(تصاویر) رافال یا میراژ ۲۰۰۰؛ کدام یک از این جنگنده‌های چندمنظوره کارایی بیشتری از خود نشان می‌دهد؟

جت‌های جنگنده رافال و میراژ ۲۰۰۰، دو مدل مدرن و معروف تولید شده توسط داسو هستند. این جنگنده‌ها به عنوان بخشی از نیروی هوافضای فرانسه عمل می‌کنند و در واقع قلب تپنده زرادخانه‌ی آن محسوب می‌شوند.

به نقل از روزیاتو، بیایید با تاریخچه، مدل‌ها و نسخه‌های جذاب این جنگنده‌ها و همچنین کشور‌هایی که از آن‌ها استفاده می‌کنند آشنا شویم.

میراژ ۲۰۰۰- یک جنگنده تاریخی

میراژ ۲۰۰۰، جنگنده‌ای شناخته‌شده است که پرواز نخستین خود را در سال ۱۹۷۸ انجام داد و به دوران جنگ سرد تعلق دارد. این جت به عنوان یک هواپیمای چند منظوره شناخته می‌شود و قادر است در یک ماموریت چندین نقش مختلف را بازی کند.

ساخت میراژ ۲۰۰۰ به‌دست شرکت فرانسوی داسو در سه مکان مختلف انجام می‌شد. دو سایت در بوردو به تولید اجزای گوناگون پرداخته و بال‌ها در مارتیناس تولید می‌شدند. تولید بدنه‌ها نیز در شهر آرژانتوی که در شمال غربی پاریس واقع شده است، انجام می‌گرفت. مونتاژ نهایی این جنگنده نیز در فرودگاه بوردو-مرینیاک به وقوع می‌پیوندند.

نمونه اولیه میراژ ۲۰۰۰ که با نام “میراژ ۲۰۰۰ شماره یک” شناخته می‌شود، با دقت و به صورت دستی در سنت کلود ساخته شد و سپس به کارخانه داسو در ایسترس منتقل گردید تا تحت سرپرستی ژان کوریو مونتاژ شود. این نمونه در تاریخ ۱۰ می ۱۹۷۸ پرواز خود را آغاز نمود و تنها ۲۷ ماه پس از آغاز پروژه به پرواز درآمد.

نسخه‌های جذاب متعدد میراژ ۲۰۰۰

میراژ ۲۰۰۰ یک جنگنده همه‌کاره محسوب می‌شود که در قالب‌های مختلفی طراحی شده است تا با انواع ماموریت‌ها سازگار باشد.

Mirage ۲۰۰۰C: این نسخه با بهبود قابلیت تشخیص اهداف غیرهمکار (NCTR) از طریق رادار RDI، امکان شناسایی اهداف هوایی که به سیستم‌های شناسایی خودی یا دشمن (IFF) پاسخ نمی‌دهند را فراهم کرده است. علاوه بر این، قابلیت حمل تسلیحات مختلف مانند غلاف‌های موشک، بمب‌های معمولی و بمب‌های خوشه‌ای را داراست. برخی نمونه‌ها که به رادار RDM مجهز هستند، می‌توانند موشک ضد کشتی Exocet را نیز حمل نمایند.

Mirage ۲۰۰۰B: نوع دو سرنشینه‌ای که به‌منظور آموزش خلبانان طراحی شده و به صورت عملیاتی عمل می‌کند. نیروی هوایی فرانسه از این نسخه ۳۰ فروند خریداری کرده است و چندین فروند از آن به منظور آموزش به نیروی هوایی AdA اختصاص یافته است.

Mirage ۲۰۰۰N: فرانسه به عنوان کشوری دارنده تسلیحات هسته‌ای، نسخه‌ای خاص برای حمله هسته‌ای از این جنگنده را توسعه داده است که به‌طور خاص برای حمل موشک اتمی Air-Sol Moyenne Portée طراحی گشته است.

Mirage ۲۰۰۰D: این نسخه، نوع تهاجمی جدیدی است که از Mirage ۲۰۰۰N مشتق شده و قابلیت‌های آن برای انجام ماموریت‌های تهاجمی افزایش یافته است.

مدل‌های متنوع‌تری نیز وجود دارند، اما در اینجا به معرفی برخی از مهم‌ترین آن‌ها پرداخته‌ایم. این لیست بر اساس انتخاب‌های شخصی تهیه شده است.

کشورهای دارای جنگنده میراژ ۲۰۰۰

طبق ادعای وبسایت FlightGlobal در سال ۲۰۲۴، کشورهای مختلفی به جنگنده میراژ ۲۰۰۰ مجهز هستند:

مصر: نوزده فروند از میراژ ۲۰۰۰ که شامل ۱۵ فروند Mirage ۲۰۰۰EM و ۴ فروند نسخه آموزشی Mirage ۲۰۰۰BM است.

