مطالعات تازه نشان می‌دهد که هزاران توالی DNA که ریشه در عفونت‌های ویروسی باستانی دارند، در مغز انسان به بیان می‌رسند و برخی از این توالی‌ها در ایجاد استعداد ابتلا به اختلالات روانپزشکی، از جمله اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی و افسردگی نقش دارند.
ویروس‌های باستانی
تقریباً هشت درصد از ژنوم ما متشکل از توالی‌هایی است که به آن‌ها «رتروویروس‌های درون‌زای انسانی» (HERVs) می‌گویند. این توالی‌ها نتیجه عفونت‌های ویروسی کهن هستند که صدها هزار سال پیش روی داده‌اند.
تا به حال، این تصور وجود داشت که این «ویروس‌های فسیلی» در واقع دی‌ان‌ای ناخواسته‌ای هستند که هیچ عملکرد قابل توجهی در بدن ندارند. اما به لطف پیشرفت‌های انجام‌گرفته در زمینه تحقیقات ژنومیک، دانشمندان توانسته‌اند مکان دقیق این ویروس‌ها را در دی‌ان‌ای شناسایی کنند.
شناخت مکان دقیق آن‌ها به ما کمک می‌کند تا زمان بیان آن‌ها و عملکردهای ممکن‌شان را بهتر درک کنیم.
این مطالعه بر اساس این پیشرفت‌ها شکل گرفته و به‌عنوان نخستین تحقیق شناخته می‌شود که نشان می‌دهد یک مجموعه از HERVهای خاص در مغز انسان بیان شده و می‌توانند خطر ابتلا به اختلالات روانپزشکی را افزایش دهند. این یافته‌ها به گونه‌ای گام بلندی در راستای درک اجزای ژنتیکی پیچیده‌ای است که به این نوع شرایط مرتبط می‌باشد.
دکتر «تیموتی پاول»، نویسنده اصلی این مطالعه، اظهار داشت:
«این پژوهش با استفاده از رویکردی نوین و قدرتمند به ارزیابی تأثیر حساسیت ژنتیکی بر اختلالات روانپزشکی می‌پردازد و با بررسی توالی‌های ویروسی باستانی موجود در ژنوم انسان معاصر، نتایج جالبی به بار می‌آورد. یافته‌ها نشان می‌دهد که این توالی‌های ویروسی احتمالاً در مقایسه با آنچه پیش‌تر تصور می‌شد، نقش بسیار مهم‌تری در مغز انسان ایفا می‌کنند. به‌ویژه پروفایل‌های بیانی HERV به‌نوعی با افزایش حساسیت به برخی اختلالات روانی مرتبط است.»
خطرهای ژنتیکی بیماری‌های روانی
در این تحقیق، داده‌های به‌دست‌آمده از مطالعات ژنتیکی عظیم، شامل ده‌ها هزار نفر که به شرایط سلامت روان مبتلا بوده یا نبوده‌اند، و همچنین اطلاعات مربوط به نمونه‌های کالبد شکافی مغز از 800 نفر، تحلیل شد.
اگرچه بیشتر انواع خطر ژنتیکی مرتبط با تشخیص‌های روانپزشکی بر ژن‌های با عملکردهای بیولوژیکی شناخته‌شده تأثیرگذارند، محققان متوجه شدند که برخی از انواع خطر ژنتیکی تمایل بیشتری به تأثیر بر بیان HERVs دارند.
ویژگی‌های پنج علامت قوی بیان HERV، مرتبط با اختلالات روانپزشکی، در این مطالعه گزارش شده است. دو HERV با خطر بالا برای اسکیزوفرنی ارتباط دارند، همچنین یکی دیگر با خطر اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی و دیگری با خطر افسردگی مرتبط است.
تقریباً هشت درصد از ژنوم ما از توالی‌هایی که نتیجه عفونت‌های باستانی ویروسی هستند، تشکیل شده است و به دوران‌های گذشته برمی‌گردند.
دکتر «رودریگو دوارته»، نویسنده اصلی و پژوهشگر IoPPN، افزود: «ما می‌دانیم که اختلالات روانپزشکی جنبه ژنتیکی قابل توجهی دارند و بخش‌های زیادی از ژنوم به‌طور فزاینده‌ای در افزایش حساسیت به این شرایط نقش دارند. در این مطالعه، توانستیم بخش‌هایی از ژنوم مرتبط با HERV را بررسی کرده و پنج توالی مرتبط با اختلالات روانپزشکی را شناسایی کنیم. هنوز مشخص نیست که چگونه این HERVها بر روی سلول‌های مغز تأثیر می‌گذارند تا این خطر افزایش یابد، اما یافته‌های ما نشان می‌دهد که تنظیم بیان آن‌ها برای عملکرد صحیح مغز حیاتی است.»
دکتر «داگلاس نیکسون»، یکی از نویسندگان اصلی این تحقیق، نیز خاطرنشان کرد:
«تحقیقات بیشتری به منظور درک عملکرد دقیق اکثر HERVها، شامل موارد شناسایی‌شده در این مطالعه، ضروری است. ما معتقدیم که فهم بهتر این ویروس‌های باستانی و ژن‌های مربوط به اختلالات روانپزشکی، می‌تواند به ایجاد تحولی در تحقیقات سلامت روان منجر شود و همچنین به یافتن راه‌های نوین برای درمان یا تشخیص این بیماری‌ها کمک کند.»
منبع: دیجیاتو