در هفته جاری، بخش محیط زیست شاهد «نه طوفان آنچنانی و نه سردچال» بود که با بازدید رئیس سازمان هواشناسی از همراه بود. در این راستا، پاکی هوای تهران، صدور هشدارهای قرمز و نارنجی، کاهش مستمر دما و اعلام برنامه هایی برای بهبود معیشت محیط بانان، آمار خسارات ناشی از پسماند و همچنین وعده ای برای بهبود وضعیت آرادکوه و تشریح مسیر حرکت سامانه بارشی فعال و آغاز اخبار نوروزی شامل راهکارهایی برای یک خانه تکانی سبز و پیش بینی وضعیت جوی در نوروز ۱۴۰۴ ارائه شد.
اخبار مربوط به محیط زیست (از یکم تا هشتم اسفند) شامل ورود یک سامانه بارشی جدید بود. این اخبار به ویژه در برخی کانال های مجازی و رسانه ها با عناوینی مبالغه آمیز مخابره شد و موجی از واکنش ها را به دنبال داشت. صادق ضیاییان رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از اول اسفندماه اعلام کرده بود که «نه طوفان بی سابقه ای داریم و نه سردچال» و همچنین نسبت به بارش برف سنگین و کاهش دما تا ۱۵ درجه در بعضی نقاط هشدار داده بود.
این سامانه بارشی از ۲ اسفند به تهران وارد شد و در روز جمعه (۳ اسفند)، دامنه بارش ها افزایش یافت و تعداد استان های در معرض بارش برف نیز بیشتر شد. با این حال، روند کاهش دما از روز شنبه (۴ اسفند) آغاز گردید و سه شنبه (۷ اسفند) به عنوان سردترین روز هفته توسط سازمان هواشناسی شناخته شد.
سحر تاجبخش رئیس سازمان هواشناسی کشور در بازدید از در روز (اول اسفند) به ورود این سامانه بارشی اشاره داشت و تاکید کرد که در نتیجه آن، هشدار سطح قرمز صادر خواهد شد.
با ورود این سامانه بارشی و گسترش دامنه فعالیت آن، بالاخره پس از مدتی طولانی هوای تهران به وضعیت پاک رسید و کیفیت هوا به درجه قابل قبول کاهش یافت و مجدداً به وضعیت پاک برگشت.
در این میان، فعالیت سامانه بارشی در برخی استان ها شدت یافت و سازمان هواشناسی کشور هشدارهایی صادر کرد و توصیه کرد که دستگاه های اجرایی و ساکنان مناطق سردسیر تمهیدات لازم را اتخاذ کنند.
کاهش دما در نقاط مختلف کشور رخ داد و اردبیل با ۱۴ درجه سانتیگراد، سردترین مرکز استان معرفی شد. پیش بینی ها حکایت از ادامه کاهش دما در مناطق مختلف داشت و همچنین پیش بینی گرد و خاک در برخی نقاط به چشم می خورد.
در این بین، پیش از آنکه تعطیلی هایی در برخی استان ها برای مدارس، دانشگاه ها و ادارات به دلیل سرما و لزوم مدیریت مصرف انرژی اعلام شود، مراسمی برای تقدیر از مدیر کل سابق اداره کل منابع طبیعی و معارفه سرپرست جدید اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران برگزار شد.
در این مراسم، با حکمی از سوی علی تیموری معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور میر حامد اختری به عنوان سرپرست جدید اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران گردید.
در شرایطی که بارش باران و برف در سطح استان ها ادامه داشت و دما همچنان کاهش می یافت، رئیس سازمان هواشناسی کشور توضیحاتی درباره بارش های اسفند ماه در بیان کرد.
او با اشاره به اینکه بارش های اسفندماه تا حدودی می تواند کمبودها را جبران کند، خاطرنشان کرد که با توجه به پاییز نامناسب گذشته، این کمبودها به طور کامل جبران نخواهد شد.
در حین بارش ها، کاهش دما و گاهی کولاک در برخی از مناطق کشور، محیط بانان یگان حفاظت محیط زیست نیز مانند دیگر روزهای سال مشغول به انجام وظایف خود بودند، در شرایطی که به گفته منوچهر فلاخی، معاون یگان حفاظت محیط زیست، با چالش کمبود نیرو در این بخش مواجه اند و تعداد محیط بان ها از جدول منابع انسانی مورد نیاز فاصله دارد.
در این شرایط، امید حاجتی معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست از افزایش و بهبود معیشت محیط بانان در سال آینده خبر داد و به تعدادی از تغییرات پیش بینی شده در سال ۱۴۰۴ برای ارتقای وضعیت تجهیزاتی و معیشتی محیط بانان اشاره کرد که شامل افزایش ۲۰۰ درصدی جیره غذایی روزانه و افزایش حدود ۷۰ درصدی اضافه کار برای هر محیط بان بود.
در آغاز هفته، نخستین کنفرانس ملی محیط زیست، آب و انرژی پاک برگزار شد که در آن آماری از یکی دیگر از مسائل مهم زیست محیطی، یعنی مدیریت و ساماندهی پسماند ارائه شد.
پیمان فلسفی نایب رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی در این باره خاطرنشان کرد که هر ساله ۳۲ میلیون تُن پسماند صنعتی در کشور تولید می شود که هشت میلیون تُن از آن، به پسماند صنعتی خطرناک اختصاص دارد؛ خسارت ناشی از پسماندها سالانه ۱۰۷ هزار همت برآورد شده است.
