چاقی به عنوان تجمع غیرطبیعی چربی در بافت های بدن شناخته می شود. یکی از عوامل عمده محیطی که به بروز چاقی منجر می شود، رژیم غذایی سرشار از چربی و کربوهیدرات های بالا است.
چاقی با اختلالات متعدد مربوط به سلامتی از جمله دیابت تیپ ۲ و بیماری های قلبی عروقی ارتباط مستقیم دارد و به علاوه تأثیرات منفی بر قابلیت های جنسی اندام تناسلی زنان دارد و به عنوان یکی از دلایل ناباروری مطرح می شود.
این وضعیت باعث بروز اختلالاتی در کارکرد تخمدان می شود که شامل تغییرات در چرخه فعالیت تخمدان، رشد فولیکول ها، بلوغ اووسیت ها و کاهش یا عدم تخمک گذاری است.
از دیرباز، متخصصان به استفاده از گیاهان مختلف جهت کاهش قند خون و بهبود اثرات دیابت پرداخته اند و در طب سنتی ایران و دیگر نقاط جهان، اطلاعات وسیعی در این زمینه موجود است. به دلیل کم بودن عوارض جانبی، سهولت در دسترسی، هزینه پایین و اثربخشی، داروهای گیاهی به طور گسترده ای در سطح جهانی تجویز و مصرف می شوند.
در این راستا، پژوهشگران کشور ما برای بهبود تغییرات بافت شناختی تخمدان ناشی از دیابت، به استفاده از پودر گیاه بامیه پرداخته و اثرات آن را بر مدل های جانوری بررسی کرده اند.
بامیه به عنوان یک گیاه دارویی شناخته می شود که نه تنها به عنوان خوراکی خوشمزه محسوب می شود بلکه برای سلامت بدن نیز مفید است.
این گیاه از میزان بالای فیبر، ویتامین C، فولات (اسیدفولیک) و محتوای فنولی طبیعی در دانه های خود برخوردار است. آنتی اکسیدان های موجود در بامیه به صورت مؤثر بر چربی و قند خون بالا تأثیر می گذارند.
در این تحقیق تجربی، محققان دانشگاه شهید چمران اهواز از ۲۵ سر موش صحرایی ماده از نوع نژاد ویستار به عنوان مدل های جانوری استفاده کرده اند.
نتایج آزمایش ها نشان داد که میزان قند خون در موش های دیابتی که پودر بامیه و همچنین داروی متفورمین را دریافت کرده بودند، در مقایسه با موش های دیابتی که هیچ دارویی دریافت نکرده بودند، به طور قابل ملاحظه ای کاهش یافت.
همچنین وزن موش ها به صورت هفتگی در طول مطالعه اندازه گیری شد. به این ترتیب، درمان موش های دیابتی با پودر بامیه و داروی متفورمین سبب بهبود و افزایش وزن بدن آنها شد و جالب اینجاست که نتایج افزایش وزن در گروه دریافت کننده پودر بامیه مشابه با گروه دریافت کننده متفورمین بود.
دکتر نعیم عرفانی مجد، محقق دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز، در این تحقیق اظهار کرده است: «یافته های این مطالعه نشان می دهد که پودر بامیه به دلیل خواص آنتی اکسیدانی خود نقشی مثبت و بالقوه در بهبود اختلالات متابولیک همچون چاقی و دیابت و عوارض منفی ناشی از آن بر دستگاه تناسلی مؤنث، به ویژه تخمدان دارد.
براساس این نتایج، پودر بامیه می تواند به بهبود تغییرات ساختاری بافت تخمدان در موش های دیابتی کمک کند.» آن ها با استناد به نتایج حاصل که در نشریه «ارمغان دانش» از انتشارات دانشگاه علوم پزشکی یاسوج منتشر شده، توصیه می کنند که با توجه به خواص آنتی اکسیدانی پودر بامیه، که به ترکیب های فنولی و فلانوئیدی مربوط می شود، از آن به عنوان ترکیب کمکی برای درمان هیپرگلیسمی و اختلالات تخمدانی و تولید مثلی ناشی از دیابت بهره گرفته شود. این یافته ها بار دیگر تأکیدی بر اهمیت استفاده از درمان های طبیعی و گیاهی در کشور ما که از تنوع بالای این نوع داروها برخوردار است، دارند.