فرانسه: ۹۷ فروند میراژ ۲۰۰۰ که شامل ۶۵ جنگنده Mirage ۲۰۰۰D، ۲۶ فروند Mirage ۲۰۰۰-۵F و ۶ فروند Mirage ۲۰۰۰B-S۵ می‌باشد.

پروکور (شرکت نظامی خصوصی): مالکیت بر حداکثر ۹ فروند میراژ ۲۰۰۰ شامل ۸ فروند Mirage ۲۰۰۰C و یک فروند Mirage ۲۰۰۰B را دارد.

یونان: ۲۹ فروند میراژ ۲۰۰۰، شامل ۵ فروند Mirage ۲۰۰۰EG و ۲۴ فروند Mirage ۲۰۰۰-۵/MkII می‌باشد.

هند: ۵۵ فروند میراژ ۲۰۰۰ که شامل ۴۴ جنگنده Mirage ۲۰۰۰H/I و ۱۱ جنگنده آموزشی Mirage ۲۰۰۰TH/TI هستند.

پرو: ۱۲ فروند میراژ ۲۰۰۰ که شامل ۱۰ فروند Mirage ۲۰۰۰P و ۲ فروند Mirage ۲۰۰۰DP می‌شود.

تایوان: ۵۴ فروند شامل ۴۵ جنگنده Mirage ۲۰۰۰-۵EI و ۹ نسخه آموزشی ۲۰۰۰-۵DI می‌باشد.

امارات متحده عربی: ۵۹ فروند میراژ ۲۰۰۰ که شامل ۴۴ جنگنده Mirage ۲۰۰۰-۹/EAD/RAD و ۱۵ جنگنده آموزشی Mirage ۲۰۰۰-۹DAD هستند.

رافال – نسل پنجم جنگنده‌ها

رافال که در زبان فرانسوی به معنای “وزش باد” یا “جهیدن آتش” در یک مفهوم نظامی است، یک جنگنده چندمنظوره پیشرفته است. این هواپیما به موتورهای دوقلو مجهز بوده و طراحی بال آن از نوع کانارد دلتا می‌باشد. کمپانی Dassault Aviation وظیفه طراحی و ساخت آن را بر عهده داشته، به گونه‌ای که بتواند به عنوان یک سامانه‌ جنگنده چندمنظوره و کارآمد عمل نماید.

توسعه این جنگنده از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ میلادی صورت گرفت و تولید اولین سری آن بصورت رسمی در دسامبر ۱۹۹۲ آغاز گردید.

با این حال، تولید رافال به دلیل مسائل سیاسی و اقتصادی در نوامبر ۱۹۹۵ متوقف گردید، اما در پی توافقاتی بین وزارت دفاع فرانسه و داسو، در ژانویه ۱۹۹۷ این فرایند دوباره آغاز شد.

تولید اولیه این جت جنگنده با ۴۸ فروند آغاز شد که شامل ۲۸ سفارش قطعی و ۲۰ گزینه اضافی بود که قرار بود بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۷ تحویل داده شوند.

طبق اظهارات وزارت نیروهای مسلح فرانسه، رافال یک هواپیما با قابلیت‌هایی بسیار متنوع است که می‌تواند طیف وسیعی از ماموریت‌ها را به طور کارآمد انجام دهد. این ماموریت‌ها شامل بازدارندگی هسته‌ای، نفوذ در هر شرایط جوی، حملات دریایی، دفاع هوایی، برتری هوایی، مداخله‌های دوربرد با سوخت‌گیری در حین پرواز و شناسایی تاکتیکی و استراتژیک می‌باشد.

طبق گفته‌های وب‌سایت رسمی Dassault Aviation، رافال در ماموریت‌های گوناگونی از جمله “هشدار واکنش سریع” دائمی (QRA)، پدافند هوایی، پلیس هوایی، بازدارندگی هسته‌ای، نمایش قدرت، استقرار نیروی خارجی، حملات عمیق، پشتیبانی هوایی از نیروی زمینی، سورتی‌های شناسایی و آموزش خلبانی شرکت می‌کند؛ بنابراین، این هواپیما واقعاً توانمند و چندمنظوره است.

انواع مختلف جنگنده رافال

مدل‌های متنوعی از آخرین مدل داسو وجود دارند که شامل نسخه‌های رزمی به شکل زیر هستند:

Rafale B: نسخه دو سرنشینه برای نیروی هوافضای فرانسه.

Rafale C: مشابه Rafale B، با این تفاوت که نسخه تک سرنشینه برای نیروی هوافضای فرانسه است.

