الهه جعفرزاده: قضیه سرکوب قیمت دارو و تلاش برای حفظ آن در سطوح پایین تر، موضوعی است که در سال های اخیر صنعت دارو با آن مواجه بوده است. در واقع، «قیمت گذاری دستوری» سبب شده بود تا روند تولید در واحدهای کارخانه ای مختل شود؛ چرا که قیمت های تعیین شده به هیچ عنوان با هزینه های واقعی تولید انطباق نداشت و این رویه به ضرر کلیه فعالان صنعت داروسازی کشور تمام می شد.
دکتر هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، در توضیح این وضعیت به خبرآنلاین می گوید: «با پایان موجودی نوع خاصی از دارو و کسری بودجه، تهیه و توزیع دارو به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه با چالش هایی مواجه می شود. لذا درخواست مکرر کارشناسان حوزه دارو این بود که قیمت ها به نحو صحیح اصلاح شود تا تولیدکنندگان بتوانند به تولید ادامه دهند و چرخه صنعت داروسازی همچنان فعال باقی بماند. بنابراین، هدف اصلاح قیمت ها به صورت واقعی است نه افزایش آنها که این رویکرد به نفع هم جامعه و هم صنعت داروسازی خواهد بود.»
همچنین، یکی دیگر از کارشناسان حوزه دارو بیان می کند که افزایش حداقلی قیمت دارو تا ۵۰ درصد بوده، اما برخی از داروها با افزایش بین ۶۰ تا ۷۰ درصد، و برخی دیگر حتی رشد قیمتی بیش از ۱۰۰ درصد را تجربه کرده اند که این روند به وضوح ادامه خواهد داشت؛ چرا که برای برخی از کارخانه ها افزایش قیمت از مسیرهای اداری و رسمی تصویب شده و دیگر شرکت ها نیز به زودی این فرآیند را دنبال خواهند کرد.
هادی احمدی
کمبود دارو؛ وضعیتی تکراری، اما غیرقابل قبول
به گفته احمدی، بروز کمبود دارو حتی در کشورهای پیشرفته نیز به عنوان یک مقوله عادی شناخته می شود، چرا که این امر اغلب به صورت مقطعی رخ می دهد و لزومی برای نگرانی ندارد.
او تصریح می کند: «تا به امروز موفق شده ایم به لحاظ عددی، ۹۸ درصد از داروهای ضروری را در داخل کشور تولید و تأمین کنیم و از بروز کمبود برای مردم جلوگیری کنیم، اما این مسئله گاهی به شدت خود را نمایان می سازد. در این میان، ممکن است که ظرفیت دارویی کاملاً مناسب باشد، اما نظاره گر کمیابی برخی برندها باشیم؛ به عنوان مثال، یک دارو ممکن است توسط ۱۰ کارخانه تولید شود، اما در یک دوره خاص، محصولات یک یا دو کارخانه با کمیابی مواجه شوند. این موضوع شاید از نگاه سازمان غذا و دارو به عنوان کمبود دارویی تعریف نشود، اما در سطح جامعه چنین احساسی وجود دارد. به طور نمونه، طبق گفته وزیر بهداشت، دکتر ظفرقندی، تا یک ماه پیش، حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ قلم دارو از نظر برندی موجود نبود.»
دکتر محمد طاهری، کارشناس حوزه دارو نیز در این خصوص به خبرآنلاین می گوید: «این پدیده کمبود دارویی اکنون دیگر تازگی ندارد و صنعت داروسازی از دیرباز با دغدغه کمبود دارو دست به گریبان بوده است؛ ممکن است گاهی آنتی بیوتیک نایاب شود و گاهی دیگر داروهای اختصاصی برای بیماران خاص. کمبود دارو مانند یک غول چندسری است که با قطع یکی از سرها، سر دیگر خود را نمایان می کند. به عبارتی این معضل همواره ثابت و پابرجاست و زیرا که به طور بنیادی حل نشده، به شکلی متنوع در فرآورده های مختلف دارویی بروز می یابد و خود را نشان می دهد.»
در حال حاضر کدام داروها دچار کمبود هستند؟
مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان کشور در پاسخ به این سئوال می گوید: «در زمینه داروهای تنفسی و آسم، با کمبود اسپری تنفسی مواجه ایم. واردات اکثر این اسپری ها از هند متوقف شده که علت آن هنوز مشخص نیست. داروهای دیگری هم وجود دارند که توزیع آنها به صورت قطره چکانی و سهمیه ای صورت می گیرد؛ از جمله: متی مازول (برای درماتولوژی اختلالات تیروئید) و وارفارین (برای درمان لخته های خون).»
طاهری نیز تصریح می کند: «نمی توان گفت در حال حاضر در یک زمینه خاص کمبود کلی دارو داریم، خوشبختانه این گونه نیست و صرفاً برخی از داروها در زمینه های مختلف کمیاب شده اند. برخی از این داروها به دلیل نوسان های ارزی در زمینه واردات با وقفه مواجه بوده یا تولیدکنندگان در تأمین مواد اولیه با مشکل روبه رو شده اند. همچنین ممکن است دارو در کارخانه وجود داشته باشد، اما به دلیل انتظار برای تأثیر افزایش قیمت، عرضه نشود.»
او می افزاید: «در خصوص بیماری های خاص، داروی اکسجوا (که از دسته داروهای درمان سرطان است) و همچنین در زمینه دیابت، برخی اقلام انسولین مانند لِوِمیر به ندرت در دسترس هستند. در بخش بیماری های اعصاب و روان نیز کمبود قابل توجهی نداریم و تنها ممکن است موجودی برخی قرص ها در بازار کمی کاهش پیدا کند.»
احمدی در پایان به این نکته تأکید می کند که: «گاهی اوقات، کمبود دارو باعث ایجاد نوعی نیاز القایی در بیماران می شود و آنها به شانسی می خواهند در هر بار خرید دارو، به منظور پیشگیری از کمبود، مقادیر بیشتری را تهیه کنند، که این موضوع نیز به خودی خود تأثیر کوچکی در کاهش ذخایر دارو دارد. بنابراین لازم است در فرآیند تولید یا واردات دارو، به این نکته توجه گردد و تا حد ممکن تأمین دارو بیش از نیاز واقعی جامعه صورت گیرد تا عطش بیماران کمتر شود.»
هم چنین بخوانید:
کدام داروها هنوز کمیاب هستند؟
بحران از داروهای خاص به داروهای عمومی رسید/ لیست داروهای کم یاب در حال افزایش است
۴۷۲۳۲