یکی از جنبههای کلیدی در مورد این عضو، احتمال بروز التهاب و ورم است که ممکن است موجب ایجاد عفونت موضعی یا عفونت وسیع در ناحیه شکم گردد.
آپاندیسیت (التهاب و عفونت زائده آپاندیس) معمولاً با نشانههای خفیفی آغاز میشود. درد در ناحیه میانه شکم وجود دارد که میتواند شدت آن متغیر باشد. در این دوره بیمار اشتهای خود را از دست میدهد، اما هنوز قادر به انجام فعالیتهای روزمرهاش هست.
با گذشت چند ساعت، درد شدت بیشتری پیدا کرده و در نهایت بیشترین شدت آن در ناحیه پایینی و سمت راست شکم احساس میشود. در این مرحله، احتمال بروز تهوع وجود دارد، اما معمولاً استفراغ چندانی مشاهده نمیشود.
با وجود اینکه آپاندیسیت ممکن است در هر سنی دیده شود، اما بیشتر در نوجوانان شایع است و به طور تقریبی از هر هزار نوجوان، دو نفر در طول سال به این بیماری مبتلا میشوند.
دلیل اصلی این بیماری انسداد مجرای باریک درون زائده آپاندیس است که میتواند منجر به التهاب و تورم آن شده و در نهایت به عفونت منتهی گردد.
بسیاری از افراد معتقدند که مصرف آنتی بیوتیک میتواند به درمان التهاب آپاندیس کمک کند، اما حقیقت این است که درمان قطعی آپاندیسیت تنها از طریق جراحی امکانپذیر است و آنتی بیوتیکها نقش مؤثری در بهبودی بیماران پس از عمل جراحی ایفا میکنند.
روشهای تشخیص درد آپاندیس نسبت به سایر بیماریها
نکتهای که باید در مورد آپاندیسیت در نظر گرفته شود، افتراق آن از بیماریهای مشابه است. برخلاف باورهای رایج، معاینه بالینی و روند بیماری در تشخیص اهمیت بسیار زیادی دارد و سونوگرافی هرچند میتواند کمککننده باشد، اما هرگز نمیتواند بهطور کامل جایگزین معاینه و گفتگو پزشک و بیمار گردد؛ چرا که ممکن است باعث بروز سردرگمی شود. در ادامه، چند مثال برای روشنتر شدن این موضوع ارائه شده است:
۱- فردی که درد را در قسمت پایینی و راست شکم احساس میکند و این درد برای چند روز ادامه دارد، به احتمال زیاد به آپاندیسیت دچار نیست، زیرا این وضعیت معمولاً نادرتر از ۴۸ ساعت باقی نمیماند و در صورت عدم مداخله جراحی، به شکل وخیمی پیش میرود. چنین دردهایی میتوانند ناشی از عفونتهای لگنی در خانمها یا بیماریهای التهابی روده مانند کرون باشند.
۲- تب خفیفی در روند بیماری ایجاد میشود، اما تب شدیدتر از ۳۸.۵ درجه ممکن است نشاندهنده وجود یک عفونت دیگر، مانند آبسههای شکمی باشد.
۳- در زنان، پرسیدن تاریخ شروع آخرین دوره قاعدگی از اهمیت زیادی برخوردار است. گاهی ممکن است حاملگی خارج از رحم علائمی درست مشابه با آپاندیسیت بروز دهد و تأخیر در عادت ماهیانه میتواند این مسأله را مشخص کند.
۴- در دختران جوان، در میانه دوره قاعدگی (حدود دو هفته پس از آخرین عادت) ممکن است در مکانی که دقیقاً در محل آپاندیس قرار دارد، دردی مشابه با آپاندیسیت احساس شود. این درد معمولاً بعد از چند ساعت کاهش مییابد، اما ممکن است در دورههای بعدی تکرار شود، که این نشانه به تمایز کمک میکند.
۵- علاوه بر معاینه و تاریخچه پزشکی، آزمایشهای خون و ادرار نیز میتوانند در تشخیص مفید واقع شوند. آزمایش ادرار میتواند به شناسایی بیماریهایی مانند سنگ کلیه و عفونتهای ادراری که ممکن است علائمی شبیه به آپاندیسیت داشته باشند، کمک کند.
وجود سنگ کلیه میتواند خون را در ادرار ظاهر کند و عفونت ادراری نیز باعث افزایش تعداد گلبولهای سفید و باکتریها در ادرار میشود.
دلایل بروز عفونت آپاندیس
دلایل انسداد مجرای آپاندیس ممکن است به شرح زیر باشند:
* وجود مواد مدفوعی، انگلها، یا رشد غیرطبیعی سلولهای ناحیه ورودی آپاندیس
* بزرگ شدن بافت لنفاوی جداره آپاندیس که به دنبال عفونت در دستگاه گوارش یا نواحی دیگر بدن ایجاد میشود
* بیماریهای التهابی روده مانند کرون یا کولیت اولسروز (کولیت زخمی)
* آسیبها و ضربههای وارد شده به ناحیه شکم
عوارض عفونت آپاندیس
آپاندیس متورم که مملو از مایع و چرک شده، ممکن است باعث توقف خونرسانی شود. این موضوع منجر به تضعیف جداره آپاندیس و در برخی موارد ممکن است به پارگی آن منتهی گردد.
در میان برخی بیماران، به ویژه کودکان، فرآیند ایجاد این عارضه ممکن است سریعتر پیش برود و معمولاً از شروع درد تا سوراخ شدن آپاندیس بیشتر از چند ساعت زمان نمیبرد.
تشخیص بیماری در افراد مسن و زنان باردار نیز ممکن است چالشبرانگیز باشد.
روشهای پزشکی تشخیص عفونت آپاندیس
تشخیص آپاندیسیت بهطور عمده بالینی است و در صورت بروز علائم مشهود، پزشک ممکن است تصمیم به جراحی فوری بگیرد، چرا که هرگونه تاخیر خطر پارگی آپاندیس را افزایش میدهد.
در صورت لزوم، پزشک ممکن است از آزمایشهای خون، شمارش گلبولهای سفید، رادیوگرافی، سونوگرافی، و حتی لاپاروسکوپی برای تشخیص دقیقتر استفاده کند.