیه، تصریح کرد که کسری‌های بیشتر به معنای بدهی بالا و افزایش نرخ‌های بلندمدت است که ممکن است به نوبه خود منجر به تقویت دلار شود. او یادآوری کرد که نرخ‌های بهره بلندمدت بالا در ایالات متحده و دلار قوی به خوبی به نفع بازارهای نوظهور نخواهد بود.

بر اساس گزارش رویترز، نگرانی‌ها از ایجاد جنگی تجاری جهانی که می‌تواند روند کاهش فشارهای تورمی را متوقف کند، به شدت افزایش یافته است. لستجا کگانیاگو، رئیس بانک مرکزی آفریقای جنوبی، اعلام کرد که اگر یک کشور اقدام به وضع تعرفه کند، بدیهی است که سایر کشورها لزوماً به این روش پاسخ نخواهند داد، اما اگر سایر کشورها نیز با اعمال تعرفه واکنش نشان دهند، آنگاه افزایش قیمت‌ها می‌تواند چالش‌هایی را برای بانک‌های مرکزی جهانی ایجاد کند.

وزیر دارایی آنگولا نیز اظهار داشت که هر چالشی می‌تواند فرصتی باشد تا ما به بازنگری خود پرداخته و روش‌های مناسبی برای مقابله پیدا کنیم.