کنفرانس ملی محیط زیست، آب و انرژی پاک تنها یک بخش از رویدادهای این هفته بود که به موضوع پسماند پرداخته است. حسن عباس نژاد مدیر کل حفاظت محیط زیست استان تهران همچنین اعلام کرد که در تلاش است تا وضعیت زیست محیطی آرادکوه بهبود یابد تا پایان سال جاری. به گفته او، تیم سازی برای حل مشکلات نظیر شیرابه های آرادکوه در دستور کار قرار گرفته و شرکت های دانش بنیان نیز برای ارائه راه حل های نوین در این زمینه دعوت شده اند.
یوزپلنگ آسیایی نیز موضوع دیگری بود که این هفته در اخبار محیط زیست مورد توجه قرار گرفت. حمید ظهرابی معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست در سفر به خراسان جنوبی بر این نکته تأکید کرد که رفتارهای جزیره ای، یکی از دلایل انقراض یوزپلنگ هاست. در سال های اخیر، تمرکز بیشتر بر روی حیات وحش نماینده استان مانند قوچ و میش بوده است و نیاز به هماهنگی با دیگر استان های زیستگاه یوزپلنگ برای نجات این گونه احساس می شود.
او همچنین از اهمیت وجود ۲۵ کانون بحرانی گرد و غبار در استان خراسان جنوبی و ضرورت حفاظت از منابع آبی با توجه به نرخ فرونشست و پیشگیری از گسترش بیابان ها و افزایش سطح بیابان ها سخن گفت و بر توجه به گونه های جانوری خاص این استان تاکید داشت.
گفتگوها درباره فعالیت سامانه بارشی همچنان ادامه داشت، چرا که رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در مصاحبه ای با مسیر حرکت این سامانه بارشی فعال را توضیح داد. رطوبت این سامانه از دریای مدیترانه به ترکیه و سپس به ایران رسیده و قرار است از شمال شرق کشور خارج گردد.
این سامانه هنوز هم در برخی نقاط کشور از جمله تهران فعالیت می کرد و منجر به آن شد که کمینه دما در بیشتر استان های تهران به زیر صفر درجه سانتیگراد برسد. در تمامی روزهای سرد این هفته، سردترین دما در ایستگاه شماره ۷ توچال ثبت شد.
در میانه هفته جاری، یکی از رویدادهای مرتبط با محیط زیست نیز برگزاری جلسه دیگری از توسعه دریا محور به ریاست مسعود پزشکیان و با حضور اعضای دیگر و مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست بود، که در آن جلسه گزارشی دقیق از ظرفیت های توسعه دریا محور، چالش های محیط زیستی عرصه دریا و سواحل، منابع و عوامل آلودگی دریا، تأثیر تغییر اقلیم بر دریای خزر و تالاب های ساحلی و نیز پیشنهادات و راهکارهای لازم برای حل چالش های پیش رو و نیاز به اجرای طرح های اقتصادی در راستای حفاظت از دریا ارائه شد.
مسعود پزشکیان رئیس جمهوری تأکید کرد که اجرای طرح های جمع آوری فاضلاب، مدیریت و کنترل گرد و غبار و رسیدگی به وضعیت آلاینده های نفتی، به خصوص در زمینه سوزاندن گاز در فلر تأسیسات بالادستی نفت و گاز، باید در قالب برنامه ای جامع و کارشناسی، با اولویت بالا و در همکاری مشترک با تمامی دستگاه های مسئول مورد پیگیری قرار گیرد تا هر چه زودتر به نتایج مطلوبی برسد.
او همچنین بر ضرورت ساماندهی موضوع جمع آوری فاضلاب در استان های ساحلی به طور همه جانبه تأکید کرده است.
در کنار این اخبار و رویدادهای مهم زیست محیطی، در شرایطی که سازمان هواشناسی از ادامه سرمای ماندگار در روزهای آینده خبر می دهد در روز سه شنبه هفتم اسفند، نخستین خبری مرتبط با بهار را منتشر کرد. با نزدیک شدن به نوروز، سنت خانه تکانی اجرا می شود؛ اما اگر این سنت به درستی اصول محیط زیستی رعایت نشود، ممکن است به افزایش آلودگی هوا، تولید زباله و مصرف بی رویه منابع منجر شود. در این راستا، توصیه هایی برای انجام یک خانه تکانی سبز ارائه شد.
دومین خبر مرتبط با نوروز نیز پیش بینی وضعیت جوی نوروز ۱۴۰۴ بود که در مصاحبه ای با رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در تشریح شده بود.
اگرچه پیش بینی وضعیت آب و هوا در تعطیلات نوروزی با قطعیت حدود ۷۰ درصد انجام شده اما پیش بینی بارش های نرمال در هماهنگی با میانگین ۳۰ ساله در شرایط کم آبی، به نظر مطلوب می رسد؛ با این حال، با توجه به تجربه های سیلاب های نوروز در سال های گذشته، سوالاتی درباره پیش بینی مخاطرات جوی در این دوره زمانی نیز مطرح بود که به دلیل عدم توانایی در پیش بینی دقیق پدیده های جوی حاد، پاسخ به آن به زمان دیگری موکول شد.