Rafale M: مشابه Rafale C، اما به‌منظور انجام عملیات بر روی ناوهای هواپیمابر با اصلاحات لازم تطبیق داده شده است.

اطلاعات بیشتر در مورد Rafale M

این جنگنده فرانسوی دارای بدنه‌ای با طراحی مدرن است که موجب افزایش دوام آن می‌شود. همچنین، پایه دماغه‌ بلندتری دارد که قابلیت پرواز در ارتفاعات بالاتر را فراهم می‌آورد و قلاب دم بزرگ‌تری نیز وجود دارد که در بین موتور‌ها قرار گرفته تا پایداری بهتری ایجاد کند. همچنین، نردبان سوار شدن یکپارچه‌اش، دسترسی به داخل هواپیما را آسان‌تر می‌سازد.

وزن این مدل تقریباً ۵۰۰ کیلوگرم بیشتر از Rafale C می‌باشد. جالب است بدانید که این هواپیما تنها نوع جنگنده غیرآمریکایی است که برای عملیات از روی ناوهای آمریکایی تایید شده است. این جنگنده از سازگاری کامل با منجنیق‌ها و سیستم‌های دستگیر کننده ناو‌های آمریکایی برخوردار است.

علاوه بر این، در سال ۲۰۰۸، شش فروند رافال از ناوگان ۱۲ F در آزمون‌های خود روی ناو USS Theodore Roosevelt Carrier Wing شرکت کردند و توانایی این هواپیما برای انجام عملیات مشترک در کنار جنگنده‌های ناونشین ایالات متحده را به نمایش گذاشتند.

کشورهای دارنده جنگنده رافال

از سال ۲۰۲۳، کشورهای متعددی به سفارش و دریافت جنگنده رافال پرداخته‌اند.

نیروی هوافضای فرانسه و نیروی دریایی این کشور اصلی‌ترین دارندگان رافال هستند و این جنگنده‌ها در پایگاه‌های مختلف در فرانسه و امارات مستقرند. از میان ۲۸۶ فروند برنامه‌ریزی شده، تاکنون ۲۳۴ فروند سفارش داده شده و ۱۴۹ فروند آن‌ها در حال خدمت هستند.

کرواسی ۱۲ فروند رافال را سفارش داده است که به طور نیمه، آن‌ها را در سال ۲۰۲۴ دریافت خواهد کرد و مابقی در سال ۲۰۲۵ به دستشان خواهد رسید.

مصر ۵۴ فروند رافال ثبت سفارش کرده است که تا سال ۲۰۱۸ از حدود ۲۴ فروند آن‌ها به خدمت گرفته است. فرانسه به طور کلی ۲۳۴ فروند رافال را سفارش داده و قصد دارد تا ۲۸۶ فروند دیگر را نیز به این تعداد بیفزاید. طبق آمار، حدود ۱۵۲ فروند تا سال ۲۰۱۸ به مشتریان تحویل شده و تمامی فروند‌های سفارشی تا سال ۲۰۳۰ به دست خریداران خواهد رسید.

یونان ۲۴ فروند رافال را سفارش داده که ۱۵ فروند آن‌ها تا ژوئن ۲۰۲۳ فارغ از آپشن‌ها دریافت شده‌اند. هند تمامی ۳۶ فروند رافال خود را تا ژوئیه ۲۰۲۲ به طور کامل دریافت کرده است. علاوه بر این، قطر تمام ۳۶ فروند رافالی را که در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸ سفارش داده بود، تا سال ۲۰۲۳ به دست آورد، همچنین با گزینه‌ای برای خرید ۳۶ فروند دیگر همکاری کرده است.

نکات پایانی درباره دو جنگنده فرانسوی

در حالی که میراژ ۲۰۰۰ به عنوان یک جنگنده چندمنظوره و قابل اعتماد تاریخچه‌ای تاثیرگذار از خود بر جای گذاشته است، رافال نمایانگر پیشرفت‌های فناوری قابل توجه در حوزه هوانوردی نظامی فرانسوی است. به عنوان یک جنگنده نسل پنجم، رافال با قابلیت‌های رادارگریزی، تجهیزات آویونیک و عملکرد کلی قدرتمندتر از میراژ است.

این جنگنده ارائه‌دهنده‌ی عملکردی چندمنظوره و پیشرفته بوده و به طور موثر توانایی اجرای طیف گسترده‌تری از ماموریت‌ها را دارا می‌باشد. رافال با سنسورهای پیشرفته، ظرفیت باربری بالا و دوام بیشتر، نماینده نبردهای هوایی آینده است و برای حفظ برتری فرانسه در زمینه فناوری هوافضا بسیار مهم و حیاتی می‌باشد.